Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3645 E. 2026/1221 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/993 E., 2025/996 K. İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 31. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/184 E., 2024/79 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalının 54. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında görev yapmakta iken 11.02.2021 tarihinde statü değişikliği (Jandarma Genel Komutanlığı uzman erbaşlığını kazanması) nedeniyle sözleşmesinin feshedildiğini ve kendisine 18.02.2021 tarihinde 6191 sayılı Erbaş ve Er Kanunu'nun (6191 sayılı Kanun) 7/5 maddesi kapsamında 145.900,32 TL ikramiye ödemesi yapıldığını, söz konusu ödemenin yersiz olduğunu, ikramiye ödemesinin sözleşmeli erbaş ve erlerin kendi kusurları olmaksızın Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) ayrılmaları halinde ödenebileceğini, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının 211 sayılı Kanun kapsamında yer alan TSK tanımı kapsamından çıkarıldığı süreçte, 6191 sayılı Kanunda TSK’ya yapılan atıflar bakımından sorun yaşanmaması amacıyla, 2803 sayılı Kanuna 2692 sayılı Kanunda belirtilen atıf maddelerinin 6191 sayılı Kanunda TSK’ya yapılan atıfların Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılmış sayılacağının ilave edildiğini, netice olarak TSK ibaresinin bu kurumları da içerdiğini, statü geçişi yaparak kamuya hizmet etmeye devam edecek olanlara bu tazminatın ödenmemesinin ilke olarak kabul edildiğini, dolayısıyla davalıya mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme yapıldığını ve kamu zararının oluştuğunu ileri sürerek; 145.900,32 TL‘nin ödendiği 18.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin 02.10.2014 tarihinde ... 5. Piyade Er Eğitim Tugayına katılması ile birlikte sözleşmeli er olarak çalışmaya başladığını, 05.12.2014 tarihinde 34. Hudut Tugayı 2. Hudut Taburu 1. Hudut Bölüğünde .../...'ye, 06.01.2018 tarihinde 54. Mekanize Piyade Tugayına atamasının yapıldığını, müvekkilinin işbu görevini yerine getirmekte iken 2019 yılında Jandarma Uzman Çavuşluk Sınavına başvurduğunu, 02.02.2021 tarihinde yeni görevine geçtiğini, Kara Kuvvetleri Komutanlığındaki sözleşmesi feshedilen müvekkiline sözleşme süresince hak kazandığı tazminat miktarı olarak ödenen ikramiye bedelinin iadesinin istenilemeyeceğini, davacı idarenin müvekkilinin yeni görev yeri olan ve geçişi sağlanan Jandarma Genel Komutanlığının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrıldığını göz ardı ettiğini, personelin halen Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yaptığı değerlendirmesinde bulunduğunu, ancak Jandarma Genel Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan kamu görevlilerinin Uzman Erbaş Kanunu'na tabi olmakla birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri personeli olmadığını, İdare tarafından kişinin Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yaptığı, sadece statüsünün değiştiği gerekçe gösterilerek tazminat ödenmeyeceğinin belirtilerek dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın, davalının Jandarma Genel Komutanlığınca açılan sınavda başarılı olup statü değiştirerek bu kuruma geçmesinin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılma olup olmadığı noktasında toplandığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 1. maddesinde tanımlandığını, maddede kapsamında önceden var olan “Jandarma ve Sahil Güvenliğin” 08.03.2018 tarihinde 7073 sayılı Kanunla çıkarıldığı, davalının Jandarma Genel Komutanlığı sınavında başarılı olması üzerine 02.02.2021 tarihinde sözleşmeli er görevinden ayrılarak Jandarma Genel Komutanlığı emrinde göreve başladığı, sözleşmenin feshinde davalının kusurunun bulunmadığı, dosya ele alındığında sınavda başarılı olarak Jandarma Genel Komutanlığı'na geçiş yapan davalının sözleşmesinin kendiliğinden sona ereceği, davalının bu durumdan sorumlu tutulamayacağı, davalıya usul ve mevzuata uygun olarak yapılan hesaplama neticesinde yapılan parasal ödemenin yerinde olduğu, geri istenilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının TSK Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde sözleşmeli er olarak görevli iken, görev süresi içinde statü değişikliği yapılarak Jandarma Genel Komutanlığı birliklerinde jandarma uzman erbaş (çavuş) statüsünde göreve başladığı, davalıya görev süresi içinde statü değişikliği yapılması nedeniyle sözleşmeli er tazminatı ödemesi yapılamayacağı gerekçesiyle yapılan ödemenin geri istendiği, TSK bünyesinde Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarının bulunduğu, Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği'nin 28. maddesi uyarınca sözleşmesini yenilemeyenler veya ayrılanların ilgili mevzuattaki şartları sağlamak kaydıyla, uzman erbaşlığa ve astsubaylığa başvurabilecekleri, en az üç yıl görev yapıp müteakip sözleşme süresi içinde başvuru yapanların başvurularının kabul edilmesi halinde uzman erbaşlığa geçenlerin sözleşmelerinin kendiliğinden son bulacağı, davalının TSK'dan ayrılma koşullarını taşıdığı, davacının uzman erbaşlığa geçiş hakkını tanıması nedeniyle davalının sözleşmeli er görevine ilişkin sözleşmesinin kendiliğinden son bulduğu, davalı yasal hakkını kullanarak iradi olarak uzman erbaşlığa geçiş yaptığından sözleşmenin sona ermesinde bir kusurunun bulunmadığı, Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 7/5 maddesine göre görev süresi dikkate alınarak davalıya yapılan sözleşmeli er ikramiyesi/ tazminatı ödenmesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş; karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; statü değişikliği sebebiyle fesih sonucu yapılan ikramiye ödemesinin sözleşmeli erbaş ve erlere “Kendi Kusurları Olmaksızın TSK’dan ayrılmaları halinde ödenebileceğini, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının 211 sayılı Kanun kapsamında yer alan TSK tanımı kapsamından çıkarıldığı süreçte 6191 sayılı kanunda TSK’ya yapılan atıflar bakımından sorun yaşanmaması bakımından 2803 sayılı kanun ve 2692 sayılı Kanunda belirtilen atıf maddelerinin“ 6191 sayılı Kanunda TSK’ya yapılan atıflar Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına yapılmış sayılacağının ilave edildiğini, Türk Silahlı Kuvvetleri ibaresinin Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığını da içerdiği, statü geçişi yaparak kamuya hizmet üretmeye devam edecek olanlara bu tazminatın ödenmemesinin ilke olarak kabul edildiği, bu kapsamda davalıya yapılan ikramiye ödemesinin mevzuatta öngörülmediği halde yapılan bir ödeme olduğundan iadesi gerektiğini belirterek, kararı temyiz etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, Kara Kuvvetleri Komutanlığında sözleşmeli er olarak çalışmaktayken Jandarma Genel Komutanlığı uzman erbaşlığını kazanması sebebiyle görevinden ayrılan davalıya yersiz olarak yapıldığı iddia edilen ikramiye ödemesinin iadesi istemine ilişkindir. 6191 sayılı Kanunun değişiklikten önceki 7. maddesinin 5. fıkrasında kendi kusurları olmaksızın veya ilk sözleşmesini yahut müteakip sözleşme süresini bitirmesinden dolayı Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan sözleşmeli erbaş ve erlere, ayrıldıkları tarihteki 15.330 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarın, bu Kanuna ekli (2) sayılı Cetvelde hizmet yıllarına göre belirlenen oran ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ödeme yapılacağı öngörülmüştür. 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun 1. maddesinde, Türk Silâhlı Kuvvetleri: Kara (Jandarma dahil), Deniz (Sahil Güvenlik dahil) ve Hava Kuvvetleri subay, askerî memur, astsubay, erbaş ve erleri ile askerî öğrencilerden teşekkül eden ve seferde ihtiyatlarla ikmal edilen, kadro ve kuruluşlarla teşkilâtı gösterilen silâhlı Devlet kuvveti olarak tanımlanmaktayken, 02.01.2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 1. maddesiyle, bu maddede yer alan “(Jandarma dahil)” ve “(Sahil Güvenlik dahil)” ibareleri yürürlükten kaldırılmış; daha sonra bu hüküm 01.02.2018 tarihli ve 7073 sayılı Kanunun 1. maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır. Somut olayda; davalı, 54. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapmaktayken, 11.02.2021 tarihinde Jandarma Genel Komutanlığı uzman erbaşlığını kazanması nedeniyle buradaki görevinin sona erdiği, 6191 sayılı Kanun hükümlerine göre istihdam edilen personelin şartları sağlamak kaydıyla uzman erbaşlığa veya astsubaylığa başvurabileceği, bu şartları sağlayan ve sınav kazananların başvurularının kabul edilmesi durumunda sözleşmelerinin kendiliğinden son bulacağı, buna göre davalının kendi kusuru olmaksızın TSK'dan ayrıldığı için söz konusu ikramiyeye hak kazandığı, yapılan ödemenin geri istenilemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.