Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/3237 E. 2026/488 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/953 E., 2021/1863 K. DAVA TARİHİ : 11.06.2015 İLK DERECE MAHKEMESİ : Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/128 E., 2021/7 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; rödovans karşılığı üçüncü şahıslara işletmeye verilen sahalardan müvekkili Kurumca satın alınan kömürlerle ilgili olarak yürütülen idari soruşturma sonucunda düzenlenen 21/12/1998 tarih ve 78/42 sayılı soruşturma raporu ile ... Alım-Satım Ticaret Firmasına 103.901.738,075 TL, ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.ne 1.458.410,744 TL, Y.K.İ. ... Kömür İşletme Ltd. Şti.ne 1.621.507,245 TL, ... Firmasına 3.339,474 TL fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, yine aynı soruşturma raporunda fazla ödemelerin yapılmasında davalılar Başmühendis ..., Etüt Tesis Şube Müdürü ... ve Müessese Müdür Yardımcısı (Etüt-Tesis) ....'ün analiz raporlarının herhangi bir tahrifata uğramaması için korunması hususunda gereken tedbirleri almayarak kusurlu davrandıkları ve Kurumun zarara uğramasına sebebiyet verdiklerinin ortaya koyulduğunu, meydana gelen Kurum zararının karşılanması için davalılardan talepte bulunulduğunu, ancak davalılarca herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla 103.901.738.075 TL'nin davalılardan ... Alım-Satım Ticaret firması..., ..., ... ve ...'ndan haksız ve sebepsiz ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren tahakkuk ettirilecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 1.458.410.744 TL'nin ... İnş. Taah. Tic. Utd. Şti., ..., ..., ... ve ...'ndan haksız ve sebepsiz ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren tahakkuk ettirilecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 1.621.507.245 TL'nin .... Kömür İşletme Ltd .Şti., ..., ..., ... ve ...'ndan haksız ve sebepsiz ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren tahakkuk ettirilecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, 3.339.474 TL'nin .... Madencilik, ..., ..., ... ve ...'ndan haksız ve sebepsiz ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren tahakkuk ettirilecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili; ayrı ayrı müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... vekili; davalı müvekkilinin davacıya ait sahada rödövanslı kömür saha işletmecisi olduğunu, davalı Kurumun rödövanslı sahalarda üretilen 0-100 mm ebadındaki tüvenan kömürlerden satın aldığını, bunun için davalı ile de 09.05.1997 tarihinden itibaren termin planına göre kömür teslimi hususunda sözleşme yaptığını, davacı Kurumun zarara esas somut dayanaklar gösterilmediğini, davalı müvekkilinin sözleşme gereği ifada bulunduğunu, buna bağlı olarak davacı Kurumun sözleşme şartları uyarınca bir takım ödemeler yaptığını analiz raporlarını hazırlayan ve aynı şekilde ödemeye esas miktarı belirleyenin de davacı Kurum olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 3. Davalı ... vekili; söz konusu Kurumun zararında müvekkilinin herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin sadece kendine gelen evrakları yanlızca bilgisayara geçirmekle yükümlü olduğunu, raporu tanzim eden olmadığını, ayrıca gelir ve ödeme yapılıncaya kadar değişik kalemlerden geçerek muhesebeye ve kasaya intikal ettiğini, müvekkilinin belgeleri muhafaza etme ve koruma gibi bir görev sorumluluğunun olmadığını, bu işin ek bir görev olarak verildiğini, asıl görevinin etüd mühendisi olarak rödövanslı sahaların sözleşmeye uygun işletilip işletilmediğinin kontrolü olduğunu, bu işe ile birlikte ek olarak yaptırılan bu dışarıdan üçüncü sahıslardan alınan kömürlere ait işlerinde bigisayarla işlemlerini yapması nedeni ile işlerinin çok yoğun olduğunu ve kontrol ve ayrıntılı inceleme imkanının olmadığını savunarak davanın davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 19.06.2018 tarihli kararıyla; davalı ...’nun rödevans saha işletmecisi firmalardan alınan tüvenan kömürlere ilişkin ödemelere esas evrakları düzenleme, firmalarla yazışma yapma ve her türlü işlemleri yürütmekle görevli olduğu, davalı ... tarafından raporlarda tahrifatlar yapılarak sözleşmeye uygun hale getirilen kömürlerin Kurum tarafından alınmasının sağlandığı, yapılan haksız eylemden davalı şirketlerin ve davalı ...'in kazanç sağladıkları, davalı şirketlere ve davalı ...'a fazla ödeme yapıldığı, yapılan fazla ödemelerden davalı ...'ın da sorumlu olduğu, davalılar ..., ... ve ...'nın yapılan ödemeler nedeniyle bir sorumluluğun olmadığı gerekçesiyle davalılar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında açılan davanın reddine, 1.458,41 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan avans faizi ile birlikte Külünkoğlu İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 103.901,74 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan, avans faizi ile birlikte ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 1.621,51 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan avans faizi ile birlikte YKİ ... Kömür İşletme Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3,33 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan avans faizi ile birlikte ZKİ Karadeniz Madencilikten müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine dair verilen kararın davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 27.03.2016 tarihli kararıyla; İlk Derece Mahkemesince dava şartları arasında bulunan taraf teşkili sağlanmadan ve davanın esaslı delili niteliğindeki Zonguldak 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/16 E., 2015/383 K. sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenmeden karar verilmiş olması nedeniyle tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın esası ve diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin hükmün 353/1-a-4/6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Kurumun rödevans karşılığı üçüncü şahıslara işletmeye verdiği sahalardan kömür satın aldığı, davalı ...’nun rödevans saha işletmecisi firmalardan alınan tüvenan kömürlere ilişkin ödemelere esas evrakları düzenleme, firmalarla yazışma yapma ve her türlü işlemleri yürütmekle görevli olduğu, davalı ... tarafından raporlarda tahrifatlar yapılarak sözleşmeye uygun hale getirilen kömürlerin Kurum tarafından alınmasının sağlandığı, yapılan haksız eylemden davalı şirketlerin ve davalı ...'in kazanç sağladıkları, davalı şirketlere ve davalı ...'a fazla ödeme yapıldığı, yapılan fazla ödemelerden davalı ...'ın da sorumlu olduğu, davalılar ..., ... ve ...'nın yapılan ödemeler nedeniyle bir sorumluluğun olmadığı, davacının davalılar Y.K.İ ... Kömür İşletmeleri Limited Şirketi, Z.K.İ Madencilik Orman Ürünleri Ltd. Şti. ve Külünkoğlu Madencilik Ltd. Şti. yönünden davayı atiye bıraktıklarını ve davalılar yönünden dosyanın müracaata bırakılmasını talep ettiklerine dair beyan dilekçesi sunduğu, 17.10.2019 tarihli celsede bahsi geçen davalılar yönünden davanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği gerekçesiyle davanın davalı Şirketler Y.K.İ ... Kömür İşletmeleri Limited Şirketi, Z.K.İ Madencilik Orman Ürünleri Ltd. Şti. ve Külünkoğlu Madencilik Ltd. Şti. yönünden açılmamış sayılmasına, davanın davalılar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden reddine, 3.083,25 TL'nin 31.12.1997 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine, 103.901,74 TL'nin 31.12.1997 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; Ceza Mahkemesince verilen delil yetersizliğine dayalı beraat kararının hukuk hakimini bağlayıcı özelliği bulunmadığını, idari soruşturma raporuyla kusurlu oldukları belirlenen davalılar ..., ..., davalı ... mirasçıları yönünden de davanın kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili; müvekkilinin ceza davasında beraat ettiğini ve akabinde zamanaşımı yönünden düşme kararı verildiğini, davacı tarafça tek taraflı tanzim edilen raporun bilirkişilerce esas alındığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama yönteminin tartışmalı olduğunu, müvekkili yönünden davanın reddi gerektiğini, kaldırma kararı öncesinde dava tarihinden itibaren faize işletilmesi karar verilmesine rağmen usuli kazanılmış hakka aykırı olarak faiz başlangıcının farklı olmasının bozma nedeni olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davacı Kurumun uğradığı zararın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre ve özellikle davalı ..., ... (ölü) ve Mustafa Doğan'ın suça konu belgelerde imzalarının olmadığı, söz konusu belgelerin aldatma kabiliyetinin bulunduğu, söz konusu davalılarının sorumluluğunun olmadığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, 19.06.2018 tarihli İlk Derece Mahkemesi kararının faiz başlangıcı yönünden davacı tarafından istinaf edildiği, faiz başlangıcının davalı ... yönünden usuli kazanılmış hak oluşturmadığı anlaşılmakla davacı vekili ve davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.