Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2015/1098 E. 2016/3889 K.

MAHKEMESİ : .............. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : .................. NUMARASI : ........................ DAVACILAR : 1-S.. A.. 2-M.. S.. 3-O.. D.. 4-S.. B.. Vekilleri Av. O.. E.. DAVALILAR : 1-S.. Ç.. Vek. Av. O.. T.. 2-H.. B.. Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar M.. S.. ve S.. B.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı H.. B.. arasında ........... tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, daha sonra bu sözleşmeye ek olarak taraflar arasında ...................... tarihinde imzalanan tadil sözleşmesi uyarınca davalı yükleniciye verilen, ruhsat tarihinden itibaren 12 aylık süre içinde inşaatın bitirilemediğini, inşaatın son durumunun %39,45 olduğunun tespit ettirildiğini, davalı yüklenicinin inşaat devam ederken 7, 8 ve 9 no'lu daireleri diğer davalı S.. Ç..'a devrettiğini ileri sürerek, anılan bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile sözleşmenin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı S.. Ç.. vekili, davanın reddini istemiştir. Davalı H.. B.., davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi davasının sözleşmenin tarafı olan tüm arsa sahipleri tarafından açılması gerektiği, ancak arsa sahiplerinden O.. D.. ve S.. A..'nın davadan feragat ettikleri, sözleşmenin tarafı olan tüm arsa sahipleri tarafından açılmış bir dava bulunmadığından dava şartının gerçekleşmediği, HMK'nın 114. ve 115. maddesi gereğince arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan tüm arsa sahipleri tarafından yürütülmekte olan bir dava bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacılar M.. S.. ve S.. B.. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi ve diğer davalı S.. Ç.. adına oluşan tapu kayıtlarının iptali ile tescili istemine ilişkindir. Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri eser ve satış vaadi sözleşmelerinden oluşan karma nitelikli akitlerden olup, satış vaadini (arsa payının devrini) de içerdiğinden, tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün değildir. Dairemizin kararlılık gösteren içtihatlarında bu tip sözleşmelerin tarafların iradelerinin birleşmesi halinde ya da haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkemenin vereceği fesih kararı ile sona ereceği kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu sözleşmelerden dönmek isteyen tarafın, eğer karşı taraf dönmeyi kabul etmiyor ve karşı çıkıyorsa, hakimin kararına ihtiyacı vardır, yani mahkemede açacağı "sözleşmenin feshi" davası sonunda fesih (dönme) kararı ile sözleşmeden dönebilir. Mahkeme, önce fesih isteyenin haklı olup olmadığını tartışır; haklı ise feshe karar verir, aksi halde davayı reddederek sözleşmeyi yürürlükte tutar. Bir başka anlatımla, arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshi, taraf iradeleri fesihte birleşmediği sürece ancak mahkeme kararı ile mümkün olmaktadır. Öte yandan, tüm arsa maliklerince imzalanan ve bu şekilde geçerlilik kazanan böyle bir sözleşmenin feshi ya da iptali davası "olağanüstü tasarruf" niteliğinde olduğundan, TMK'nın 692. maddesi uyarınca, davanın sözleşmenin tarafı olan tüm arsa sahiplerince ve sonradan el değiştirmişse tüm tapu paydaşlarınca açılması veya tüm paydaşların davacı ve davalı safında bulunması, davacı ve davalılar dışında kalan diğer paydaşlar varsa bu kişi ya da kişilerin zorunlu dava arkadaşı sıfatı bulunduğu dikkate alınarak, HMK'nın 59. ve 60. madde hükümleri de gözetilerek, davacı tarafa bu kişileri davaya dahil etmesi için süre verilmesi gerekir. Bu durumda mahkemece, bu ilkeye uygun olarak davanın sözleşmenin tarafı olan tüm arsa maliklerince açıldığı, sözleşmenin feshi istemi yönünden tüm arsa maliklerinin zorunlu dava arkadaşı oldukları, zorunlu dava arkadaşlarının hep birlikte davadan feragat edebilecekleri, birinin ya da birkaçının feragatinin geçerli olmadığı, davacılar S.. A.. ve O.. D..'in davadan feragatinin sözleşmenin feshi davasının görülmesine engel teşkil etmeyeceği gözetilerek, sözleşmenin feshi istemi yönünden uyuşmazlığın esası incelenip, taraf delilleri toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi; sözleşmenin geriye etkili feshi koşullarının bulunduğunun tespiti halinde ise tapu iptal ve tescil istemi yönünden davacılar vekilinin ............. havale tarihli dilekçesi ile bildirdiği feragatin iptali için açılan.................. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...............E. sayılı davasının sonuçlanması beklenilerek sonucuna göre tapu iptal ve tescil istemi yönünden de hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. 2-Kabule göre, HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Mahkemece, gerekçe kısmında HMK'nın 114. ve 115. maddesi uyarınca tüm arsa sahipleri tarafından açılmış bir dava bulunmadığından dava şartı noksanlığı bulunduğu kabul edildiğinden, hüküm fıkrasında da bu gerekçeye uygun olarak, TMK'nın 692. maddesi yollamasıyla HMK'nın 114/2 ve 115/2. madde hükümleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar M.. S.. ve S.. B.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, anılan davacılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,............... tarihinde oybirliğiyle karar verildi.