Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2008/19845 E. 2009/1153 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihten itibaren dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa'dan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava ilk kesintiyi takip eden aybaşı ile dava tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya göre tarım ... sigortalısı olduğunun ve davacının 5763 sayılı Yasa'dan yararlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.05.1998 ile dava tarihi olan 25.07.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun ve 5763 sayılı Yasa'dan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 30.04.1998 tarihinde yapıldığı, ilk kesintiden sonra 31.05.2001, 30.04.2002, 30.04.2004, 25.04.2005,28.04.2006 tarihlerinde ... prim kesintisinin yapıldığı, tapuda 1890 m² arazisinin, bulunduğu, zabıta araştırmasına 40 dekar ... ektiği traktörünün ve ... kooperatif kaydının 29.03.2001 ve devamı şeklinde bulunduğu, ziraat odasına kaydının 05.04.2007 tarihinde yapıldığı halen devam ettiği, davacının 26.05.2008 tarihinde 5763 sayılı Kanunla değişik 5510 sayılı Kanunun 24. Maddesine göre prim borçlarının yapılandırılmasını talep ettiği görülmektedir. Mahkemece, tesis edilen sigortalılık başlangıcının 01.05.1998 olduğuna ve 01.05.1998-31.12.1998, 01.06..2001-25.07.2008 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin olarak verilen hüküm yerinde ise de prim kesintisinin ve tarımsal faaliyetinin kanıtlanamadığı 01.01.1999-31.05.2001 tarihleri arasındaki döneme yönelik istemin kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ.Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine; "1-Davacının 01.05.1998-31.12.1998 ve 01.06.2001-25.07.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun ve davacının 5763 sayılı Kanunla değişik 5510 sayılı Kanun'nun 24. maddesine göre prim alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin hükümden yararlandırılması gerektiğinin tespitine, fazla istemin reddine, 2-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça peşin olarak yatırılan toplam 28.00 YTL. harcın kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 500,00 YTL. avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya, kısmi red nedeniyle 500.00 YTL. avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 27.00 YTL. Yargılama giderinden red ve kabul oranına göre takdiren 20.00 YTL.'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına" rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 02.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.