Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2026/656 E. 2026/2123 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1363 Esas, 2025/1488 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ham mermer malzemesi satışı konusunda 26.09.2017 tarihli sözleşmenin aktedildiğini, sözleşme gereğince davalının 30.01.2018 tarihine kadar malzemeleri teslim edeceğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında davalıya toplam 241.800,00 TL bedelli 12 adet çek verdiğini, ancak davalının 44.800,00 TL tutarındaki malzeme dışındaki malzemeleri teslim etmediğini, müvekkilinin teslim almış olduğu malzemelerin bedelini 2 adet çek şeklinde 36.800,00 TL olarak ödediğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin sözleşmeyi feshedip10 adet çekin iadesini istediğini, davalının 4 adet çeki geri verdiğini ancak geriye kalan 6 adet çeki bankaya ibraz ettiğini, davalının müvekkilinin zor durumundan istifa ederek çeklere karşılık 6 adet senet düzenleyerek davacıya verdiğini, müvekkilinin çekler nedeniyle davalıya herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürerek müvekkilinin ... seri no.lu, 28.02.2018 keşide tarihli 25.000,00 TL, 2003121 seri no.lu, 30.03.2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, ... seri no.lu, 30.04.2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, 2003123 seri no.lu, 30.05.2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, ... seri no.lu, 30.06.2018 keşide tarihli 13.000,00 TL bedelli ve 30.07.2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının bir kısım malları davacıya gönderdiğini, davacı tarafından bu malzemelerin teslim alındığını, davacının ticari işlerinin sıkıntıda olduğu gerekçesiyle malzeme alımını durdurduğunu, taraflar arasında dava dilekçesinde fesih sözleşmesi olarak belirtilen ancak ilk sözleşmenin devamı niteliğinde çek senet alışverişini gösteren ikinci sözleşme yapıldığını, çeklerin bir kısmının davacıya verildiğini, kalan çekler bakımından ise müvekkili tarafından senet düzenlenerek davacıya teslim edildiğini, ikinci sözleşmede çeklerin ve senetlerin takas edileceğinin belirtildiğini, davacının çeklerin iadesine ilişkin herhangi bir talepte bulunmadığını, davacının çek- senet takası hususunda temerrüt şartı gerçekleşmeden işbu davayı açtığını, davacının senetlerin varlığını ikrar ettiğini, edim yükümlülüğünü yerine getiren davalının malzeme karşılığı alması gereken 44.850,00 TL iken davacının bu bedeli bile tam olarak ödemediğini dava dilekçesinde ikrar ettiğini, 36.800,00 TL ödeyen davacının kötüniyetli olduğunu, çekler karşılığında teminat olarak verilen 28.02.2018, 30.03.2018, 30.04.2018, 30.05.2018, 30.06.2018, 30.07.2018 vadeli 110.000,00 TL miktarlı kambiyo senetleri davacı tarafta olduğundan menfi tespit davası açmadan evvel usulüne uygun şekilde çekleri talep etmediği gibi karşılığında müvekkilin teminat olarak verdiği senetleri iade etmeye hazır olduğunu belirtmediğini, davalıyı temerrüde düşürmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça yargılama devam ederken kendi edimini ifa yönünden davaya konu çeklere karşılık verilen 6 adet senedin mahkemeye tevdi edildiği, davalı tarafça senetlere karşılık olarak davaya konu ... seri no.lu, keşidecisi ... olan, 30.03.2018 tarihli, 20.000,00 TL bedelli bir adet çek aslının mahkeme dosyasına gönderildiği, verilen süre içerisinde davalı tarafça diğer çeklerin iadesinin sağlanmadığı, bu haliyle taraflar arasındaki mal alım-satım sözleşmesine istinaden verilen 6 adet çekin sözleşmeden dönülmesi nedeniyle davalı tarafça davacıya iadesinin gerektiği kanısına varıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davacının davaya konu çekler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, her ne kadar davacı tarafça davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 788. maddesi gereğince çekin ciro yoluyla devri mümkün olduğundan, yine aynı Kanun'un 651. ve 652. maddeleri gereğince kıymetli evrakın iptali, zayi olması halinde kıymetli evrakın zayi olduğu ve ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişiye, yani senedin meşru hamiline tanınmış bir hak olup keşidecinin çekin iptalini talep etme hakkı bulunmadığından davanın tarafı olmayan üçüncü kişilerin hakları gözetilerek çeklerin iptali talebinin reddine, davalı tarafça fiziki olarak aslı gönderilen ... seri no.lu, keşidecisi ... olan, 30.03.2018 tarih, 20.000,00 TL bedelli bir adet çek yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, sözleşme ilişkisi uyarınca verilen kambiyo senetlerine dair menfi tespit istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Dosyadaki yazılara, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/3 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

V. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 16.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.