Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/727 E. 2025/6658 K.

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2561 Esas, 2024/2449 Karar HÜKÜM :Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2018/781 E., 2024/525 K. BİRLEŞEN DAVA : Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/24 E. sayılı dosyası

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 04.11.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılmış olup hazır bulunan asıl ve birleşen davada davalı vekili Avukat ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR I. DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında ...paket sigorta poliçesi düzenlendiğini, 30.12.2016 tarihinde meydana gelen yoğun kar yağışı sonrasında müvekkiline ait işyerinin çatısının çöktüğünü, işyeri binası ve içeride bulunan araba, iş makinesi, makine-techizat, fuar stand malzemeleri, teşhir ürünleri, klasik otomobiller, tezgahlar ve elektronik ölçüm aletlerinin zarar gördüğünü, müvekkilinin kolluk kuvvetlerine başvurduğunu, olay yeri tutanağı düzenlendiğini, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/3712 Sor. sayılı dosyasının açıldığını, müvekkilinin Konya 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/71 D.İş sayılı dosyasıyla tespit talep ettiğini, Mahkemece keşif yapılıp bilirkişi raporu alındığını, müvekkilinin uğradığı zarar çok daha yüksek olmasına rağmen 996.159,30 TL zarar tespit edildiğini, enkaz kaldırma bedelinin hurda değeri ile mahsup edilerek eksik hesaplama yapıldığını, klasik araçlar haricindeki araçların hasarlandığı tespit edilmesine rağmen değer belirlenmediğini, klasik araçlar antika olup bu yapılarına uygun değerlendirme yapılmadığını, bu rapora itiraz ettiklerini, olaydan sonra davalıya müracat edilmesine rağmen davalının ödeme yapmadığını ileri sürerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000,00 TL'nin rizikonun gerçekleşme ve aynı zamanda ihbar tarihi olan 30.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin faaliyet gösterdiği işyerinde 30.12.2016 tarihinde meydana gelen yoğun kar yağışı sonrasında işyerinin çatısının çökmesi sonucu işyeri binası ve içeride bulunan araba, klasik otomobiller, iş makinesi ve diğer varlıkların zarar gördüğünü, aynı olay nedeniyle aynı binada faaliyet gösteren ...... Ltd. Şti. tarafından dava açıldığını ileri sürerek HMK'nın 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'nin rizikonun gerçekleşme ve aynı zamanda ihbar tarihi olan 30.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl ve birleşen davada harç tamamlama yapmıştır.

II. CEVAP Asıl ve birleşen davada davalı vekili cevap dilekçelerinde; 30.12.2016 tarihinde meydana gelen hasarın müvekkiline aynı tarihte ihbar edilmesi üzerine hasar dosyası açıldığını, asıl davada davacının araç hasarına ilişkin taleplerinin teminat dışı olduğunu, bina hasarı teminatı değerlendirilirken eksik sigorta hususu ile %10 oranındaki eskime payının nazara alınması gerektiğini, davacının bir kısım bina teminatı taleplerinin ise poliçe kapsamı dışında olduğunu, davacı tarafın emtia hasarını ispat edemediğini, davacının enkaz kaldırmadan kaynaklanan 20.000,00 TL zararının bulunduğunu, fazlaya dair taleplerinin reddi gerektiğini, aynı adreste faaliyet gösteren ve yetkilileri aynı olan 3 farklı şirketin söz konusu olduğunu, bu nedenle demirbaşların mülkiyetinin kimde olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, ispat külfetinin davacı tarafta olduğunu, yangın sigortası genel şartları gereğince kepçe ve kamyonet hasarının teminat dışı bulunduğunu, davacının iş durması teminatı talebinin koşullarının oluşmadığını, olay tarihinden itibaren faize hükmedilemeyeceğini, birleşen davada davacının taleplerinin de teminat dışı olduğunu savunarak asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 30.12.2016 tarihinde meydana gelen yoğun kar yağışı sonrasında sigortalı şirkete ait işyerinin çatısının çöktüğü, işyeri binası ve içeride bulunan araba, iş makinesi, makineler, teçhizat, fuar stand malzemeleri, teşhir ürünleri, klasik otomobiller, tezgahlar ve elektronik ölçüm aletlerinin zarar gördüğü, ana davada davacı ile davalı arasında ...paket/yangın sigorta sözleşmesi bulunduğu, sigorta poliçesinin Kullanıcı Özel Şartları bölümünde emtia ve makinaların %50 davacı şirkete, %50 birleşen davada davacı şirkete ait olduğunun düzenlendiği, sigorta poliçesinde 25.000, 00... . şahıs lehine hasar tazminatı limiti belirlendiği, hükme esas alınan 16.04.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının bina teminatına ilişkin 284.598,58 TL, emtialar için (%50'si davacı şirkete ait olduğu kabul edildiğinden 31.808,75 TL olmak üzere toplam 316.407,33 TL maddi zararının olduğu, birleşen dosyanın davacısının ise emtidan (%50 birleşen dosya davacısına ait olduğu kabul edildiğinden) 31.808,75 TL, birleşen dosya davacısı lehine üçüncü şahıs sorumluluk bedeli teminatı kapsamında olay başına 25.000,00 TL limit olduğundan ve araçların bir kısmının birleşen dosya davacısına ait olduğu anlaşıldığından 25.000,00 TL'yi talep edebileceği, birleşen dosya davacısının toplam 56.808,75 TL maddi tazminat talebinde bulunabileceği, antika araçlara ilişkin taleplerin Yangın Sigortası Genel Şarlarının "Ek sözleşme ile Teminet Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller ve Kayıplar" başlıklı hükmü gereğince teminat kapsamı dışında olduğu, davalının temerrüdünün Yangın Sigortası Genel Şartlarının B.8.8.1 maddesi gereğince sigortacının kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içerisinde sigortalıya ödemek zorunda olduğu, eksper raporunun 15.03.2017 tarihinde düzenlendiği, 1 ay ilave edilmek suretiyle 15.04.2017 tarihinde gerçekleştiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, asıl davada 284.598,58 TL bina hasar bedeli, 31.808,75 TL emtia zararı olmak üzere toplam 316.407,33 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 15.04.2017 tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte (davalının sorumluluğu olay tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 31.808,75 TL emtia zararı, 25.000,00 TL araç hasar bedeli zararı olmak üzere toplam 56.808,75 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 15.04.2017 tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte (davalının sorumluluğu olay tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava, ...paket sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin karara yönelik asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Yukarıda yapılan özetten anlaşılacağı üzere davalı vekili, davacı ......Ltd. Şti. ile müvekkili arasında ...Paket Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, sigortalının mülkiyetinde olmayan klasik araçlar için poliçede teminat verilmediğini, söz konusu araçlardaki hasarın teminat dışı olduğunu, poliçede teminat verilmemiş olmakla beraber "Yangın Sigortası Genel Şartları'nın Ek Sözleşme ile Teminat Altına Alınabilecek Haller ve Kayıplar" başlıklı A.3. maddesi ile "...3.1.-Sanat veya antikacılık bakımından değeri olan; tablolar, resimler, kitaplar, gravürler, yazılar, heykeller, biblolar, kolleksiyonlar, halılar ve benzerleri, 3.4-Deniz ve hava taşıtları ile motorlu kara taşıtları ve bunların yükleri. (Hareket hali hariç)..." hükmü gereği ek teminat verilmedikçe teminat dışı tutulduğunu, dava konusu poliçede bu kalemlere ilişkin teminat verilmediğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince alınan 21.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda; klasik araçların ... ... Müh. İnş.Tar. San.Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, şirketin defter kayıtlarında duran varlıklar hesabı altında tesis makine ve taşıtlar ile demirbaşlar hesabında "......, .......vd. araçların" isimleri, modelleri vb. bilgilere yer verilmek suretiyle kayıtlı olduğu, bu nedenle şirketin emtia kaleminde kayıtlı olan araçların teminat kapsamında olduğu bildirilmiştir. 16.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda ise dava konusu klasik araçların teminat dışı olduğu belirtilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince 16.04.2024 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak antika araçlara ilişkin taleplerin Yangın Sigortası Genel Şarlarının "Ek Sözleşme ile Teminet Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller ve Kayıplar" başlıklı hükmü gereğince teminat kapsamı dışında olduğu kabul edilmiştir.

Dava konusu poliçe incelendiğinde "Kullanıcı Özel Şartları" başlığı altında "...İşbu poliçede emtialar ve makineler yüzde elli ... ... Müh. İnş.Tar. San.Tic. Ltd. Şti.'ne, yüzde ellisi ise ... firmasına aittir..." hükmünün düzenlendiği görülmektedir. Yukarıda belirtilen 21.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda, klasik araçların ... ... Müh. İnş.Tar. San.Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde tesis makine ve taşıtlar, demirbaşlar hesabında markaları, modelleri vs. hususlara yer verilerek kayıtlı olduğu şeklindeki tespit karşısında, dava konusu klasik araçların "emtia" sınıfına girdiğinin kabulü gerekmektedir.

Yangın Sigortası Genel Şartlarının "A.3- Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller ve Kayıplar" başlıklı maddesinin, 3.3-maddesinde "...Aşağıda sayılanlar teminat kapsamı dışındadır. Ancak, sigorta bedellerinin poliçede ayrıca belirtilmesi kaydıyla ek sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilirler:... 3.1- Sanat veya antikacılık bakımından değeri olan; tablolar, resimler, kitaplar, gravürler, yazılar, heykeller, biblolar, kolleksiyonlar, halılar ve benzerleri...." hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu hükümde "...Sanat veya antikacılık bakımından değeri olan..." düzenlemesi yeterli olabilecekken "noktalı virgül" konulmak suretiyle devamında örnekleme yoluyla sayılan emtialara bakıldığında benzeri koleksiyon ya da antika olması gerektiği, dolayısıyla benzerleri ibaresinin kapsamına klasik araçların girmeyeceği; ancak dava konusu poliçenin "Kullanıcı Özel Şartları" başlığı altında "...İşbu poliçede emtialar ve makineler yüzde elli ... ... Müh. İnş.Tar. San.Tic. Ltd. Şti.'ne, yüzde ellisi ise ... firmasına aittir..." hükmü doğrultusunda söz konusu klasik araçların ... Müh. İnş.Tar. San.Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde emtia/demirbaş sınıfında kayıtlı olması sebebiyle "emtia" sınıfına girdiği anlaşıldığından sigorta teminatı kapsamında olduğunun kabulü gerekmiştir.

Bu itibarla İlk Derece Mahkemesince dava konusu klasik araçların poliçe teminatı kapsamında olduğunun kabulü ile sonucuna göre karar verilmek gerekirken yazılı gerekçe ile klasik araçların teminat dışı kabul edilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istekleri halinde ilgililere iadesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.