Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/5831 E. 2026/2881 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/406 Esas, 2025/1026 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye ... Mahkemesi SAYISI : 2024/120 E., 2025/23 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından .. S.A.’ya ait “.. ..” emtiasının, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirket sigortalısının Türkiye’de yerleşik .. Dış ... A.Ş.’ye .. .. emtiası ihraç ettiğini, sözkonusu emtianın .. IMO numaralı .. .. gemisine yüklendiğini, emtianın gemi tanklarına yüklenmesi sırasında yüklendiği tankın kontamine olduğunun tespit edildiğini, kontaminasyonun sebebinin geminin ambarlarının ve gemi iç hatlarında biriken suyun yeterince temizlenmemesi olduğunun belirlendiğini, davalı şirketin taşımaya ilişkin 1, 2, 3 numaralı 26.08.2021 tarihli konişmentoları düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada fiili taşıyan olarak hareket ettiğini, aynı zamanda navlun faturası düzenlemesi sebebiyle 6102 sayılı Türk ... Kanunu’nun (TTK) 1138. maddesi ve Yargıtay içtihatları gereğince somut olaya konu taşımada akdi taşıyan olarak hareket ettiğinden sorumluluğunun bulunduğunu, sözkonusu hasara ilişkin olarak müvekkilinin sigortalısına hasar ödemesi yaptığını ileri sürerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 106/1 hükmü uyarınca davalının söz konusu hasardan ve İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün 2022/4189 E. sayılı dosyasındaki borçtan sorumluluğunun bulunduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile müvekkili ile davacının sigortalısı .. S.A. arasında 13.08.2021 tarihinde akdedilen çarter parti kapsamında taşımanın gerçekleştirildiğini, davacının 29.08.2021 tarihinde düzenlenen konişmento tahtında dava konusu yükün taşıma sürecinde kirlendiği iddiasıyla sigortalısına sigorta tazminatı ödediğini belirterek tazminat iddiası ile hem müvekkili şirkete izafeten .. Gemi ... Hiz. Ltd. Şti. hem de dava dışı .. Denizcilik A.Ş. aleyhine İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün 2022/4189 E. sayılı dosyasından ilamsız takip başlattığını, bahse konu takibe .. Gemi Acen. Hiz. Ltd. Şti. vekilince yapılan itiraz ile müvekkili yönünden takibin durdurulduğunu, davacı tarafından müvekkilinin borca itirazı sonrasında icra takibinin devamı için itirazın iptali davası yerine huzurdaki davanın açıldığını, taşımanın davacı sigortalısı ile müvekkili şirketi arasında çarter parti kapsamında gerçekleştirildiğini, TTK’nın 1237/2 hükmü gereği taşıyan ile taşıtan arasında hukuki ilişkilerin navlun sözleşmesine tabi olduğunu, davacının sigortalısı .. ...’nın taşıtan, müvekkili .. .. Ltd.’nin taşıyan sıfatını taşıdığını, taraflar arasında hukuki ilişkiyi navlun sözleşmesinin belirleyeceğini, davacı ile müvekkili arasındaki hukuki ilişkinin TTK’nın 1237/2 hükmü gereği çarter parti hükümlerine tabi olacağını, çarter parti hükümleri gereği de huzurdaki davanın İngiliz Hukuku’na göre ve ..’da tahkim yolu ile çözümlenmesi gerektiğini savunarak tahkim ilk itirazlarının öncelikle kabulü ile HMK’nın 413. maddesi gereği davanın reddini, hak düşürücü sürenin dolmuş olması nedeniyle davanın usulden reddini, aksi halde davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin 06.05.2024 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu e-posta yazışmaları incelendiğinde; 13.08.2021 tarihli e-postalarda davacının sigortalısı .. .. ile gemi tarafı arasında, .. ..’nın Türkiye’ye ihraç ettiği, eldeki davaya konu olan yükün .. IMO no.lu .. a gemisi ile taşınması konusunda anlaşmaya varıldığı, sözkonusu e-posta mesajlarının gemi bağlama özeti niteliği taşıdığı, çarter partinin ek hükümlerinin 2. maddesinde taşımadan kaynaklanacak uyuşmazlıklar bakımından Londra Tahkim Yolu’nun kararlaştırıldığı, taşımanın sözkonusu çarter parti hükümleri tahtında yapıldığı, çarterpartide kabul edilen tahkim şartı davacının sigortalısının yanı sıra halefiyet hükümleri uyarınca davacı ... şirketini bağlayacağı, tahkim şartının her iki tarafı da yabancı şirket olduğundan 805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanılması Hakkında Kanun’un eldeki dosyada uygulanamayacağı, cevap dilekçesinde yapılan açıklamalardan, aynı taşımadan kaynaklanan süresterya alacağı nedeniyle gemi tarafının, .. .. aleyhine 18.11.2021 tarihinde Londra’da tahkim yargılaması başlattığı ve devam eden süreçte tahkimin taraflar arasında yapılan anlaşmayla sonuçlandığının anlaşıldığı, sözkonusu çarter partiden kaynaklanan uyuşmazlıkların Londra’da tahkim yargılamasına tabi olduğunun davacının sigortalısı tarafından da benimsenmiş olduğunun tespit edildiği, dava konusu uyuşmazlığın çarter partinin taraflarınca kabul edilen tahkim şartı uyarınca Londra Tahkiminde görülmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davalı vekilinin milletlerarası tahkim itirazının kabulü ile Mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili için başlatılan icra takibindeki borçtan davalının sorumlu olduğunun, davalının söz konusu hasardan sorumlu olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.05.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.