Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/516 E. 2025/4823 K.

MAHKEME : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1037 Esas, 2024/1374 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2007/40 E., 2021/190 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... Sağlık Hiz. A.Ş. ile katılma yolu ile dahili davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.07.2006 tarihinde, içerisinde davacılar ... ve ... ile hasta olan anneleri ... ... bulunduğu, davalı ... Finansal Kiralama A.Ş'den kiralanan, ... yönetimindeki 34 ... 5861 plakalı ambulansın ... yönetimindeki 34 ... 4981 plakalı otomobil çarpıştığını, ambulansta hasta olarak bulunan ... ... ile ambulans doktorunun hayatını kaybettiğini, müvekkilleri . ve ...'in ise ağır derecede yaralandıklarını, kazanın oluş sebebinin araç sürücülerinin hız sınırının üzerinde seyir etmesi olduğunu, müvekkillerinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, davacılar ... ve ...'in davalı ... Sağlık A.Ş ile hasta nakil sözleşmesi yaptıkları, anneleri .. .. ölümü ile .. ve ...'in ağır yaralanmalarından doğan zararların tamamından ambulans şoförü ...'un, ambulans hizmetleri sunan ... Sağlık Hizmetleri A.Ş'nin ve ambulans aracının maliki ...nin doğrudan sorumlu olduklarını, 34 ... 4981 plakalı araç sürücüsü ... ile araç maliki ... Otomotiv Ltd. Şti.'nin kusurları oranında sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek, davacılar ... ve ...'in yaralanması sebebi ile; davacı ... için 1.000 TL maddi, 75.000 TL manevi tazminat; davacı ... için 1.000 TL maddi, 20.000 TL manevi tazminat; davacı ...'in yaralanması sebebi ile davacı kardeşleri ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 2.000'er TL manevi tazminat; davacı ...'in yaralanması sebebi ile davacı kardeşleri ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 2.000'er TL, davacı/oğlu ... için 5.000 TL manevi tazminat; davacıların anneleri ...'in vefatı nedeniyle davacı evlatları ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000 TL manevi tazminat olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak toplam 2.000 TL maddi ve 170.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ..., Ak Finans Kiralama A.Ş. ve ... Sağlık Hizmetleri San. Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen, diğer davalılardan ise kusurları oranında müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 15/09/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için maddi tazminat talebi 59.437,39 TL'ye, davacı ... için maddi tazminat talebini 101.620,87 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davacıların taleplerinin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, meydana gelen trafik kazasında sözü edilen aracın müvekkili şirket tarafından ... İnşaat A.Ş'ye kiralandığını, kira sözleşmesine göre kullanıcı hatasından kaynaklanan zararların kiracıya ait olduğunu, kaza esnasında aracı kullanan kişinin aracı kiralayan ...'ın değil, eşi ... olduğunu, sözleşme şartlarına göre aracı ...'dan başkasının kullanamayacağını, bu nedenle hem aracı kiralayan şirket, hem de ...'ın sorumluluğunun bulunduğunu dava konusu kazaya ambulans şoförünün hız limitini aşması ve seyir halinde telefon ile konuşmasının sebep olduğunu savunarak, davanın müvekkil şirket açısından reddini istemiştir.

Davalı Müteveffa ... vekili, hem görev hem de yetki itirazında bulunarak, esasa ilişkin beyanları saklı kalmak kaydıyla dosyanın görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilerek Sandıklı Asliye Hukuk Hakimliğine gönderilmesini talep etmiştir.

Davalı ... yargılama sırasında vefat ettiğinden mirasçıları davaya dahil edilmiş, dahili davalılar, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemişler, dahili davalı ..., mirası reddettiğini bildirmiş, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararını müteakip, 28.04.2021 tarihinde de, diğer dahili davalılar vekili de müvekkillerinin mirası reddettiklerine ilişkin beyanda bulunmuştur.

Davalı ... Sağlık Hizmetleri San. Tic. A.Ş. vekili, davacı taraf ile müvekkili şirket ile müteveffa ...'in yürüyemeyecek ve yaşlı olması nedeni ile Bodrum'dan Ankara'ya ambulansla getirilmesi konusunda anlaşıldığını, meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirketin işletmekte olduğu aracın sürücüsünün kusursuz olması nedeni ile müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın meydana geliş şekli ve yapılan bilirkişi incelemelerinde ambulans şoförünün hızlı gittiğine dair herhangi bir tespit bulunmadığını, kaza nedeni olarak araç sürücüsü ...'ın kural ihlali sebebiyle meydana geldiğini, kusurun tamamının ...'da olduğunun bilirkişi raporlarıyla da sabit olduğunu, söz konusu yaralanmalar sebebi ile müvekkilinin davacılar adına 54.377,92 TL tedavi masrafları ödediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. vekili, kazaya karışan 34 ... 5861 plakalı aracın "finansal kiralama" yolu ile davalı ... Sağlık A.Ş.'ye kiralandığını, bu sebeple müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

İhbar olunan Axa Oyak vekili, kazaya karışan aracın ZMMS poliçesi ile sigortaladıklarını, poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, kaza sebebi ile kendilerine başvuru yapılmadığını belirtmiştir.

İhbar olunan Karayolları Genel Müdürlüğü vekili, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesine göre, bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin yaralanmasına veya ölümüne sebebiyet vermesi halinde teşebbüs sahibi ve araç işleteninin oluşan zarardan sorumlu olduğu, aynı kanunun 88. maddesine göre, birden fazla zarar verenin bulunması halinde zarar verenlerin zarar görene karşı müteselsilen sorumlu oldukları, 90, maddeye göre maddi tazminatın biçim ve kapsam ile manevi tazminat konularında ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı; somut olayda, 27.07.2006 tarihinde, içerisinde davacıların murisi/anneleri ... ve davacılar ... ve ...'in yolcu olarak bulunduğu, davalı ...'un kullandığı, davalı ... Finansal Kiralama A.Ş.'ye ait olup, finansal kiralama ile davalı ... Sağlık A.Ş.'ne kiralanan 34 ... 5862 plakalı ambulans ile davalı ... Ltd. Şti.'ne ait, davalı ... tarafından kullanılan 34 ... 4981 plakalı otomobilin çarpışması sonucu, ...'in vefat ettiği, davacılar ... ve ...'in ise yaralandığı; davacılardan ... Adli Tıp Raporuna göre meydana gelen kaza sebebi ile %56 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğinden, dosya kapsamına uygun aktüerya hesabına göre hesaplanan 100.319,44-TL maddi zarardan zarara sebebiyet veren araçların sürücü ve işletenleri olan davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen sorumlu oldukları; davacı ...'in meydana gelen kaza sebebi ile sürekli maluliyeti bulunmadığından, maddi tazminat talebinin reddinin gerektiği; davacıların, meydana gelen kaza sebebi ile annelerini kaybetmeleri, davacılar ... ve ...'in kendi yaralanmaları, diğer davacıların kardeşleri/annelerinin yaralanması/ölümü sebebi ile elem ve üzüntü duydukları; tarafların sosyal ve ekonomik durumu, olayın özellikleri dikkate alınarak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde, araç sürücüleri ve işletenleri aleyhine davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul edildiği; davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.'nin yargılama sırasında 25.01.2019 tarihinde Ticaret Sicilden terkin edildiği ve davacılar vekilince 18.09.2020 tarihli celse imzalı beyanında, bu davalıya yönelik ihya davası açmayacaklarının beyan edildiği, terkin ile hükmi şahsiyetini kaybeden davalı yönünden açılan davanın, HMK 114/1-d maddesinde düzenlenen "tarafların taraf ehliyetine sahip olması" dava şartı bulunmadığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddinin gerektiği; davalı ...Ş. tarafından, kendisine ait, kazaya karışan 34 ... 5862 plakalı ambulansı uzun süreli kiralama ile davalı ... Sağlık A.Ş.'ye kiralandığından, işleten sıfatı ile sorumluluğun davalı ... Sağlık A.Ş.'ye geçtiği, davalı ...ye yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddinin gerektiği gerekçesiyle, davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.'ye yönelik açılan davanın HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine; davalı ...ye yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddine; davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 100.319,44 TL'nin kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine; davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine; davacı ...'in kendi yaralanmasından dolayı istediği manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine; davacı ...'in kendi yaralanmasından dolayı istediği manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 10.000 TL'nin kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine; davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in anneleri ...'in vefatı sebebi ile istedikleri manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, ayrı ayrı 10.000'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine; davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'in kardeşleri ...'in yaralanması sebebi ile istedikleri manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile ayrı ayrı 500'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine; davacılar ..., ..., ..., ..., ... ile ...'ın kardeşleri/annesi ...'in yaralanması sebebi ile talep ettikleri manevi tazminatın kısmen kabulü ile, davacı ... için 1.000 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 500'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., davalı ... mirasçıları ... ve ... ile ... Sağlık A.Ş'den müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların yaralanma dereceleri, paranın satın alma gücü gibi kriterler gözetildiğinde, mahkemece, ...' ölümü ve davacılardan ...'in sürekli iş göremez kalacak şekilde yaralanması nedeniyle kardeşleri ve ...'in yaralanması nedeniyle kendisi yararına takdir edilen manevi tazminat miktarlarının somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun bulunduğu; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2. İhtisas Dairesi'nin 01.04.2019 tarihli raporuna göre, davacılardan ...'in fonksiyonel araz bırakmadan iyileştiğinin anlaşıldığı, davacı ...'nın iş göremezlik haline ilişkin raporlar arasındaki çelişkinin bu rapor ile giderildiği, anılan davacının sigorta şirketi tarafından kendisine yapılan ödemeyi aşan bir maddi zararının bulunmadığı, davacı ...'in maluliyet oranına göre yapılan maddi tazminat hesabında isabetsizlik bulunmadığı, dosya kapsamındaki deliller ve bilirkişi raporları dikkate alındığında, kazaya karışan ambulans sürücüsü ...'un acil bir durum olmamasına rağmen aracı aşırı hızlı bir şekilde kullanması, tepe sirenlerini çalıştırması ve hızlı giderken öndeki araçtan yol istemesi gibi gerekçelerle kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu, öte yandan, davacıların farklı nedenlerle sorumlu olanlardan herhangi birinden, zararının tamamını isteyebileceğinden, gerekli görülürse diğer sorumlulara TBK'nın 62. maddesi uyarınca rücu edilebileceği, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 01.11.2023 tarih ve 2023/7780 E.-2023/11699 K. sayılı kararına göre finansal kiralayanın işleten sıfatı olmadığından, kazada sorumluluğunun doğmadığı, haklarında açılan davalar reddedilen davalılar aleyhine vekalet ücreti takdirinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, dolayısıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin tüm, davalı ... Sağlık Hiz. Tic. A.Ş.'nin sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği, diğer taraftan ilk derece mahkemesince davacılardan ...'in yaralanması nedeniyle kardeşleri ve oğlu olan davacılar yararına da manevi tazminata hükmedilmiş olduğu, ancak davacılardan ...'nın yaralanmasının aradan geçen sürede fonksiyonel araz bırakmadan iyileştiği ve sürekli iş göremezlik halinin bulunmadığı, bu durumda davacı ...'nın olay tarihinde meydana gelen yaralanması nedeniyle ağır bedensel bir zararı söz konusu olmadığına göre, davacının yaralanması nedeniyle kardeşleri ve oğlu olan diğer davacılar lehine manevi tazminat takdiri isabetli bulunmadığı, ayrıca her ne kadar dahili davalılar ... ve ...'ın mirasın reddi talebinde bulundukları anlaşılmış ise de, anılan davalılar tarafından ilk derece mahkemesi kararı süresinde istinaf edilmediğinden, ilk derece mahkemesince aleyhlerine kurulan hükmün kaldırma nedeni yapılmadığı, yine davacılar vekilince sunulan 26.04.2021 havale tarihli istinaf dilekçesinde davacı ... lehine hüküm altına alınan maddi tazminat hesaplamasına ilişkin bir istinaf itirazı da bulunmayıp işbu kararın verilmesinden sonra, gerekçeli kararın yazılmasından ise önce sunulan 07.10.2024 tarihli dilekçe de dikkate alınmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin tüm, davalı ... Sağlık Hiz. Tic. A.Ş.'nin sair temyiz itirazlarının reddine, davalı ... Sağlık Hizmetleri San. Tic. A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalı ... Sağlık Hiz. A.Ş. vekili ve katılma yoluyla dahili davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekili, davalı ... Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve katılma yoluyla dahili davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davacılara, davalı ... Sağ. Hizm. San. Tic. A.Ş. ve dahili davalılara yükletilmesine, 03.07.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.