Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/1394 E. 2025/5978 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1154 Esas, 2025/135 Karar KARAR : Davanın kısmen kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/59 E., 2024/67 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davalılar vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne, davacı vekilinin ise reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan ...ile "Yüksek Dereceli Teşhisleri Tedavi Etme Yöntemi" konulu patent başvurusunun yapılması için anlaştığını, bunun için davalı ... firmasına 1.770,00 TL patent müracaat işlem bedeli ödediğini, bunun karşılığında davalının 25.11.2010 tarihli fatura düzenlediğini, gerekli başvurunun 18.12.2010 tarihinde yapıldığını, bilahare davalılardan Radikal Patent Danışmanlık ile 22.08.2012 tarihli özel vekaletname düzenlenip patent vekili olarak tayin edildiğini, vekaletname uyarınca patent tescil yenileme ve diğer işlerde davalı ... ve yetkilendirdiği diğer davalı ... firması yetkili ve sorumlu olmasına rağmen, patent başvurusunun yıllık harç ücreti ödenmediğinden dolayı Türk Patent ve Marka Kurumunca (TÜRKPATENT) geçersiz kılındığını, oysa ki müvekkili işlemlerinin ve harcın ödenmesi için 3.000,00 TL tutarlı TUBİTAK kasasından kendisine sağlanan kasa/bütçe ile ilgili davalı ... Patente bilgi verdiğini ve şifre ile yıllık yenileme ücreti ve harcın buradan temin edilmesini istemesine rağmen davalı firma zamanında ilgili yenileme harç bedelini ödemediğinden, müvekkilinin patent hakkının yandığını, işin gereği gibi yapılmamasından dolayı şu anda sağlık alanında önemli bir buluşa imza atıp ilgili tedavi yöntemlerini uygulama ve patent hakkından mahrum kaldıklarını ve bu konuyla ilgili tekrar başvuru yapma hakkını elinden kaçırmış olduğunu, müvekkilinin patentini almak istediği akıllı gen tedavisini uygulayarak kendisi dahil ailesine ve yüksek risk taşıyan hastalara yardımcı olduğunu, ancak bu tedavi yöntemine ilişkin patent başvurusu ile elde edeceği resmiyeti kazandıramadığını, davacının zararının tespit edilmesini talep edeceklerini, davalılar arasında iş bölümü mevcut olduğunu, aldıkları işlerde birbirlerini yetkilendirdiklerini, ayrıca davalılardan Yöntem Patentin davacıdan aldığı 1.770,00 TL patent müracaat işlem bedelini iade etmediğini, bu tutarın tahsili için Bakırköy 14. İcra Müdürlüğünün 2015/4975 E. sayılı dosyası ile icra takibi yaptıklarını, davalının takibe ve borca itiraz ettiğini, davalılardan Yöntem Patent'in her ne kadar patent yenilemesinin sözleşme kapsamında olmadığını iddia etmekte ise de, her iki davalının birlikte çalıştığının göz önüne alınmasının gerektiğini, ayrıca Yöntem Patent'in müvekkilinin şikayetvar.com davalıdan mağdur ve şikayetçi olduğuna dair yazısının kaldırılması karşılığında 1.770,00 TL'yi iade edileceği yönünde 06.11.2014 tarihli protokol metni hazırlayıp verdiğini, ancak müvekkili tarafından bunun kabul edilmediğini, davalıların vekalet görevini gereği gibi yerine getirmediklerini, bu sebeplerden dolayı davacının madden ve manen zarara uğradığını ileri sürerek manevi tazminat ve fazlaya dair hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile şimdilik 24.000,00 TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 05.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı ile yapmış olduğu sözleşme edimlerinin tamamını yerine getirdiğini, davacıya yardım etmek amacıyla hareket ettiklerini, 1.770,00 TL'yi davalının tahsil etmediğini, buna rağmen davacı tarafın defalarca şikayetvar.com'a aynı konuda şikayetler ilettiğini, bu nedenle bu bedelin davacıya ödenmesinin teklif edildiğini, ayrıca davacı tarafından ödenen bedelin patent başvuru dosyasının hazırlanması ve müracaatıyla ilgili olduğunu, müvekkilinin hiçbir şekilde TUBİTAK teşvikinden gelecek paranın takibini yapmasınının imkanı dahi bulunmadığını, bunun davacıya yazılı olarak da bildirildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede TUBİTAK teşviki ile ilgili bir madde, talimat veya talimatın kabulünün mevcut olmadığını, zaten bu teşvik kapsamında ödenecek bedelin davalı tarafça takibinin imkanı olmadığını, müvekkilinin vekalet görevinin fazlasıyla yerine getirildiğini, davacının zararının karşılanması için 1.770,00 TL’lık ödeme teklifinin de sunulduğunu, buna rağmen şikayetvar.com'da karalama kampanyasının devam etiğini, taraflar arasındaki ilişkide mağdur olanın davacı değil, müvekkili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının patent başvurusunun, 2011 yıllık ücretinin ödenmemesi nedeniyle geçersiz kılındığı ve bu tarihten sonra yıllık ücretlerin yenilenmesi mümkün olmadığından 23.03.2012 tarihinde işlem dosyasına vekil olarak atanan davalı ...'ın işlem nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığından, bu davalı yönünden davanın reddi gerektiği, davalı ...Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden yapılan değelendirmede; bilirkişi raporunda belirtildiği üzere; bu davalının patent vekilliğinin gereği olan özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, yıllık ücret ödeme zorunluluğu konusunda müvekkilini uyarmayarak ve bununla ilgili TÜRKPATENT nezdinde gereken işlemleri yapmayarak patent başvurusunun geçersiz sayılmasına neden olduğu ve böylece kusurlu olduğu, ancak bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, dava konusu TR ... numaralı patent başvurusunun mevcut hali ile çözüldüğü iddia edilen teknik problemi çözdüğüne dair makul bir kanıt sunmadığı, buluşun ilgili teknik alandaki uzman kişinin uygulamasına yetecek derecede açıklanmış olmadığı, istemlerin açık olmadığı, yıllık ücret ödenseydi bile başvurunun yukarıda belirtilen problemleri nedeniyle mevcut hali ile incelemeli patent olarak tescil edilemeyeceği, incelemesiz patent alınması durumunda kanunda aranan koşulları taşımayacak bir belgenin alınamamış olması nedeniyle tazminat talebinde bulunması mümkün olmayacağından tazminat için gereken zarar koşulunun ispatlanmadığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.09.2023 tarih ve 2022/(13)3-699 E., 2023/852 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere vekilin eylem borcu nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için şayet vekâlet görevi gereği gibi ifa edilseydi dava yahut takip edilen iş, konuyla ilgili mevzuat ve emsal içtihatlar ile dosya kapsamında sunulan delillere göre hangi netice ile sonuçlanacak idiyse o durumun esas alınması gerektiği, zira vekilin kusurlu eylemi olmasaydı dahi takip edilen iş aynı şekilde sonuçlanacak nitelikteyse vekilin eylemine bağlı olarak doğmuş bir zararın varlığından bahsedilemeyeceği, bu itibarla davacının patent başvurusunu yaptığı buluşun baştan beri patentlenebilirlik kriterlerini taşımadığı ve bu haliyle tescilinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ...arasında 26.11.2010 tarihli "Patent Faydalı Model-Tasarım Sözleşmesi'' imzalandığı ve davalı ...ile davacı arasında "Yüksek Dereceli Teşhisleri Tedavi Etme Yöntemi" konulu patent başvurusunun yapılması için sözleşme yapıldığı, bu kapsamda dava dışı ... tarafından 18.12.2010 tarihinde Kuruma başvuru yapılsa da, sonraki işlemlerin gereği gibi yerine getirilmediği ve vekalet ilişkisi kapsamında sorumluluğu bulunan Yöntem Patentin ve davaya konu 2010/10605 sayı ile işlem gören patentin 18.12.2010 başvuru tarihinden, 18.06.2012 tarihine kadar dosyada vekil olarak görünen patent vekili ...’ın yıllık ücretlerin ödenmesinden sorumlu olduğu, sorumluluğun yerine getirildiğine dair ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, ücretin ödendiğine dair herhangi bir delilin davalı tarafça sunulmadığı, ...tarafından ... adına tanzim edilmiş 25.11.2010 tarihli ve ... no'lu “Patent Müracaat İşlemi” açıklamalı faturanın sunulduğu, bu faturanın da sadece başvuruya ilişkin olduğu, davacıyla akdedilen 26.11.2010 tarihli sözleşme gereği yıllık ücretleri ödeme sorumluluğunu yerine getirmediğinin anlaşıldığı, patentin kabul edilip edilmeyeceğine ilişkin hususun ise vekalet ilişkisinden doğan sorumluluk nedeniyle oluşan durum nedeniyle nedensellik bağını kaldırmadığı, vekilin işi sadakat ve özenle yürütmesi ve vekalet verenin zarara uğrayabileceği her türlü davranıştan kaçınması gerekmekle birlikte, vekilin bu işi görmesi başarılı bir sonuç elde etmesini zorunlu kılmadığı, vekalet sözleşmesinde yer alan özen borcunun, kesin surette başarılı bir sonuç elde edilmesi ile ilgili bir konu olmadığı, vekilin üstlendiği edimi sadakat ve özenle ifa etmesi durumunda, sonuç gerçekleşmese de bundan dolayı bir sorumluluğunun doğmayacağı, davacı tarafından yapılan patent başvurusu ... Patent Ofisi tarafından düzenlenen 04.04.2014 tarihli araştırma raporu ve bilirkişi raporundaki başvuru sahibinin başvurusunda değişiklik yapıp yapmayacağı, bu değişikliğin başvuru sahibi tarafından hangi tarihte yapılacağı, bu değişikliklerin içeriğinin ne olacağı, değişikliklerin yapıldığı tarihte tekniğin bilinen durumunun kapsamının ne olacağı ve başvurunun değişiklik yapılmış haline patent verilip verilemeyeceği konusunda bir yargıda bulunabilmenin spekülasyon yapmayı gerektireceği hususundaki bilirkişi tespiti dikkate alındığında, davalı tarafın patentin başarılı bir şekilde tescil edilmesini taahhüt etmediği, patent başvuru işlemlerini davacı adına sadakat ve özen yükümünü yerine getirerek yürütmeyi ve tamamlamayı taahhüt ettiği, bu durumda davalı tarafça gereken işlemlerin yapılmadığı, bu yükümlülük yerine getirilmediğinden tazminat talebinin kabulü gerektiği ancak tazminat hesabının tam olarak yapılmasının mümkün olmaması ve dosya kapsamı dikkate alındığında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı TBK) 50. maddesi uyarınca, 15.000,00 TL'nin ihlal tarihi olan 05.11.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesinin yerinde olacağı ve davacı vekili tarafından istinaf dilekçesi ile davalı tarafa verilen 1.770,00 TL'nin de iadesinin talep edildiği, davacı tarafça Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün 2015/4975 E. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yapılarak talepte bulunulmuşsa da, icra dosyası incelendiğinde takibe borçlu tarafça itiraz edildiği, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu miktarın da takip tarihi olan 07.04.2015 tarihinden itibaren yasal faiz ile Yöntem Patentten tahsiline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile; 15.000,00 TL'nin ihlal tarihi olan 05.11.2012 den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 1.770,00 TL'nin (Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün 2015/4975 E. sayılı dosyası ile) tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 07.04.2015 tarihinden itibaren yasal faiz ile davalı Yöntem Patent'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacı tarafa ait 2010/10605 sayılı patent başvurusu işlemlerinin, davalılar tarafından sözleşme kapsamında gereği gibi yerine getirilmediği ve patent başvurusunun yıllık harç ücreti ödenmediğinden dolayı TÜRKPATENT tarafıdan geçersiz kılındığı iddiasıyla, 24.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. Dosya içeriğine göre dava dilekçesinde 24.000,00 TL talep edilip, Bölge Adliye Mahkemesince dosyadaki bilgi ve belgeler ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek 15.000,00 TL'ye hükmedildiği, hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar dikkate alındığında Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kaldığından davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalı....Danışmanlık Hiz. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

3. Davalı ...- vekilinin temyiz itirazına gelince, dava konusu "Yüksek Dereceli Teşhisleri Tedavi Etme Yöntemi" konulu TÜRKPATENT nezdinde tescilli 2010/10605 sayılı patentin başvuru tarihinin 18.12.2010 olduğu ve bu tarihle ilgili bir ihtilafın bulunmadığı görülmüştür. Mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Yıllık Ücretler'' başlıklı 173. maddesi '' Bir patentin başvurusu veya patentin korunması için gerekli olan ve Yönetmelikte belirtilen yıllık ücretler, patentin koruma süresi boyunca her yıl vadesinde peşinen ödenir. Vade tarihi, başvuru tarihine tekabül eden ay ve gündür. Yıllık ücretlerin, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen vadede ödenmemesi halinde, bu ücretler yönetmelikte belirlenen ek ücretin ilavesi ile vadeyi takip eden altı ay içerisinde gecikmeli olarak ödenebilir. Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen süreler içinde yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde patent hakkı, bu ücretin son ödeme tarihi itibariyle sona erer.'' şeklinde düzenlenmiştir. Dava konusu ... numaralı patent başvurusu 18.12.2010 tarihli olduğundan sicil kayıt yenileme ücretinin 18.12.2011 tarihine kadar, bu durumun mümkün olmaması halinde ise, kanuni düzenleme uyarınca altı aylık süre eklenmek suretiyle 18.06.2012 tarihine kadar ücret ödenerek yenileme yapılabilecektir. 18.12.2010 tarihinden 18.06.2012 tarihine kadar dosyada vekilin ... olmadığı, diğer davalı ... Danışmanlık Hiz. Ltd. Şti adına ... olduğu, ...'ın 23.08.2012 tarihinden sonra TÜRKPATENT'deki sicil kayıtları için vekil tayin edildiği anlaşıldığından mahkemece bu husus üzerinde herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak yukarıda yazılı olduğu şekilde davalı .... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle davalı .... yönünden bozulması gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Danışmanlılk Hiz. Ltd. Şti vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı ...Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.'ne yükletilmesine, 07.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.