Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/5833 E. 2024/9240 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2020/149 E., 2023/177 K. HÜKÜM : Karar verilmesine yer olmadığına, kısmen kabul İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar duruşma istemli olarak asıl ve birleşen davada davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili tarafından, duruşma istemsiz olarak asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 17.12.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacılar vekilleri Avukat Seren Satenay Memiş ile Avukat Iraz Gencer ile davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili Avukat Sena Nur Gürdoğan dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. KARAR I. DAVA Asıl ve birleşen dava davacıları vekili, müvekkillerine ait 23.820.000 kg ve 24.870.000 kg “soyulmuş bakır tel hurdası” emtialarının Çin Xingang Limanından 26/09/2014 tarihinde ... Kalina-FD439R isimli gemi ile MSCU6980167 ve TRLU6560951 numaralı konteynerler ile İstanbul Ambarlı Limanına teslim edilmek üzere gönderildiğini, geminin 04/11/2014 tarihinde davalı ... Liman İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.’ne ait limana yanaşıp tahliye işlemlerine başlanıldığını, müvekkillerinin toplam 311.616,00 USD karşılığı konteynerler içindeki emtiaları ... Metal Ekstürüzyon San. ve Tic. A.Ş. firmasına devrettiğini, hurdaları devralan firmanın malları teslim almak üzere limana gittiğinde bir konteynere orijinal kilidi yerine davalı ... Acentası A.Ş.’ne ait diğer konteynere ise orijinal kilidi yerine davalı ... Liman İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş.’ne ait kilidin takıldığının gördüğünü, liman yetkililerine bilgi sorulduğunda ilgililerin “konterynerlerin indirilmesi sırasında kilidinin olmadığının fark edildiğini, konterynerlerin açıldığında birer palet parke taşının olduğunun ve bakır bulunmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine acente, acente temsilcisi ve kaptana tutanak imzalatıldığını” bildirerek tutanağın birer suretini müvekkilleri firma temsilcisi ile ... Metal Ekstürüzyon San. ve Tic. A.Ş. yetkilisine verildiğini, gemi firması acentesi ve liman işletmesi firması ile görüşülmesine ve ihtar gönderilmesine rağmen dava tarihine kadar zararın tazmin edilmediğini, emtiaların Çin’de konteynerlere yüklenilmesi, konteynerlerin kilitlenmesi ve Xingang Limanına getirilmesine kadar müvekkilleri temsilcilerinin işlemlere bizzat refakat ettiklerini, ürünü satın alan ... Metal Ekstürüzyon San. ve Tic. A.Ş.’nin de yaptığı harcamaları müvekkillerinden talep ettiğini ileri sürerek toplam 214.236,00 USD mal bedeli ve toplam 106.640,00 USD mahrum kalınan kar, komisyon, iş takipçisi komisyonu ve iş takibi masrafları ile ... Metal Ekstürüzyon San. ve Tic. A.Ş.’nin talep edeceği masraf ve giderleri ile yargılama giderlerinin davalılardan faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Asıl ve birleşen dava davalısı ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin Cenevre merkezli ... Shipping Company S.A ünvanlı şirketin Türkiye acenteliğini yaptığını, davanın TTK. 105 md. göre müvekkili namına acenteliğe karşı açılabileceğinden dolayı pasif husumet ehliyetlerinin olmadığını, müvekkili şirketin acenteliğini yaptığı şirket tarafından düzenlenen ve taşıma şartlarının yer aldığı konişmentonun 10. maddesi gereğince taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yetkili yer mahkemesinin Londra mahkemeleri ve uygulanacak hukukun İngiliz hukuku olarak belirlenmesi, ayrıca MÖHUK 47. ve HMK 17. maddelerine göre mahkemenin yetkisiz olması sebepleriyle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketçe tanzim edilen konişmentolarda taşımanın konteynelerin yükleten tarafından tamamen doldurulduktan sonra taşıyana teslim edildiği anlamını taşıyan “FCL/FCL Full Container Load” ibaresini taşıması sebebiyle taşımaya konu mallardaki farklılık sebebiyle müvekkiline atfedilecek bir kusur olmadığını, konişmentoda arka yüzündeki taşıma sözleşmesinin 14.2 maddesi ve konişmentoda yükleyicinin verdiği bilgilerin doğru olduğu, taşıyan tarafından kontrol edilmediği, taşıyanın sorumlu olmayacağına ilişkin rezervler konulması sebebiyle TTK’nun 1239 maddesi gereğince de müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin sorumlu olduğunun kabulü halinde dahi TTK 1186 md. gereğince sorumluluklarının sınırlı olduğunu savunarak öncelikle pasif husumet ve yetki yönünden, aksi taktirde esas yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Asıl ve birleşen dava davalısı ... Liman İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, dava konusu yüklerle ilgili Gümrük İthalat beyannamesi dava dışı ... Metal Ekstürüzyon San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıldığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, konteynerlerin limana tahliyesi sırasında bizzat gemi kaptanı tarafından tanzim olunan interchange raporunda konteynerler üzerinde mühür takılı olmadığının tespit edildiğini, bu hususun davalı acentelik ve gümrük yetkililerinin de imzası bulunan 17/11/2014 tarihli tutanakla da tespit edildiğini, bu durumda müvekkilinin sadece konteynerlerin tahliye edildiği liman ve geçici depolama yeri işletmesi olması sebebiyle dava konusu olayla bir ilgisinin olmadığını, ayrıca talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Asıl ve birleşen dava davalısı ... Shipping Company S.A vekili cevap dilekçesinde, taşımanın 30/09/2014 tarihli konişmentolara bağlı olarak yapıldığını ve bu sebeple taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkiye konişmento hükümlerinin uygulanması gerektiğini, konişmentonun 10.3 maddesi gereğince uyuşmazlık bakımından Londra Yüksek Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve İngiliz hukukunun uygulanması gerektiğini, MÖHUK 24. maddesinin sözleşmelerden doğan borç ilişkisinde uygulanacak hukuk bakımından taraflara açık seçim yapma yetkisi tanıdığını, mahkemenin davaya bakmaya yetkili ve görevli bulunmadığını, konişmentonun ön yüzündeki taşıyanın acentesi tarafından taşımaya ilişkin girilen şerhlere göre konteynerlerin içinde çıkan yük ile konişmentoda beyan edilen yükün aynı olmamasından dolayı müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun konteynerlerin yüklemesini yapan Tıanjın Seri Technology Co. Ltd.’ye ait olduğunu, sorumluluğa karar verilse dahi TTK 1186 maddesi gereğince bunun sınırlı olduğunu, davanın ispat edilemediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, ... Gemi Acenteliği A.Ş ve ... Liman İşletmeleri A.Ş. hakkında verilen kararlar kesinleşmiş olduğundan, davaya ... Shipping Company S.A yönünden devam edildiği, anılan davalının konteynerler gemiye kabul edilirken konişmento talimatında bildirilen ve konişmentoya kaydedilen emtiaya ilişkin tüm bilgileri gümrüğe beyan edilen bilgilerle karşılaştırması gerektiği,bunun yüke özen borcu kapsamında gemi kaptanı ya da taşıyanın temsilcisine düşen bir yükümlülük olduğu, şayet bu çerçevede bir karşılaştırma yapılmış olsaydı, konişmento talimatında bildirilen bakır tel hurdası yerine gümrüğe beyan edilen yükün çimento tuğlası olduğu tespit edilerek, yükün gemiye kabul edilmesi engellenmek suretiyle alıcının mal bedelini ödemesinin önüne geçilmiş olacağı, öte yandan TRLU6650951 nolu konteynerın ise kilitsiz ve mühürsüz olarak tahliye edildiği, konteynerın ya kilitsiz ve mühürsüz olarak gemiye kabul edildiği ya da taşıma sırasında kilit ve mührün söküldüğünün kabul edilmesi gerektiğinin kabul edilmesi gerektiği, daha önce verilen kararda ... liman işletmelerinin herhangi bir kusuru bulunmadığı gerekçesi ile bu davalıya karşı açılan davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ayrıca konteynerin gemiden tahliyesinden hemen sonra düzenlenen tutanak da göz önüne alındığında konteynerin kilit ve mührünün gemiden tahliyeden sonra gerçekleşmiş olma ihtimalinin fiilen mümkün olmadığı, bu değerlendirme sonucunda konteynerin gemiye yüklenirken kilitsiz ve mühürsüz olduğu sonucuna varılması gerektiği, gemi kaptanı kilitsiz ve mühürsüz konteyneri gemiye kabul etmekle de özen yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılacağından her iki konteyner yükü nedeniyle ortaya çıkan zarardan davalı taşıyanın sınırlı sorumlu olduğu, kar kaybı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen dosya davalıları ... Gemi Acenteliği A.Ş. ile ... Liman İşletmeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında verilen kararlar kesinleşmiş olduğundan bunlar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, asıl dosyada davalı ... Shipping Company S.A hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 64.341,31 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, birleşen dosyada davalı ... Shipping Company S.A hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 67.171,88 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir. IV. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen dava, deniz yolu taşıması sebebiyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili bütün temyiz itirazları yerinde değildir. V. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş. vekili temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen davada davacılardan alınarak davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş.'ye verilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı Medıterranean ... S.A Firmasına İzafeten ... Gemi Acenteliği A.Ş.'den alınarak asıl ve birleşen davada davacılara verilmesine, aşağıda yazılı harcın istek halinde davalı ... Shipping Company S.A'ya iadesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl ve birleşen davada davacılara yükletilmesine, 19.12.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.