Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/4240 E. 2024/6314 K. – Faydalı Model

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2161 Esas, 2023/1035 HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla) SAYISI : 2018/65 E., 2021/383 K. Taraflar arasındaki faydalı model hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 23.08.2017 tarihli ihtarnamesi ile Elektronik İkaz Sistemi Bayrakçı Robot’un patent haklarının kendisine ait olduğunu ileri sürerek müvekkilinin buluşu Jandarma Elektronik Trafik İşaretçisi Mankeni’nin (JETİM) üretim ve dağıtımına son verilmesini istediğini, JETİM’in 16.07.2013 tarihinde Muğla İl Jandarma Komutanlığınca üretildiğini, jandarma trafik timlerince trafik hizmetlerinin yürütülmesi kapsamında kullanıldığını, kullanıma ilişkin 2013 yılının Temmuz ayında basında haberlerin çıktığını, yine davalının belge tarihinden önce Kayseri İl Jandarma Komutanlığınca ürünün imal edilip trafik hizmetlerinin yürütülmesi kapsamında kullanıldığını, her iki uygulamada da müvekkilince tasarlanan ürünün jandarma personelinin görev kıyafeti ve görev techizatı ile insan görünümlü tasarlandığını, kullanımın davalının belge aldığı 03.02.2016 başvuru tarihinden yıllar önce gerçekleştirildiğini, kötü niyetli davalının tescil konusu ürününün yenilik unsurunu taşımadığını ileri sürerek davalının 25.02.2016 düzenleme tarihli, TR 2016 02493 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü, müvekkili idarenin dava konusu faydalı model belgesinin kullanımı kapsamında tecavüzünün bulunmadığının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin “...- Dijikon” markası’nın açısal kol hareketlerine sahip, insan figürlü, jel akülü ve güneş enerjili elektronik ikaz sistemi “bayrakçı robot” ürünün Türkiye'de pazarlanması ve üretilmesi konusunda tek yetkili firma olduğunu, bu marka altında satılan patentli ürüne, TÜRKPATENT tarafından TR 2016 02493 Y nolu faydalı model belgesi verildiğini, 25.02.2016 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile yasal koruma altına alındığını, tescile esas ürünün isminin “Uyarıcı ve Yönlendirici Levha” olduğunu, davacının önceki ürününün müvekkilinin korumaya aldırdığı robot açısal kol hareketlerine sahip, insan figürlü, jel akülü ve güneş enerjili elektronik ikaz sistemi özellikleriyle tümüyle farklılık taşıdığını, müvekkili adına tescilli uyarıcı ve yönlendirici levhanın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olduğunu, ürünün Türkiye'de ancak müvekkilince imal edilip pazarlanabileceğini, davacının müvekkili ürününü taklit ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında incelenen www.youtube.com...ZXxc adresindeki videonun 2013 yılında yüklendiği, videoya konu ürün karşısında dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını yitirdiği, yine 10.12.2008 tarihli GB 2449839A sayılı İngiliz patent dökümanı karşısında dava konusu faydalı modelin yenilik vasfını taşımadığı hususlarının kök ve ek raporlardan anlaşıldığı, hükümsüzlüğün geriye etkili sonuç doğuracağı, bu durumda tecavüzden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının TR 2016 02493 Y numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, TÜRKPATENT sicilinden terkinine, davacı tarafın faydalı modele tecavüzün olmadığına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının eksik ve yetersiz olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişinin ara karara aykırı rapor düzenlediğini, bilirkişinin dava dilekçesinde ve deliller arasında bulunmayan İngiliz patenti dökümanını hukuka aykırı bir şekilde değerlendirdiğini, müvekkilinin faydalı model belgesi aldıktan sonraki delillerin dikkate alındığını, lehlerine eksik vekâlet ücreti taktir edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi kök ve ek raporlarında göre, faydalı model başvurusuna konu olan buluşun daha önce davacı tarafından kamuya ulaşabilecek şekilde youtube isimli internet uygulaması üzerinden 2013 yılında yayınlayarak açıklandığı, davalının tescilini sağladığı faydalı modelin yenilik özelliğinin bulunmadığı, ancak dava ... ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla görüldüğünden reddedilen kısım üzerinden davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre eksik vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının TR 2016 02493 Y numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, TÜRKPATENT sicilinden terkinine, davacı tarafın faydalı modele tecavüzün olmadığına yönelik talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik ve yetersiz bilirkişi raporlarının hükme esas alındığını, bilirkişinin 26.02.2021 tarihli ek raporunda, 05.08.2020 tarihli bilirkişi raporuna yönelik itirazları değerlendirmesi gerekirken, hazırlanan ilk raporun doğruluğu ispat etmeye çalıştığını, bilirkişilerin ara karara aykırı şekilde dosya/ evrak üzerinden inceleme yaparak rapor düzenlediğini, müvekkili ürününün 7 numaralı isteminde bahsedilen güç kaynağını şarj etme işlemi yapabilen solar enerji kaynağı içerdiği belirtilip davacının ürününde işbu özelliğin bulunmadığının ifade edildiğini, elektrik, petrol ya da buna benzer bir enerji kaynağına gerek duymayan, dolayısı ile parayla satın alınması gerekmeyen, doğal yolla kendi enerjisini üreten, şarj edilebilen, v.b. faydalı modelin getirdiği işbu yeniliğin sanayiye uygulanabilirliği de göz önüne alındığında önemli bir farklılığa ve yeniliğe sahip olduğunun görüleceğini, bilirkişilerin davacı kurumun dava dilekçesinde, delillerinde, sunduğu yazılı belgeleri arasında bulunmayan, heyet tarafından hukuka aykırı bir şekilde re'sen delil olarak dosyaya ve bilirkişi raporuna eklenen dökümanı değerlendirmeye aldıklarını, davacı için yeni delil ibrazının hukuka aykırılık taşıdığını, davaya konu robotları yerinde incelemedikleri gibi dosya üzerinde yaptıkları incelemede de dosya kapsamının dışına çıktıklarını, faydalı model belgesinin başvuru tarihinden sonraki delillerin değerlendirildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, patent hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 551 Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 154, 156 ve 165 inci maddeleri. 3. Değerlendirme İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.