Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/1387 E. 2024/4270 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2060 Esas, 2022/2023 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/541 E., 2022/435 K. Taraflar arasındaki faydalı model buluşuna tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 04.02.2012 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna müracaat ederek "Tekstil Ürünlerini Kesmek İçin Makine" adlı buluşunu, 2012/14056 sayı ile tescil ettirerek 10 yıl süre ile koruma altına aldığını, davalının koruma altındaki buluşu son 5 yıldır üretmekte olduğunu, müvekkili şirketin altında fiyat vererek en az 10 şirkete ürünü satarak müvekkili şirketi zarara uğrattığını, hem de haksız rekabete yol açtığını, davalının Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/566 sayılı dosyasından açmış olduğu faydalı modelin hükümsüzlüğü davasının müvekkilin buluşunun yeni olmasından dolayı reddedildiğini, kararın kanun yolundan geçerek kesinleştiğini iddia ederek davalının müvekkili şirketin buluşuna tecavüzünün tespitine ve tecavüzün durdurulması ile men'ine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100.000,00 TL manevi, 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, tecavüz oluşturan ürünlere ve bu ürünlerin imalatında kullanılan alet ve edavata el konulmasına ve bunlar üzerinde müvekkili şirkete mülkiyet hakkı tanınmasına, kararın en yüksek trajlı ulusal yayın yapan bir gazetede ilanına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça faydalı model belgesinin 2015 yılı ücretinin vade tarihinde ve vadeyi takip eden altı aylık ek süre içerisinde de ödenmediği, bu sebeple faydalı modelin geçerliliğini yitirdiği, dava konusu olan faydalı modelin geçerliliğinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yıllık ücretin cezalı olarak ödenerek faydalı modele 2022'ye kadar geçerlilik kazandırıldığını, diğer yandan faydalı model belgesi düşmüş olsa bile buluşa tecavüze son 5 yıl için tazminat davası açılabileceğini, çünkü zamanaşımı süresi için borçlar kanununa atıf yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilince sunulan istinaf dilekçesinde, yıllık ücretin ödendiği, belgenin geçerli olduğu ileri sürülmüşse de, dosya kapsamına sunulan Türk Patent ve Marka Kurumunun 20.08.2021 tarihli yazısında, davacıya ait “TR 2012 14056 Y” sayılı faydalı model belgesinin 2015 yılı ücretinin vade tarihinde ve vadeyi takip eden altı aylık ek süre içerisinde de ödenmediği tespit edildiğinden söz konusu faydalı model hakkının sona erdiğinin belirtildiği, Türk Patent ve Marka Kurumunun web sitesinden yapılan araştırmada da davacıya ait faydalı model belgesinin (2015) yıllık ücretinin ödenmediğinden hükümsüz kaldığının tespit edildiği, ayrıca İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen delile ve iddiaya istinaf aşamasında dayanılamayacağı, davacı adına tescilli faydalı model belgesinin yıllık ücreti ödenmediğinden 2015 yılı itibariyle hükümsüz kaldığından dava tarihi itibariyle hükümsüz olan faydalı model belgesine dayalı olarak açılan davanın reddinde isabetsizlik bulunmadığı gibi 2015 yılından öncesine dayalı olarak davada herhangi bir iddia ileri sürülmemiş olmasına göre İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini kısmen tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, faydalı model buluşuna tecavüzün tespiti ve men'i ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.