Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/6894 E. 2024/3099 K. – Faydalı Model

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1461 Esas, 2022/1571 K HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki faydalı model ve endüstriyel tasarım iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (554 sayılı KHK) uyarınca, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip ürünlerin korunacağı, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımların koruma kapsamı dışında sayılacağının hüküm altına alındığını, davalı yanın tescil talebinin kötü niyetli olduğunu, söz konusu haksız sınai mülkiyet haklarını, kötü niyetli olarak kullandığını, bu belgelere dayanarak, diğer firmalara baskı kurmaya çalıştığını ileri sürerek davalıya ait; TR 2015 01594 Y tescil numaralı faydalı model tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2015 00775 tescil numaralı endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; adına tescilli endüstriyel tasarımların yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait faydalı modelin başvuru tarihinde yenilik özelliğine sahip olmadığı gerekçesi ile davalıya ait TR 2015 01594 Y numaralı faydalı model ile 2015 00775 numaralı endüstriyel tasarım için hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarına uzman görüş de sunmak suretiyle itiraz ettiklerini, ancak mahkemenin hatalı değerlendirme yaptığını, dava konusu ürünlerin görme özürlüler için zemin işaretleri olduğunu, bu ürünlerin Türkiye'de ilk kez müvekkili tarafından üretildiğini,2015/00775 numaralı tasarım yönünden yapılan değerlendirme ve sonucun hatalı olduğunu, müvekkilinin dava konusu ürünü olan dübelin piyasadaki dübel tanımına uymadığı, müvekkilinin ürününün bir tepesi olup içinin de dolu olduğunu, hem dübel hem de vida işlevi gördüğünü, dolayısıyla dübel olarak değerlendirilemeyeceğini, yine müvekkili şirketin eski ürünleri ile yeni ürünleri arasında farklar bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin ürettiği dübelli ürünlerin uygulamasını her zaman kendisinin yapmadığını, bazı müşterilerine sadece ürün satışı yaptığını, ürün alan müşterilerin ürünlerin "..." olarak nitelendirilen kısımlarını gördüklerini, söz konusu kısımların özelliklerinin müşterilerinin seçimlerini etkilediğini ve bu nedenle ayırt edici nitelik şartlarını karşıladığını, müvekkilinin ürününün bir yedek parça olmayıp asıl parça olduğunu, yine müvekkilinin tasarımındaki 1-2-3 No'lu ürünlerin bileşik ürün olmadığını, bu ürünlerin kılavuz çubuklarla birlikte kullanılabileceği gibi tek başına da kullanılabileceğini, yine TR 2015/01594 numaralı FM'ye ilişkin değerlendirme ve sonucunda hatalı olduğunu, uzman raporundaki bildirimlerin gerekçe gösterilmeden kabul edilmediğini, tarifnamedeki tanımın bilinen teknikten farklılaşmayı tanımladığını, ancak raporda sadece istemde yazan halin değerlendirildiğini oysa bunun kabul edilemeyecek bir hata olduğunu zira 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (551 sayılı KHK) 83 üncü maddesine göre istemlerin tarifname ve şekiller baz alınarak yorumlanması gerektiğini, istem dile nedeniyle teknik çizimlerin ve tarifnamenin yok sayılmasının son derece ciddi hukuki kayıplara sebep olduğunu ve bu durumun hatalı sonuçlar doğurduğunu, D.1 D2 D3 ve D4 dokümanlarıyla yapılan karşılaştırmada istemlerin örtüştüğünün söylenmesinin kabul edilemez olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davalıya ait faydalı model ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplerine ilişkindir,

2. İlgili Hukuk 1.554 sayılı KHK 5, 6, 7, 43, 44.

2.551 sayılı KHK'nın 154, 156, 165.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.