Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/3331 E. 2023/7075 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/663 Esas, 2021/1681 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2017/377 E., 2019/177 K. Taraflar arasındaki ... (TÜRKPATENT) Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirketin 2016/07046-2 no.lu tasarım başvurusuna, anılan tasarım gerçek hak sahibinin müvekkili olduğu ve tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla yaptıkları itirazlarının YİDK tarafından reddedildiğini, oysa dava konusu tasarımın müvekkili tarafından dünyaca ünlü ...'e yaptırıldığını, henüz kamuya sunulmadığını, müvekkili tarafından herhangi bir üründe kullanılmadığını, tasarımın gizliliğini ve yeniliğini koruduğunu, dava konusu tasarımın müvekkilinin bahsi geçen tasarımın aynısı olduğunu, dava konusu tasarımın müvekkiline ait olduğunu, bu tasarımın davalı adına tescil edilmesi halinde 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (554 sayılı KHK) 19 uncu maddesi uyarınca tasarımın gasbı niteliğinde sonuçlar doğurucağını ileri sürerek 2017/T-616 sayılı YİDK kararının iptaline, 2016/07046-2 numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, davalı şirketin tasarım sicilden terkinine, tasarımın hak sahibinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile tasarımın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının itirazına mesnet tasarımın tescilli olmadığını, hak sahipliğine dayalı olarak ileri sürülen taleplerde kişinin tasarımın kendisine ait olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının itiraz aşamasında ileri sürülen tesciline karar verilen 2016/07046-2 sayılı tasarımın ... tarafından tasarlandığı, davacı şirketin tasarım üzerinde hak sahibi olduğu, tasarımın kamuya sunulmayarak gizliliğini koruduğu iddialarının hiçbir ispatlayıcı belge ile desteklenmediğini, dava konusu tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu ve yenilik unsurunun bertaraf edildiği hususunun ispatlanmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Diğer davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu tasarımın yeni ve ayırt edici olduğunu, tasarım gaspı iddiasının mesnetsiz bulunduğunu, davacının kendi beyanlarına göre tasarımın gerçek hak sahibi olmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, diğer taraftan tasarımların birbirine benzemediğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu tasarımın davacıya ait tasarım karşısında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edicilik kriterini sağlamadığı, tasarımlar arasındaki mevcut farklılıkların ayrıntı düzeyinde kaldığı ancak davacı tasarımı, davacının da kabulü olduğu üzere kamuya sunulmadığından 2016/07046-2 sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinde dikkate alınmasının mümkün olmadığı, davacının gasp iddialarının da ispatlanamadığı zira tasarımların birebir aynı olmadığı, tasarımların benzer olduğundan ve daha önce benzer bir tasarımın davacı tarafından 3 üncü bir kişiye ücreti karşılığı yaptırıldığını gösterir delillerden hareketle tasarım hakkının gasp edildiğinden bahsetmenin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere taraflara ait tasarımların benzerliği yüksek olup, seçenek özgürlüğünün yalnızca hayal gücü ile sınırlı olması karşısında benzerliklerin tesadüf eseri olamayacağının açık olduğu, dosyaya delil olarak sundukları ve müvekkili şirket ile tasarımcı ... arasında çok sayıdaki e-posta yazışmalarını içeren CD'nin bilirkişilerce incelenmediğini, gerekçeli kararda müvekkili tasarımı ile dava konusu tasarımın birebir aynı olmaması nedeniyle gasp değerlendirmesi yapılamayacağı değerlendirmesinin yerinde bulunmadığı, tasarımın birebir aynı olması karşısında davalı şirketin hiçbir izahı olamayacağından küçük değişiklikler yapmasının beklenen bir davranış olduğunu, müvekkili şirketin hak sahipliğinin ispatlanamadığı yönündeki kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin sadece yenilik ve ayırt edicilik savunması yapmasının ve tasarımı kaynağı konusunda hiçbir delil sunmamasının manidar bulunduğunu, tasarım gasbı iddiası karşısında davalının tasarımın kaynağını, hak sahiliğini elde ediliş şeklini ve hak sahipliğini ispatlaması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak öncelikle bilirkişi incelemesi yaptırılarak İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK kararının iptali, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve 554 sayılı KHK'nın 19 uncu maddesi uyarınca davacının dava konusu tasarım hakkı sahibi olduğunun tespiti ile tasarım hakkı sahipliğinin devredilmesi istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 554 sayılı KHK'nın 19 uncu maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.