Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/1220 E. 2023/4884 K. – Maddi, Manevi

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/199 Esas, 2021/1304 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/238 E., 2019/498 K. Taraflar arasındaki maddi, manevi tazminat, muhtemel tecavüzün önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararda, davacı vekilince temyize konu edilen toplam miktar 4.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir Davalı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "BİR DÜNYA BIRAKIN" adlı musiki eserin bestecisi olduğunu, davalının yapımcısı olduğu albümde söz konusu eserin müvekkilinin adına da yer verilmeden başka bir adla, izin alınmadan kullanıldığını, bu eylemin müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan çoğaltma ve yayma mali hakları ile adın belirtilmesi, umuma arz ve manevi haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, şimdilik 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesi uyarınca 100,00 TL maddi tazminatın, 3.000,00 TL manevi tazminatın, şimdilik 200,00 TL olmak üzere elde edilen karın ve aynı kanunun 70 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca şimdilik 500,00 TL haksız fiil tazminatının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, eserin her türlü mali ve manevi haklarına muhtemel tecavüzün menine, hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı, davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu şarkının, 5846 sayılı Kanun anlamında "musiki eseri" olduğu, sözlerinin dava dışı kişiye ait bulunduğu, davacının ise söz konusu eserin bestesi üzerinde besteci olarak ve eser sahibi sıfatıyla mali ve manevi haklarının olduğu, söz konusu esere ilişkin olarak davacı tarafın 5846 sayılı Kanun'dan doğan mali haklarını davalı tarafa ya da dava dışı üçüncü kişilere devrettiğini gösterir herhangi bir belgenin dosya içeriğinde bulunmadığı, davalı taraf fiilinin davacı eser sahibinin anılan eser üzerinde eser sahipliğinden doğan çoğaltma ve yayma mali haklarını ihlal ettiği, davacının 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca tazminat talebinde bulunduğu, bu kapsamda davacı tarafın eserin kullanımı nedeniyle piyasa rayiçleri ve uygulamaları dikkate alınarak 5.000,00 TL ön izin bedeli, 45,00 TL mekanik haklar bedeli, 180,00 TL olası dijital haklar telif bedeli olarak üç kat toplam 15.675,00 TL talep edebileceği, tarafların ekonomik durumları, ihlâl olunan hakkın mahiyeti, ihlalin etkileri, ihlalin ulaştığı kitle, fiilin ve kusurun ağırlığı, paranın satın alma gücü, ibraz olunan belgeler ve eylemin gerçekleştirilme biçimi karşısında manevî tazminat miktarının 3.000,00 TL olarak saptanmasının hakkaniyete uygun olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 15.675,00 TL telif tazminatının, 17.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 3.000,00 TL manevi tazminatın 17.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, davalının dava konusu esere her türlü mali ve manevi haklara yönelik tecavüzünün men'ine, hükmün ulusal çapta yayın yapan bir gazetede ilanına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bir taraftan 1987 yılından itibaren ilgili fonogram nedeniyle, kendi meslek birliği vasıtası ile müvekkil öncesi yapımcılardan ve müvekkilinin üretimi üzerinden telif ödemesini almanın, bir taraftan da hak ihlali iddiasında bulunmanın 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacının mali ve manevi haklarının ihlal edilmediğini, hesaplanan maddi tazminatın çok yüksek olduğunu, tüm CD'lerin satışından elde edilen gelir 15.984,00 TL iken, mahkemece hükmedilen maddi tazminatın kabul edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda geçen ön izin telif bedeli varlığı durumu kabul edilse dahi bunun süresiz hak devri durumu için olacağını, davacının eser hakkının, çocuk şarkısına ilişkin olduğunu ve çocuk şarkılarının az sattığını, itiraz ve savunmalarının gözetilmediğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında tazminat talep edildiği durumlarda, mahkemece verilen hüküm ile artık hak sahibi ile ihlalde bulunan kişi arasında farazi bir sözleşme ilişkisi kurulduğu kabul edildiğinden, tecavüzünün menine karar verilmesi mümkün olmayıp, esasen davacı tarafça da davalının muhtemel tecavüzlerinin meni talep edildiğinden, mahkemece talep de aşılmak suretiyle yazılı şekilde men kararı verilmesinin doğru olmadığı, bu yönden hükmün kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 12.000,00 TL tazminatın 17.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3.000,00 TL manevi tazminatın 17.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5846 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesi kapsamında, davalının davacıya ait dava konusu esere muhtemel tecavüzünün önlenmesine, hükmün ulusal çapta yayın yapan bir gazetede ilanına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince bilirkişilerce belirlenen ön izin bedeli yerine gerekçesiz şekilde 4.000,00 TL ön izin bedeline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının sunduğu meslek birliği faturalarının mekanik telif hakkı ile ilgili olup bu bedelin alınmasının eser sahibinden izin alındığı ya da haklarının ödendiği anlamına gelmediğini, davalı lehine fazla vekalet ücretine hükmedildiği, reddedilen miktar dikkate alınarak hükmedilmesi gerektiğini yine bu nedenle yapılan harç ve masraf dağıtımlarının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar etmekle ayrıca Bölge Adliye Mahkemesince ön izin bedeli açısından sadece 1.000,00 TL indirim yapılmasının ve soyut bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesinin yerinde olmadığını, davacının istinaf yoluna başvurmadığını bu nedenle davacının istemi ve talebi olmadan lehine hükmedilen vekâlet ücretinde arttırım yapılmasının taleple bağlılık ilkesi gereğince hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sahipliğinden kaynaklanan hakların ihlal edildiği iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat ile muhtemel tecavüzün önlenmesi istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası. 2. 5846 sayılı Kanun'un 68 ve 69 uncu maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gerek hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.İlk derece mahkemesi tarafından kısmen kabul kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş, İlk Derece Mahkemesince davacı vekili lehine hükmedilen vekalet ücreti maddi tazminat yönünden 3.931,00 TL, manevi tazminat yönünden 3.000,00 TL iken, bölge adliye mahkemesince davacı vekili lehine maddi tazminat yönünden 5.900,00 TL, manevi tazminat yönünden 3.000,00 TL vekâlet ücretine hükmedilmiştir. İstinaf talebinde bulunmayan davacı vekili lehine maddi tazminat yönünden hükmedilen vekalet ücretinde davacının istemi ve talebi olmadan bu şekilde arttırım yapılması doğru görülmemiştir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; A.Davacı Temyizi Yönünden Davacı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE, B.Davalı Temyizi Yönünden Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 3.Davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan “5.900,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “3.931,00 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.