Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2010/10792 E. 2012/1810 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Hasımsız olarak görülen davada Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/06/2010 tarih ve 2010/213-2010/179 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin T.İş Bankası'ndan aldığı boş çek yapraklarını kaybettiğini ileri sürerek, çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, boş çeklerin kambiyo senedi vasfında olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı,davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava, çek iptali istemine ilişkin olup; mahkemece, evrak üzerinde yapılan inceleme sonucu yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, karar tarihinde yürürlükte olan HUMK’nun 73. maddesi ile temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren HMK’nun 27. maddesi uyarınca, kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakimin her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremeyeceği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda çeklerin iptali için açılan davada mahkemece davacıya usulüne uygun duruşma günü tebliği ile duruşma açılmak suretiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, duruşma icra edilmeksizin dosya üzerinden işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre de davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına karar verildi. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 13/02/2012 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY YAZISI

Temyiz incelemesi yapılan dava, TTK.'nun 730/20 maddesi yollaması ile aynı Kanun'un 669. ve devamı maddelerine göre , hasımsız olarak açılmış, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, iptali istenen çeklerin boş çek yaprağı olması sebebiyle, kambiyo senedi niteliği taşımadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir Dava dilekçesindeki açıklamadan, dava konusu edilen boş çek yapraklarının, davacı şirketin, T. İş Bankası'nın Mersin Merkez Şubesindeki, 2414044 numaralı hesabından verildiği anlaşılmaktadır. Temyiz dilekçesindeki açıklamalar da, bu hususu teyit etmekte olup, kaybolan boş çek yapraklarının, kötü niyetli kişiler tarafından dolduruldukları takdirde, kambiyo senedi vasfını taşıyacakları beyan edilmiştir. Zayi nedeniyle, hasımsız olarak açılan çek iptali davasının, çek üzerinde hak sahibi olan hamil tarafıdan açılması gerektiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Dava dilekçesindeki açıklamalardan, davacının, keşideci veya çek üzerinde hak sahibi olan hamil olup olmadığı anlaşılamıyorsa, bu hususun açıklatılması amacıyla, duruşma açılması ve davacıdan bu konuda açıklama istenmesi gerektiği konusunda kuşku yoktur. (HUMK.'nun 75/2., 6100 sayılı HMK'nun 31.maddeleri) Çözümlenmesi gereken husus, dava dilekçesi ile varsa eklerinden, davacının iptalini istediği çeklerin keşidecisi olduğu açıkça anlaşılan hasımsız çek iptali davalarında, duruşma açılmasının, zorunlu olup olmadığı hususudur. HUMK.'nun 73. maddesine göre, Kanun'un gösterdiği istisnalar dışında hakim, her iki tarafı dinlemeden, iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için usulüne uygun davet etmeden, hüküm veremez. 6100 sayılı HMK.'nun 27. maddesinde de, "Hukuki dinlenilme hakkı" düzenlenmiştir. Aynı maddeye göre bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 73. maddesindeki düzenleme, çekişmeli yargıya konu davalara ilikindir. Çekişmesiz yargıda kural olarak duruşma yapılması zorunlu değildir. Özellikle "ihtilaf (çekişme) yokluğu kıstasına" göre çekişmesiz yargıya giren işlerde, karşı taraf (ilgili) bulunmadığından, duruşma yapılmasına da gerek yoktur. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt: 2, Altıncı Baskı, Sayfa:1875) Somut olayda, dava konusu edilen boş çek yapraklarının, davacı şirketin, T. İş Bankası'nın Mersin Merkez Şubesindeki, 2414044 numaralı hesabından verildiği, dava dilekçesinde açıklanmıştır. Boş çek yaprakları, kambiyo senedi vasfını taşımadığı gibi, doldurulması halinde de, davacı şirketin, keşideci sıfatını taşıyacağı anlaşılmaktadır. Bu hususlar, dava dilekçesindeki açıklamalardan açıkça anlaşıldığı gibi, temyiz dilekçesinde de teyit edilmiştir. Dairemizin yerleşik uygulaması göre, çek iptali davalarının, çek keşidecisi tarafından açılamayacağı kabul edilmektedir. Çekişmesiz yargı konusu olan ve kaybolduğu iddia edilen boş çek yapraklarının doldurulması halinde, davacı şirketin keşideci sıfatını taşıyacak olması nedeniyle, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, reddine karar verilmesi gereken bir davada, duruşma açılmasının sonuca etkisi olmayacaktır. Dolayısıyla, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, davanın reddedilmiş olmasında, adil yargılanma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkına aykırılıktan söz edilemeyecektir. Bu nedenlerle, sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan yerel mahkeme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan, Dairemizin aksi yönde oluşan sayın çoğunluğunun bozma kararına katılamıyorum. 13.02.2012