Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/19416 E. 2026/5451 K.

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/266 E., 2025/1272 K. FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ... İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2024/15 E., 2024/433 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'in 29.04.20 09... .05.2016 tarihleri arasında sürekli olarak davalı .. .. ... Müdürlüğüne bağlı ... .. ilköğretim Okulunda çeşitli işlerde çalıştığını, davalı Kurum, davacı müvekkili işe girdi çıktı yapmış gibi göstererek müvekkilini hak kaybına uğrattığını, 31.05.2016 tarihinde bu şekilde çıkışını verdiğini, davalı Kurumun müvekkilinin 29.04.20 09... .05.2016 tarihleri arasında ki bazı aylarda da sigortasını göstermiş olmasına rağmen eksik gün bildirdiğini, bir ayda çalışma süreleri dikkate alınarak 30 gün bildirimde bulunması gerekirken 30 günden daha eksik gün bildirdiğini ve müvekkilini bu şekilde de hak kaybına uğrattığını, müvekkilinin davalı Kurumda kesintisiz olarak çalıştığı 29.04.20 09... .05.2016 tarihleri arasında davalı Kurumun isteği üzerine bir dönem de 15.02.2012 tarihinde .. Kurumu vasıtasıyla toplum yararına programı gereği davalı Kurumda çalıştığını ve 18 ay kadar da sigorta yapıldığını, ayrıca müvekkil 18 ay bu programdan yararlandırılmış olmasına rağmen İş-Kur tarafından da 43 ay kadar bu Kurumda çalıştığının belirlendiğini, davacı müvekkilinin davalı Kurumda kesintisiz olarak çalışmış olmasına rağmen 2009 yılında 210 gün, 2010 yılında 317 gün, 2011 yılında 229 gün, 2012 yılında 211 gün, 2013 yılında 278 gün, 2014 yılında 126 gün, 2015 yılında 85 gün eksik bildirimde bulunmuş ve toplamda 1456 gün eksik bildirimde bulunulduğunu ileri sürerek, müvekkili ...'in 29.04.20 09... .05.2016 tarihleri arasında Davalı .. bağlı İlçe .. ... Müdürlüğü bünyesindeki ... .. Okulu ve Anaokulunda çalıştığının tespitine, davacı müvekkilin 29.04.20 09... .05.2016 tarihleri arasında davalı Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idare ile davacı arasında hizmet tespiti istenen 29.04.2009-15.12.2012 tarihleri arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, herhangi bir çalışmanın olmadığını, husumetin . ... Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini, dilekçe ekinde sunulan .. .. .. ... Destek Hizmetleri Şube Müdürlüğünün 15.08.2017 tarih ve 12295925 sayılı yazısı ile gönderdiği belgeler incelendiğinde davacı ...'in 10.10.20 13... .06.2014, 21.10.20 14... .06.2015, 09.11.20 15... .05.2016 tarihleri arasında 863 günlük İş-Kur Toplum Yararına Çalışma Programı kapsamında çalıştığının tespit edildiğini, yine dilekçe ekinde sunulan ... .. İlçe .. ... Müdürlüğünün 17.08.2017 tarih ve .. sayılı yazısı ve eklerinden anlaşılacağı üzere 15.02.20 12... .06.2012 tarihler arasında 119 günlük İş-Kur Toplum Yararına Çalışma Programı kapsamında çalıştığının tespit edildiğini, söz konusu dönemler haricinde idarede çalıştığına dair hiçbir belge bulunmadığını, 15.02.2012 tarihinden önce çalışmalarına ilişkin herhangi bir belge de olmadığını, İdarede Toplum Yararına Çalışma Programı veya hizmet alımı kapsamında yapılan çalışmaların okulun açık olduğu dönemlerde yapıldığını ve kısmi süreli çalışmalar olduğunu, bu nedenle çalışmalar ve sigortalılık süresinin tüm yılı kapsamadığını, hizmet alımı yapılan şirketlerin çalışanları hakkında idarelerinin her hangi bir işlem yapması veya idarelerinin bundan sorumlu tutulmasının hukuken ve fiilen mümkün olamayacağını, sigorta giriş ve çıkışların çalıştığı firmalarca yapılmakta dolayısıyla bu şirketlerin kimi ne süre ile çalıştırdığı, çalıştırdığı sürece sigortası eksik yapılmışsa bundan çalıştıran firmanın sorumlu olduğundan hizmet tespiti davasının da bunlara yöneltilmesi gerektiğini ileri sürerek, davanın usul ve esastan_reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ihtilaf konusu çalışma döneminde; 01.09.2009- 31.12.2009 tarihleri arası .. Gıda Temizlik Şirketinde 120 gün, 20.03.2010-23.04.2010 tarihleri arası .. Sağlık Sporda 35 gün. 23.04.2010-30.04.2010 tarihleri arası .. Aş Yemek Tem. Ltd. Şti'de 7 gün, 01.03.2011-15.06.2011 tarihleri arası ... İnş. Şti.'de 105 gün. 06.12.2011-31.01.2012 tarihleri arası ... Yapı İnş. Şti'de 56 gün, 15.02.2012- 14.06.2012 tarihleri anısı ... İlçe Milli Eğilim Müdürlüğünde 119 gün, 10.10.2013- 13.06.2014, 21.10.2014-15.06.20 15... .11.2015-31.05.2016 tarihleri arası .. İl .. ... Müdürlüğünde .. gün sigortalı hizmetleri bulunduğunu, davacının davalı işyerinde çalışmaları Kuruma bildirilmiş olup, resmi kayıtların aksinin yazılı kayıtlarla ispatlanması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, davacının davalı Bakanlığa ait 1031739.44 sicil sayılı dosyada işlem gören .. .. ... Müdürlüğü unvanlı işyerinde; 29.04.2009-31.05.2016 tarihleri arasında okul işyerinde (yaz sezonu hariç) Kuruma bildirilen hizmetleri dışında; 2009/4 ayında 2 gün, 2009/5 ayında 30 gün, 2009/6 ayında 18 gün, 2010/1 ayında 30 gün, 2010/2 ayında 30 gün, 2010/3 ayında 18 gün, 2010/5 ayında 30 gün, 2010/6 ayında 17 gün, 2010/9 ayında 11 gün, 2010/10 ayında 30 gün, 2010/11 ayında 30 gün, 2010/12 ayında 30 gün, 2011/1 ayında 30 gün, 2011/2 ayında 30 gün, 2011/9 ayında 12 gün, 2011/10 ayında 30 gün, 2011/11 ayında 30 gün, 2011/12 ayında 4 gün, 2012/2 ayında 15 gün, 2012/9 ayında 14 gün, 2012/10 ayında 30 gün, 2012/11 ayında 30 gün, 2012/12 ayında 30 gün, 2013/1 ayında 30 gün, 2013/2 ayında 30 gün, 2013/3 ayında 30 gün, 2013/4 ayında 30 gün, 2013/5 ayında 30 gün, 2013/6 ayında 14 gün, 2013/9 ayında 14 gün, 2013/10 ayında 8 gün, 2014/9 ayında 16 gün, 2014/10 ayında 19 gün, 2015/9 ayında 17 gün, 2015/10 ayında 30 gün ve 2015/11 ayında 8 gün olmak üzere toplam 807 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden kesintisiz çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... vekili; a.Davanın bakanlık yönünden husumetten reddi gerektiğini, b.Hak düşürücü sürenin geçtiğini, c.Esas yönünden ise eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2.Fer'i müdahil Kurum vekili; Eksik inceleme ile karar verildiğini, Kurum kayıtlarına eşdeğer belgeler ile çalışmanın kanıtlanması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, 29.04.2009-31.05.2016 tarihleri arasındaki eksik bildirilen hizmetlerin tespiti istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İnceleme konusu davada davacının 20.04.2009-30.05.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı halde Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiş, Mahkemece dinlenen tanık beyanları, getirtilen yazı cevapları ile davacının talep ettiği bu dönemde yaz sezonu hariç olmak üzere çalıştığını kabul ile eksik bildirilen günlerin tespitine karar vermiş ise de 01.09.2009 öncesi için verilen kabul kararı ile 2010/2,3 , 2010/5,6 aylar yönünden verilen kabul kararı için yapılan araştırmanın da yeterli olmadığı, bu dönemler yönünden dosyadaki mevcut delillerin karar vermeye elverişli olmadığı görünmektedir. 3.Mahkemece dinlenen tanıkların beyanları ile davacının kaloriferci olarak okulun açık kaldığı dönemlerde çalıştığının anlaşıldığı, ne var ki tanık beyanları ile davacının 01.09.2009 öncesi çalıştığına dair bir beyanın bulunmadığı gibi dosyada mevcut toplum yararına program katılımcı devam çizelgesinde de davacının ilk olarak Eylül 2009 tarihinde katıldığının anlaşıldığı, dinlenen tanık okul müdürü ..., müdür yardımcıları ... ve ...'ın beyanlarında davacının Toplam yararına Programı ile gönderildiğinin ifade edilmesi karşısında 20 09... , 5, 6 aylar yönünden eksik araştırma ile verilen kabul kararı hatalı olup bozmayı gerektirir. 4.Yine davacının 01.09.2009-31.12.20 09... .03.2010-23.04.2010, 23.04.2010-30.04.2010, 01.03.2011-15.06.2011, 06.12.2011-31.01.2012 dönemlerinde bildirimlerinin yapıldığı dava dışı şirketlerle ilgili olarak ... İlçe Milli ... Müdürlüğü ile ... İnş. Gıda Taşımacılık Otomasyon .. .. Medikal Temizlik Tarım Tekstil ... Ve Sanayi Ltd. Şti. ve ... Yapı İnşaat Gıda Temizlik Taşımacılık Bilgisayar Otomasyon Madencilik Sanayi ve ... Ltd. Şti. arasında sözleşmeler olduğuna dair bilgi verildiği eksik ihale dosyalarının istenmesi üzerine ise diğer şirketler ile imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin bulunmadığının bildirilmiş olduğu, bu ihale dosyalarının Okul müdürlüğünden ve .. Müdürlüğünden araştırılmadığı anlaşılmakla, davacının kabul edilen 01.03.2011 ara dönemler yönünden bu tarih öncesi bildirim yapılan şirketlerin varsa ihale dosyalarının ilgili okuldan ve il . ... Müdürlüğünden tekrar sorularak varsa dosya arasına alınmalı, bu şirketlerin sözleşme dönemleri belirlenmeli, 2010, 2011, 2012 yıllarında toplum yararına katılımcı devam çizelgesi de bulunmayan davacının çalışmasına ilişkin olarak gerekirse bu dönemde bildirimleri bulunan okulda görev yapan idareci, öğretmenlerin yeniden ifadesi alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.