Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/13366 E. 2026/345 K.

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi SAYISI : 2023/1026 E., 2024/589 K.

İlk Derece Mahkemsince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... eşinin 01.09.1996-31.12.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında, 09.10.2008-11.07.2011 tarihleri arasında 4/1-a kapsamda 819 gün sigortalı olduğunun tespiti ile hakedilen ilk tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız olduğunu belirterek reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2022 tarih, 2021/650 E., 2022/379 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin kararına süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarih, 2022/1633 E. 2022/1395 K. Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...İnceleme konusu davada, davacı eşi murisin 12.11.2011 tarihinde vefat ettiği, davacının ilk defa 30.04.2015 tarihinde eşi üzerinden ölüm aylığı tahsisi için talepte bulunduğu, davalı Kurumun sigortalının prim tevkifatları ve ziraat odası kaydı nedeniyle 4/1-b-4 kapsamda sigortalılık tescili yapması ve davacının da tahakkuk eden primleri 28.04.2015 tarihinde ödemesi üzerine sigortalının 5 yıl 4/1-a kapsamda sigortalılık süresinin bulunmadığı gerekçesi ile talebin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece 03.04.2017 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanması gerektiğine karar verildiği anlaşılmaktadır. Sigortalının yüklenen tarım tevkifatları sonucu davalı Kurum tarafından sigortalı sayılan 01.09.1996-31.12.1996, 01.06.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresi ve 01.05.2008-01.01.2011 tarihleri arasında bulunan 4/1-a kapsamındaki sigortalılık süresinin geçerli olduğu gözetilerek 30.04.2015 ölüm aylığı tahsis talebini takiben ölüm aylığı bağlama koşullarının değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ... eşinin 01.09.1996-31.12.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında, 09.10.2008-11.07.2011 tarihleri arasında 4/1-a kapsamda 819 gün sigortalı olduğunun tespiti ile hakedilen ilk tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5510 sayılı Yasa'nın "Ölüm sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları" başlıklı 32. Maddesinde; ölüm aylığının en az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması halinde bağlanabileceğini ancak muris sigortalının aynı yasanın 4.üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olması halinde, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabileceğini düzenler. İnceleme konusu dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre, davacının eşinin 12.11.2011 tarihinde vefat ettiği, vefat tarihi itibariyle 09.10.2008-11.07.2011 tarihleri arasında 8 19... /1-a kapsamda sigortalılık süresinin bulunduğu, ... eşin tarımsal faaliyeti nedeniyle adına kesilen 04.05.1999 tarihli tevkifatın sigortalı hesabına yüklenmesi üzerine 01.06.1999 tarihi itibariyle Tarım bağkur sigortalısı olarak tescilinin yapıldığı ve bu tarihten itibaren 3209 gün Tarım Bağ-Kur süresine dair primlerin 28.04.2015 tarihinde tahsil edildiği, davacının 30.04.2015 tarihli ölüm aylığı tahsis talebinde bulunduğu ancak talebin; tahsis koşullarının bulunmadığı gerekçesi reddedildiği, bilahare davacıya, 01.08.2018 tarihi itibariyle 1975 yılına maledilen 60 günlük 4/1-a kapsamda askerlik borçlanması, 01.09.1996-30.04.2008 tarihleri arasında bulunan 2926 sayılı Kanun kapsamındaki ihya edilen sigortalılık süresi, 01.05.2008-01.01.2011 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresi ve 09.10.2008-11.07.2011 tarihleri arasındaki 8 19... /1-a kapsamdaki sigortalılık süreleri olmak üzere toplam 5160 gün üzerinden ölüm aylığı bağlandığı, davacının eldeki dava ile davacıya hakedilen ilk tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanmasını talep ettiği, Mahkemece ... sigortalının 900 günlük sigortalılık süresinin bulunmasının hak sahibi eşe ölüm aylığı bağlanması için yeterli olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen ve ölüm aylığı tahsis şartlarını düzenleyen 32. maddeye göre sigortalının her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı olması ve toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması halinde ölüm aylığının bağlanması için sigortalılığın 4/1-a kapsamda olması gerekir. İnceleme konusu davada ise sigortalının her türlü borçlanma süresi hariç 4/1-a kapsamda 900 gün sigortalılık süresi bulunmamaktadır. Mahkemece dosya içinde bulunan bilgi ve belgeler ile ... eşin davalı Kurumda bulunan ihtilafsız sigortalılık sürelerine ait tüm bilgi ve belgelerinin dosya içine celbi ile sigortalının ölüm aylığına esas sigortalılık süreleri belirlenerek, 32. madde kapsamında yapılacak bir değerlendirme ile varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 22.01.2026 gününde oybirliğiyle karar verildi.