Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9684 E. 2024/13253 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3237 E., 2024/1725 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 50. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/93 E., 2022/107 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Mimarlık Proje İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de 2016 yılı 11,12. ayları ile 2017 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. ayları da dahil olmak üzere sigortalı hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan 12.11.2019 tarihli beyan dilekçesi ile hizmet tespitine konu edilen dönemin 25.11.2016-16.10.2017 olduğunu belirtilmiştir. II.CEVAP 1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı şirket, davaya cevap vermemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı ... Mimarlık Proje İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'nde 2016 yılı 11, 12. ayları ile 2017 yılı 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. ayları da dahil olmak üzere kesintisiz çalıştığının tespiti ile bu çalışmaların davalı Kurum nezdinde sigortalı hizmetlerinden sayılmasına ve Kurum kayıtlarının buna göre düzeltilmesine, karar verilmiştir. IV.İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Sonuç Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Davanın yasal dayanağı; 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır. 3.Mahkemece dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına itibarla, davacının talebine konu dönemde davalı iş yerindeki çalışmalarının tespitine karar verilmişse de, Mahkemenin kabul kararı eksik incelemeye dayalı olup, hüküm de usulüne uygun şekilde oluşturulmamıştır. Dosyadaki kayıt ve belgelere göre davacının davalı iş yerine 25.11.2016 tarihinde işe giriş bildirgesi ile işe girişinin yapıldığı, bu tarihten 16.10.2017 tarihine kadar tam gün üzerinden olmayan sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, hizmet cetvelinde eksik gün nedeninin "kod 7" olarak puantaj kaydı olduğu görülmekle, Mahkemece öncelikle Kurumdan ve davalı iş yerinden, davacının talebine konu ettiği dönem yönünden ilgili puantaj kayıtlarının celbi sağlanmalıdır. Mahkemece sadece dinlenen tanık beyanlarına itibarla sonuca gidilmesi isabetsiz olup, hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği araştırma genişletilip, toplanan deliller ışığında varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir. Diğer yandan, davacının hizmet tespitine konu ettiği dönemin 25.11.2016-16.10.2017 tarihleri arasında ilişkin olmasına karşın, Mahkemece davacının işe giriş ve çıkış tarihleri belirtilmeksizin, talebe konu dönemi aşar şekilde hüküm kurulması hatalıdır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.