Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/9571 E. 2024/10203 K. – Sigorta Başlan

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/274 E., 2024/1283 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/217 E., 2022/472 K. Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.12.1998 tarihinde dava dışı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. isimli işvereni tarafından ilk işe giriş bildirgesi verilerek çalıştırılmaya başlatıldığını, davalı işveren bünyesinde bir süre çalışarak işten ayrıldığını, müvekkilinin Kurum kayıtlarının düzeltilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvurduğunu, Kurumca cevabi yazıda; müvekkilinin 01.12.1998 tarihli işe bildirgesinin bulunduğu ancak 1998/3 dönem işveren bordrolarında ismine rastlanılmadığından anılan döneme ait sigortalı hizmetinin bulunmadığına dair bilgi verildiğini, müvekkilinin çalışmasının Kurum kayıtlarına işlenmemesi öz itibariyle salt SGK'nın Kurum hatasından kaynaklandığını, sigortalılık başlangıç gününün tespiti ile birlikte Kurum kayıtlarının düzeltilmesi gerektiğini belirterek, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.12.1998 tarihi olduğunun tespitini, talep etmiştir. II. CEVAP Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dışı ... Su Tekstil San. Tic. Lt. Şti. unvanlı iş yerinde 01.12.1998 tarihinde çalışmaya başlaması üzerine işe giriş bildirgesinin verildiği, ancak hizmet cetveli incelendiğinde sigorta başlangıcının 04.12.2013 tarihi olarak göründüğü ve davacı tarafından sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1998 tarihi olarak düzeltilmesi için işbu davanın açıldığı, dosyada dinlenen tanıklar ... Keleş, ..., ..., ...'in beyanlarında davacıyı tanımadıklarını ifade ettikleri, tanık ... in beyanında davacıyı tanıdığını, ... Su Tekstil isimli firmada birlikte çalıştıklarını, ancak tam tarihini hatırlamadığını ifade ettiği, dosya kapsamından davacının 01.12.1998 tarihinde dava dışı ... Su Tekstil unvanlı iş yerinde çalışmaya başladığına dair her türlü tereddütten uzan kesin bir şekilde Mahkememizde kanaat oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ve araştırma yapıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.12.1998 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 60 ııncı maddenin (G) bendi, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Kanun'un belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir. Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir. Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Kanunlar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir. 3. Değerlendirme 1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. Buna göre eldeki davada, mahkemenin verdiği hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. 2. Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davacının, ... Su Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işverenin ... sicil no lu işyerinden davacı adına 01.12.1998 tarihli işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, davacının işe giriş bildirgesi tarihinde 14 yaşında olduğu, işyerine ait tescil bilgileri dosyada mevcut olmamakla beraber işyerinin tekstil işi yaptığının tanıklarca beyan edildiği,işyerinin 05.11.1996- 30.09.1999 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, iş yerinin dava konusu 1998/3 üncü dönem bordrosunun dosya içine alındığı, bordroda 19 kişinin bildirilmiş olduğu bunlardan 7 tanesinin dinlendiği,dinlenen bordrolu çalışanlardan sadece davacı tanığı sıfatı ile dinlenen ... Yüzügülen'in davacının çalışmasını hatırladığı, diğer 6 bordro tanığının ise davacıyı hatırlamadığı,başkaca bordro tanığının dinlenmediği, böylelikle eksik araştırma ve incelemeye dayalı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. 3.Buna göre, Mahkemece, tekstil konulu işyeri ile ilgili davacının beyanı alınarak işyerinin hangi bölümünde çalıştığı ne iş yaptığı belirlenmeli,buna göre çalışmasını bilebilecek başkaca bordro tanıkları taraflara da sorularak belirlenerek dinlenmeli, bordro tanığının bulunamaması yada beyanlarının yetrersiz kalması durumunda dava konusu dönemde işyerine komşu iş yerleri ve sigortalı çalışanlarının, emniyet, belediye, vergi dairesi, SGK nezdinde araştırılarak belirlenmeli, bu kişilerin sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, komşu işyerinin tespit edilememesi halinde taraflardan sorulmak suretiyle davacının çalışmasını bilebilecek kişiler belirlenerek bu kişilerin de çalışma kayıtları getirtilerek beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır. 4.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.