Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/7813 E. 2024/10132 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2019/275 E., 2023/275 K. KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında görülen asıl ve birleşen davalar rücuan tazminat istemli olup, yapılan yargılamada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı Kurum, davalı ... Boru Plastik Petrol San. ve Tic. A.Ş. ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı Kurum vekili dava dilekçesi ile özetle; davalı şirkette sigortalı olarak çalışmakta olan ... 'nin 27.07.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle hak sahiplerinden eşi ...'ye 30.506,89 TL, kızı ...'ye 6.403,64 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 5510 sayılı Kanun'un md.21/4 üncü ve md.76/4 hükmüne istinaden belirsiz miktarlı alacak davasında teselsül, kusur ve miktar yönünden fazlaya dair talep haklarını saklı tutarak Kurum zararından şimdilik 8.266,10 TL'nin, gelirin onay, ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 26.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 24.069,61 TL'ye yükseltmiştir. 2.Birleşen Mersin 1. İş Mahkemesinin 2015/44 Esas sayılı doyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: sigortalı ... 'nin ... Boru Plastik San ve Tic. A.Ş.'de çalışırken 27.07.2011 tarihinde uğradığı iş kazası sonucu vefat ettiğini, hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, Kurum zararının tahsilini için Mersin 6. İş Mahkemesinin 2013/190 Esas sayılı dosyasında rücuan tazminat davası açıldığını, Mahkeme alınan kusur raporuna göre davalı şirketin %55 ve bu dosya davalısı ...'in %5 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, her ne kadar Kurum zararı belli olsa da kusur oranları yargılama neticesinde kesinlik kazanacağından belirsiz miktarlı alacak davası olarak şimdilik 8.266,20 TL'nin gelirin tahsis ve onay, masrafların sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline, işbu dava dosyanın Mersin 6. İş Mahkemesinin 2013/190 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 26.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 24.069,61 TL'ye yükseltmiştir. 3.Bozma sonrası yargılamada birleşen Mersin 1. İş Mahkemesinin 2022/144 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... İyi'nin davalı ... Boru Plastik San ve Tic. A.Ş.'de çalışırken 27.07.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, hak sahiplerine gelir bağlandığını, toplam 41.330,53 TL Kurum zararı olduğunu, Mersin 6. İş Mahkemesinin 2013/190 Esas sayılı dosyasından alınan kusur raporuna göre davalının %60 kusurlu olmasına istinaden Kurum zararının tavanı aşan kısım mahsup edilmek suretiyle 24.069,61 TL'sinin davalıdan tahsiline karar verildiğini, Yargıtay tarafından bozma kararı verilmesi üzerine alınan yeni esas olan 2019/275 Esas sayılı dosya ile yargılamanın devam ettiğini, bu dosyadan alınan son bilirkişi raporunda davalı işverenin %80 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, 21.03.2022 tarihli hesap bilirkişi raporu ile rücu edilebilir Kurum zararının 40.834,87 TL olduğunun belirlendiğini, bu haliyle toplam Kurum zararı olan 40.834,87 TL'nin %80'i 32.667,90 TL yaptığını, toplam Kurum zararından ilk davada talep edilen 24.069,61 TL'nin haricinde bakiye 8.598,29 TL Kurum zararının tahsili için iş bu ek davanın açılmasının gerektiğini, sigortalının kusur oranını kabul anlamına gelmemek kaydı ile kaza nedeni ile oluşan Kurum zararından davalının %80 kusuruna tekabül eden 32.667,90 TL'den ilk davada talep edilen 24.069,61 TL haricinde bakiye 8.598,29 TL Kurum zararının bağlanan gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, işbu dava dosyanın Mersin 6. İş Mahkemesinin 2019/275 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 4.Birleşen Mersin 1. İş Mahkemesinin 2023/29 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... İyi'nin ... Boru Plastik San ve Tic. A.Ş.'de çalışırken 27.07.2011 tarihinde uğradığı iş kazası sonucu vefat ettiğini, hak sahiplerine peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, toplam 41.330,53 TL Kurum zararının hasıl olduğunu, Kurum zararının tahsilini için açılan davanın Mersin 6. İş Mahkemesinin 2019/275 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, bu dosyadan alınan son kusur raporunda işverenin %60 oranında kusurlu olduğuna ve bu kusur oranı içinde olmak üzere davalı ...'ın %5 oranında kusurlu olduğuna kanaat getirildiğini, daha sonra alınan 19.12.2022 tarihli hesap bilirkişi raporu ile 23.417,06 TL bağlanan gelirden kaynaklı ve 1.363,25 TL evlenme yardımından kaynaklı olmak üzere rücu edilebilir Kurum zararının 24.780,31 TL olduğunun belirlendiğini, davalı ...'da oluşan Kurum zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan Kurum zararının tahsilinin temini için iş bu ek davanın açılmasının gerektiğini belirterek, kusur oranını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kaza nedeniyle oluşan Kurum zararından karşı tarafın %60 kusuruna tekabül eden 24.780,31 TL Kurum zararının bağlanan gelirin onay, ödeme ve masrafların ise sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...’dan da müştereken ve müteselsilen tahsiline, işbu dava dosyanın Mersin 6. İş Mahkemesinin 2019/275 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... Bora Plastik vekili cevap dilekçesinde; davacının hak sahiplerine yaptığını ileri sürdüğü ödemelerle ilgili belgenin kendilerine gönderilmediğini, zamanaşımına uğradığını, davaya dayanak teşkil edilen Mersin 4.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/53 Esas sayılı dosyasına göre şirkete izafe edilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, dayanak yasa maddelerine göre ise kusur olması halinde rücu edilebileceğini, ölen ... İyi'nin asli kusurlu olduğunu, işyeri ile alakalı olarak kanunun işverene yüklediği tüm sorumlulukları eksiksiz olarak yerine getirdiğini, çalışan işçilerinin buna uyması adına gerekli eğitim ve bilgiyi verdiğini, gerekli denetimi ifa ettiğini, işverence yerine getirilen tüm sorumluluklara işçinin de uyma yükümlülüğü bulunduğunu, ölen ... İyi'nin işverence alman önlem ve denetimlere uymamış olmasının sonucundan şirketin sorumlu tutulmasının beklenemeyeceğini,kusuru olmayan işverene rücu edilemeyeceğini savunup davanın reddine karar verilmesini talep ederken diğer davalı ... cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili yönünden zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin işveren sıfatının bulunmadığını, kazanın diğer davalı ... Boru Plastik Petrol San Tic A.Ş.'nin işyerinde meydana geldiğini, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin olayda kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 07.04.2016 tarihli ve 2013/190 E. 2016/100 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacı Kurum tarafından bağlanan gelirler ve yapılan ödemeler nedeni ile 24.069,61 TL'nin bağlanan gelirlerin tahsis ve onay tarihinden yapılan ödemelerin sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 10.04.2019 tarihli, 2016/16737 Esas, 2019/3267 Karar sayılı ilamında; "Dava dosyası incelendiğinde, 27/07/2011 tarihinde davalı iş yerinde , sigortalının Pvc Extruder isimli makina çalışır durumda iken makinenin soğutma bölmesi ve kalıp bölmesi arasındaki bir alandan geçmeye çalışırken, bu esnada soğutma bölmesi ve kalıp bölmesinin arasındaki aksamın yerinden çıkması sonucu bu parçanın sigortalıya çarpması sonucu vefatına neden olduğu anlaşılan iş kazası ile ilgili olarak Kurum müfettişi tarafından düzenlenen 02.01.2013 tarihli raporda, sigortalının ağır kusurlu olduğunun belirlendiği,olaya ilişkin ceza dosyasında da hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelme nedeni olarak makinanın kafasına monte edilen boru kalıbının boru ucu dişlilerinin sigortalı tarafından tamamının sıkılmadığı, 5 dişliden 3’ünün sıkıldığı,2 dişlinin sıkılmadığı,bunun sonucunda yüksek ısıya dayanamayan sistemin parçalandığı ve o esnada da yine bu sistemin arasından geçmemesi gerekirken makinelerin arasından geçerek kazaya maruz kaldığı belirtilerek asli kusurlu bulunmuş,buna karşın Mahkemenin hükme esas aldığı kusur raporunda ise davalı işveren şirketin %60 (bunun %5’i işletme müdürü diğer davalı ...’e ait olmak üzere),kazalıya ise %40 kusur verilmek suretiyle kusurun büyük kısmının davalı işverene verildiği anlaşılmakla, somut olay nedeniyle tarafların kusur oran ve aidiyetleri bakımından çelişkili kararların verilmesi olasılığının ortadan kalkması, hak ve adalet kurallarına aykırı bir sonuç ortaya çıkmaması, yargıya olan güvenin sarsılmaması yönü gözetilerek, ceza davasında kabul edilen maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından davalılar ve dava dışı kişilerin kusur oran ve aidiyetleri; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan kusur raporu aldırılmak suretiyle maddi oluşa ve kanuna uygun olarak belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Kabule göre de, davalı işveren şirketin teselsül sorumluluğunun 5510 sayılı Yasanın 21.maddesinin 1. fıkrası kapsamında, 3. kişi olan diğer davalı ...’in teselsül sorumluluğunun 21. maddesinin 4. fıkrası kapsamında ve yukarıda belirtilen Daire ilkelerine uygun olarak irdelenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. " hususlarına işaret edilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar; Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "I- Mahkemenin 2019/275 Esas (Eski 2013/190 Esas), Birleşen Mersin 1. İş Mahkemesi'nin 2022/144 Esas ve Mersin 1. Mahkemesi'nin 2023/29 Esas Sayılı Dosyaları Yönünden: A-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; toplam 24.780,31-TL'nin, 1-23.417,06-TL'sinin (ilk peşin sermaye değerli gelir) tahsis ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Boru Plastik Petrol San. Ve Tic. A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-1.363,25-TL'sinin (evlenme yardımı) ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Boru Plastik Petrol San. Ve Tic. A.Ş. ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacının davalı ... Boru Plastik Petrol San. Ve Tic. A.Ş.'ne yönelik fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE ,II-Birleşen Mersin 1. İş Mahkemesi'nin 2015/44 Esas Sayılı Dosyası Yönünden: 1-Davanın REDDİNE," karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... Boru Plastik Petrol San. ve Tic. A.Ş, davalı ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısına kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu ayrıca davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... Boru Plastik Petrol San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kaza olayının sigortalının %100 kusurlu hareketi sonucu meydana geldiğini, dosya kapsamında alınan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğunu, bu rapora itibarla verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddia ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 3. Davalı ... vekili; dava konusu alacağın müvekkili yönünden zamanaşımına uğradığını, kaza olayının meydana gelmesinde taraflarına kusur izafe edilmesinin hukuka uygun olmadığını, hükme esas alınan kusur ve hesap raporuna itiraz ettiklerini beyanla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum ve davalı şirket, davalı ... vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum ve davalı şirket ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.