Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/6473 E. 2024/7646 K. – Sigorta Başlang

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2023/464 E., 2024/136 K. KARAR : Ret Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı İlk Derece Mahkemesince verilen ve istinaf incelemesinden geçen karara karşı davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davacının ... sigorta sicil numarası ile 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesine tabi SGK'lı olduğunu, aynı sigorta sicil numarası ile 01.05.1987 tarihinde ilk işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiğini ancak SGK kayıtlarında 01.05.1998 olarak yazıldığını, davacının kuruma başvuru yaptığını ilk giriş tarihinin 01.05.1987 olarak düzeltilmesini talep ettiğini ancak dönem bordrosu verilmediği için düzeltilmediği yönünde cevap verildiğini belirterek davacının ilk işe giriş tarihinin 01.05.1987 olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2020 tarihli ve 2018/316 E., 2020/12 K.sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'nın 01.05.1987 tarihinde bir gün çalıştığının kabulü ile sigorta başlangıç tarihinin 01.05.1987 olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 15.03.2023 tarihli ve 2023/165 E. 2023/2584 K. sayılı ilamında, komşu işyeri sahipleri ve kayıtlı çalışanlarının emniyet, vergi, belediye ve SGK nezdinde araştırılarak dosyada toplanan delillere göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma öncesi dinlenen davacı tanık beyanlarından davacının babasına ait kamyonda şoför olarak çalıştığı anlaşılmış ise de çalışma tarihlerinin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ispat edilememiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. VI.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, davanın ispatlandığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.05.1987 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir. Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir. Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Yasalar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir. 3. Değerlendirme 1.Mahkemece bozma kararına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Davacı adına babası ... ... ünvanlı ... sicil no.lu iş yerinden 01.05.1987 tarihinde işe giriş bildirgesi verilmiş olup iş yerinden dönem bordrosu verilmediği, davacının beyanında, babasının ... plakalı aracında nakliyecilik yaptığını,kendisinin de bu araçta şöfor olarak çalıştığını belirttiği, davacının ... Şöförler ve Otomobilciler Odasında 28.08.1987-02.07.2004 tarihleri arasında kaydı olduğu, anılan aracın tescil kaydının ... ... adına 25.12.1984-10.02.1988 arasında olduğunun belirlendiği, davacı adına tespit edilebilen en eski trafik ceza kaydının ise 13.11.1998 tarihi olduğunun emniyetçe bildirildiği, bozma ilamına uyan mahkemece komşu işyeri ve çalışanlarının tespitine ilişkin vergi,emniyet ve belediye aracılığıyla da araştırma yapılmasına ilişkin ara karar kurulmuşsa da bu araştırmanın sadece SGK nezdinde yapıldığı ve komşu iş yerinin tespit edilemediği, böylelikle eksik inceleme ve araşturmaya göre hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. 2.Buna göre Mahkemece, vergi, emniyet ve belediye aracılığıyla da komşu iş yerleri sahipleri ve çalışanları tespit edilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigorta ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları denetlenmeli, komşu iş yerinin tespit edilememesi halinde çalışmasını bilebilecek kişiler hususunda davacının da beyanı alınarak bu kişiler de belirlenerek ve onların da sigorta ve vergi kayıtları getirtilerek beyanları alınmalı, işyerinin mahiyet ve kanun kapsamını gösteren işyeri tescil bilgileri Kurumdan celbedilmeli, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır. 3. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VII. KARAR Açıklanan sebeple Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine, 03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.