Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2024/398 E. 2024/2191 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1591 E., 2023/1529 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/233 E., 2021/27 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde tır şoförü olarak aralıksız çalıştığını, 01.01.2015 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya başladığını, ancak davalı Kurumun davacının 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasında ... Otom.. Ltd. Şti. işyerinden bildirilen hizmetlerini iptal ederek davacının yaşlılık aylığını kesmiş olduğunu, ve ödediği aylıkları borç kaydettiğini, davacının iptal edilen hizmeti ... şirketinden bildirildiği halde,davacının hiçbir zaman ... şirketinde çalışmadığını, bu sürede ... şirketinde çalıştığını belirterek, 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde fiili olarak çalıştığının tespitini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fiilen davalı iş yerinde kesintisiz olarak gerçekleşen hizmetinin 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasındaki kısmının sigorta kayıtlarında ... Ltd. Şti. ünvanlı işverende gözüktüğü, bu firmada gözüken hizmetin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle davalı Kurumca iptal edildiği, davacının davalı işyerindeki hizmeti boyunca ücretlerinin davalı işverenlik tarafından davacının eşi ...'un Türkiye İş Bankasında bulunan hesabına yatırıldığı, bordro tanıklarının da davacı iddialarını doğruladığı, davacının kayıt işvereni nezdinde fiili çalışması bulunmadığı, davaya konu dönem fiili çalışmanın tamamının davalı işyerinde gerçekleştiği, davacının hizmetinin muvazaalı olarak dava dışı firma üzerinde gösterildiği, bilirkişinin davalı işyerinde gerçekleşen ve Kuruma bildirilmesi gereken prim gün sayısını 529 gün olarak tespit ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne davacının davalı ... Treyler Römörk Metal Otomotiv Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli iş yerinde; 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasında fiilen sigortalı olarak çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilmeyen 529 prim gününün kayıtlarda düzeltilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü süre itirazlarının da nazara alınarak davanın reddinin gerektiğini, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede davacının tespitini istediği dönemlere ilişkin hiçbir bilgi ve belgeye rastlanmadığını, hizmetlerin sadece tanık beyanlarına dayanarak kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fiilen davalı işyerinde kesintisiz olarak gerçekleşen hizmetinin 01.02.2013- 31.08.2014 tarihleri arasındaki kısmının sigorta kayıtlarında ... Ltd. Şti. ünvanlı işverende gözüktüğü, bu firmada gözüken hizmetin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesi ile Kurum tarafından iptal edildiği, davacı ...' un 01.02.2013 tarihinden 31.08.2014 tarihine kadar Kurumun 1167360.34 sicil sayılı dosyasında işlem gören ... Otomotiv İnş. Lt. Tur. Metal. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinden sigortalı çalışmalarının bildirilmiş olduğu, 23.01.2012-31.01.2012 tarihleri arasında 1089829.41 sicil sayılı ... Taşıt Araçları Nak Metal Tur. San. Tic, Ltd. Şti. işyerinde, 06.08.2014-01.09.2014 arasında 1058915.41 sicil sayılı ... Romork Oto. Nak, San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde sigortalı çalışmalarının bulunduğu, davacıya 01.01.2015 tarihinden geçerli olarak yaşlılık aylığı bağlandığı, SGK tarafından düzenlenen 18.08.2017 tarihli denetim raporunda, ... Otomotiv İnş. Tur. Metal San. Tic. Ltd. Şti. işyerinin gerçek bir işyeri olmadığı ve bu işyerinden Kuruma sigortalı olarak yapılan tüm bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığı ve bu nedenle iptal edilmesi gerektiğinin tespit edildiği, işyerinin 03.12.2012 tarihi itibariyle kapsamdan çıkarılmasını ve işyerinden yapılan tüm işe giriş ve aylık hizmet belgelerinin iptal edilmesi gerektiğinin tespit edildiğinin belirtilmiş olduğu, Kurum denetim raporuna dayalı olarak davacının da bu işyerinden sigorta bildirimi yapılan 01.02.2013-31.08.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edilmiş olduğu, yaşlılık aylığının da başlangıç tarihi itibariyle kesildiği, davalı ... Ltd. Şti.' nin tek ortaklı bir şirket olduğu, şirket ortağının ... olduğu, 07.07.2011 tarihinde işe başladığı ve 21.01.2016 tarihinde Hatay Dörtyol Vergi Dairesine nakil gittiği, davalı şirkete ait 6 adet araç kaydının bulunduğu, davacı ...'un ....ve ..... plakalı araçları kullanmakta iken 27.02.2013-28.05.2013 ve 12.11.2014 tarihlerinde trafik cezası kesildiği, ....plakalı aracın ... Proje Taş. San. A.Ş. adına kayıtlı olduğu, dava dışı ... Şirketine ait araç kaydının bulunmadığı, davacı ... Mahkemeye verdiği beyanında, kendisinin ... Şirketinde 2005 -2006 yıllarında çalışmaya başladığını ve zaman zamanda girip çıktığını, dava konusu ettiği 2013-2014 yıllarında da bu şirkette çalıştığını, ... şirketinde hiçbir zaman çalışmadığını, bu şirketi bilmediğini, kendisini ... Şirketinin sahibi olan ...'ın işe aldığını ve .... plakalı araçta çalıştığını, bu aracın davalı şirkete ait olmadığını ve kiralık araç olduğunu, bu aracı kullanırken iki kez ceza yediğini, bu şirketten almış olduğu maaşların bazen eşi ...' un adına bankaya yatırıldığını, bazen de elden aldığını, kendisinin maaşında haciz olduğu için maaş ödemelerinin bu şekilde eşi adına yatırılmasını kendisinin talep ettiğini beyan ettiği, davalı tarafından ödemelerin yapıldığı, ...'un davalı işyerinde herhangi bir çalışmasının olmadığı gibi, başka bir işyerinde de çalışmasının bulunmadığı, davalı şirket tarafından hesabına bu ödemelerin yapılmasını gerektirir bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, yine davacının 23.01.2012-31.01.2012 tarihleri arasında 1089829.41 sicil sayılı ... Taşıt Araçları Nak Metal Tur. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde, ve 06.08.2014-01.09.2014 arasında 1058915.41 sicil sayılı ... Romork Oto, Nak. San. Tic, Ltd. Şti. işyerinden bildirilen sigortalı çalışmaları da dikkate alındığında, davacının dava konusu edilen 01.02.2013 tarihinden 31.08.2014 tarihleri arasındaki sürede 1058915.41 sicil sayılı ... Romork Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde fiilen sigortalı olarak çalışmış olduğunu desteklediği, davalı işyerinin 2013-2014 yıllarındaki aylık hizmet belgelerinden davacının dava konusu yaptığı dönemde davalı işyerinde çalışması bulunduğu anlaşılan tanıklar .....,... ve ... ın 'da davacınn işyerinde çalıştığı yönündeki beyanları değerlendirildiğinde davacının 01.02.2013 tarihinden 31.08.2014 tarihleri arasındaki sürede 1058915.41 sicil sayılı ... Romork Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde fiilen sigortalı olarak çalışmış olduğu hususunun ispatlandığı, davacının davalı işyerinde çalışma kaydının bulunduğu, hizmet tespiti davasına ilişkin hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı gerekçesiyle feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili, ... Treyler şirketinin römork imalatı ile uğraşmakta olup fiilen şoför çalıştırmasını gerektirecek bir işle iştigal etmediğini, davacının ... Taşıt Araçları isimli grup şirketinde çalışmış olabileceğini, ama imalat yapan firmada çalışmış olamayacağını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi. 3. Değerlendirme A. İnceleme konusu eldeki davada, davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna başvurmadığı anlaşıldığından istinaf mahkemesince başvurunun esastan reddine dair verilen karar sonrası temyiz yoluna başvurmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Temyiz edenin hukuki yararının bulunmadığının anlaşılması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. B. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Eldeki dosyada; 1058915, 1090567 sicil numaralı iş yerlerinin davalı ... Treyler ..Ltd.Şti adına .... sicil numaralı iş yerinin ... Taşıt Araçları Nakliyat.. Şirketi adına kanun kapsamına alındığı, davacının davalı iş yerinde tır şoförü olarak çalıştığını iddia ettiği, yukarıda belirtilen iş yerlerinin ise römork imalat ve tamiri mahiyetinde ve dorse imalatı ve montajı mahiyetinde tescil edilerek kanun kapsamına alındığı gözetildiğinde, öncelikle kabule konu çalışmaların şirketlerden hangisi nezdinde geçtiğinin açık ve net olarak belirlenmesi ve hüküm fıkrasında da işyeri sicil numarası belirtilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm tesisi gerekmektedir. Diğer taraftan, davacının, çalışmalarının davalı iş yerinde geçtiğini ileri sürdüğü ve 23.01.2012-31.01.2012 tarihleri arasında 1089829.41 sicil sayılı ... Taşıt Araçları Nak Metal Tur. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinden, 06.08.2014-01.09.2014 arasında .... sicil sayılı ... Romork Oto, Nak. San. Tic, Ltd. Şti. işyerinden bildirim yapıldığı, yine iptale konu edilen ... Ltd.Şti ile çalışıldığı iddia edilen iş yerlerine ilişkin olarak aynı dönemde bildirimlerin yapıldığının anlaşılması karşısında, her ne kadar ... ..Ltd. Şti. işyerinden bildirilen hizmet idari olarak iptal edilmiş ise de, davacı iddiası, aynı döneme ilişkin kısmi bildirimler ve tüm dönemi içerecek şekildeki ücret ödemeleri dikkate alınarak ... Ltd. Şti.nin davaya katılımı sağlanmalı ve anılan şirketin 2015 tarihinde terkin edildiği anlaşılmakla, ayrıca ihyası yoluna gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle gerçek ve fiili çalışmanın iptale konu işyerinde mi yoksa davalı işyerinde mi geçtiği hususu ilgili işyerlerinin bordro tanıkları da dinlenmek suretiyle belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.