Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8873 E. 2023/10603 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2305 E., 2023/962 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/195 E., 2021/398 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili; davacının 01.01.1998-01.10.2016 tarihleri arasında davalı apartmanda çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Yılkar Apartmanı Yöneticiliği vekili cevap dilekçesinde özetle; 2018 yılına kadar apartmanın giderlerine ve kapıcılık faaliyetine ilişkin tüm belgelerde davacının eşi ... ın isim ve imzasının bulunduğunu, davacının Kuruma yapmış olduğu şikayet üzerine düzenlenen yazıda, davacının çalışmasının tespit edilemediğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının eşine zaman zaman yardım etmişse dahi bu durumun hizmet akdi ilişkisinin varlığını göstermediğini, davacının günlük temizliğe gittiğinin bilindiğini beyanla davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili beyan dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi, davacının davalı Yılkar Apartmanı Yöneticiliğinde 01.01.1998-10.06.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak günde 2 saat olmak üzere toplam 1771 gün çalıştığı, bu konuda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmakla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı Yılkar Apartman Yöneticiliği iş yerinde 01.01.1998 - 10.06.2016 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı kapıcı olarak günde 2 saat her ay çalışma gün sayısı 8 gün olmak üzere toplam çalışma süresinin 1771 gün olarak tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının toplam çalışma süresinin 1771 gün olarak tespitinin hatalı olduğunu, eksik inceleme sonucunda hüküm kurulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya içerisinde bulunan tanık beyanlarının değerlendirilmesinin eksik yapıldığını, dosyada mevcut daha önceki bilirkişi raporları ile hükme esas alınan bilirkişi raporu arasında çelişkiler bulunduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını, eksik inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını davanın reddini istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesi; her ne kadar apartman gider makbuzlarının bir kısmında davacının eşinin ismi bulunmakta ise de davacının eşinin dava edilen dönemde başka bir işyerinde tam gün çalıştığı, davalı apartmanda sabah servis hizmeti yapıldığı belirtilmesi karşısında kapıcılık hizmetinin davacı tarafından yerine getirildiği ve apartmanın büyüklüğü ve yapılan işler nazara alındığında davacının hüküm altına alınan şekilde çalıştığının kanıtlanmış olduğu dikkate alındığında taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının 01.01.1998-01.10.2016 tarihleri arasında davalı apartmanda çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir. 3.Değerlendirme İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır. Mahkemece tanıkların yeniden beyanına başvurulmak suretiyle, davalı apartmanda kapıcının yaptığı servis süresi ve içeriği, niteliği, kapsamı ve kimin tarafından yapıldığı, apartman temizliğinin hangi sıklıkla ve kimin tarafından yapıldığı, bu bağlamda kapıcılık hizmetlerinin kimin tarafından yapıldığı, davacının kapıcılık hizmetleri yapıp yapmadığı, davacını eşinin kapıcılık hizmetleri yapıp yapmadığı, davacının yaptığı hizmetlerin eşe yardım niteliğinde olup olmadığı hususları netleştirilmeli; davalı apartmanın gelir- gider defterinde ödemelerin davacının eşi ...'a yapıldığı hususu da gözetilmek suretiyle tanık beyanları bu doğrultuda yeniden alınmalı ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.11.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.