Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/8805 E. 2023/10600 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/639 E., 2023/870 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/226 E., 2022/413 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı, fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili; davacının 01.10.2006 - 31.12.2014 tarihleri arasında davalı şirkette kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı şirket cevap dilekçesinde, davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; şirketin mevsimlik iş yeri olduğunu, şirketin işinin inşaat sezonu ile doğrudan ilgili olduğunu, inşaat yapanlara malzeme satmak olduğunu, cam mozaik işinin ancak inşaat sezonunda davacı gibi geçici ve mevsimlik işçilere ihtiyaç duyduğunu, davacının mevsimlik işçi olarak çalıştırıldığını, 2006/2007 yıllarında müvekkil şirketin iş yerinde bir çalışmanın söz konusu olmadığını, bu yıllarda fabrikayı kiralamış olan firmada çalışmış olabileceğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi, alınan tanık beyanları ve ilgili ...'nın beyanları hep birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ... isimli şahsın davalı işyerinin bir bölümünü kiraladığı, alt işverenliğin bulunmadığı, davacının davalı iş yerinde 01.10.2006 - 31.10.2007 tarihleri arasında 390 gün boyunca sigortalı olarak çalıştığı anlaşıldığından; davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının davalı işyerinde 01.10.2006-31.10.2007 tarihleri arasında 390 gün boyunca sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur. B.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesi; yapılan yargılama, dinlenen bordro tanıkları ve tanık ...'nın beyanları, SGK kayıtları, resmi kurumlardan gelen müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı işveren yanında 01.10.2006-31.10.2007 tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı, davacının tespit talebinin kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı görülmekle; davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı, fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının 01.10.2006 - 31.12.2014 tarihleri arasında davalı şirkette kesintisiz olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir. İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi Mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır. 3.Değerlendirme Davacının 01.10.2006 - 31.12.2014 tarihleri arasında davalı şirkette kesintisiz olarak çalıştığının tespitinin talep edildiği davada, Mahkemece 01.10.2006-31.10.2007 tarihleri arasındaki çalışmaları değerlendirilmek suretiyle kısmen kabul kararı verilmiş ancak 31.10.2007-1.12.2014 tarihleri arası dönem yönünden yeterli araştırma yapılmamıştır. Mahkemece 31.10.2007-1.12.2014 tarihleri arası dönem yönünden, davacıya ait iş yerinde dava dışı ...'nın mozaik işi yaptığının anlaşılması karşısında iş yeri dosyası ve dönem bordroları getirtilerek denetlenmeli, dava dışı ... ile yapıldığı belirtilen 01.06.2006 tarihli imzalı belirsiz süreli iş sözleşmesinin varlığının ileri sürülmüş olması karşısında ilgili sözleşme dosya arasına getirtilerek incelenmeli, tüm araştırmalar sonucu davacının ... iş yerinde çalışması halinde bu kısım yönünden HMK md 124 gereği dava dışı ...'nın davaya dahili sağlanarak hak düşürücü süre tartışılmalı, dahili davalının sunacağı deliller değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece kabul edilen 01.10.2006-31.10.2007 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise dosya kapsamında davacının çalışma tarihleri ve işin mevsimlik olup olmadığına dair tanık beyanları yeniden alınmak suretiyle tanık beyanları ve belgeler hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.11.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.