Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/5899 E. 2023/12260 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2023/64 E., 2023/147 K. KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen vefat eden eşin yurt dışı sürelerini hak sahibi olarak Türk Vatandaşı olmaksızın 13.12.2013 talep tarihi itibariyle borçlanabileceğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, müvekkilinin vefat eden eşinin yurt dışı çalışma ve boşta geçen sürelerini borçlanma talebinin davalı Kurum tarafından, hak sahibi eşin talep tarihi itibariyle Türk Vatandaşı olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, aksine işlemin iptali ile davacı eşin Türk Vatandaşı olmaksızın 13.12.2013 tarihi itibariyle yurt dışı borçlanması yapabileceğinin tespitini talep ve dava etmiştir. II-CEVAP: Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davanın haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 05.02.2021 tarih, E.2020/254, K.2021/141 sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının eşinin yurt dışında geçen 1800 gün çalışma süresinin borçlanmaya hakkı olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, yurt dışı borçlanma bedelinin, borçlanma talep tarihi olan 13.12.2010 tarihinde geçerli olan prime esas asgari günlük kazanç tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesenin 22.09.2021 tarih, E.2021/1185, K.2021/1374 sayılı kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Bozma ilamında, davacının 13.12.2013 tarihli borçlanma başvurusuna, Kurum tarafından 13.12.2013 tarihli yazı ile talep tarihinde Türk Vatandaşı olmadığından ret cevabı verildiği, verilen ret cevabının davacıya ne zaman tebliğ edildiği dosya kapsamından anlaşılamamış olup ret cevabının davacıya tebliğ tarihi araştırılarak yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde yapılacak değerlendirme sonucuna göre, borçlanma bedelinin başvuru (talep) tarihindeki primler esas alınarak belirlenip belirlenmeyeceğinin tespiti gerektiği, yine davacının Kuruma başvuru tarihi 13.12.2013 tarihi olmasına rağmen kabule konu kararda 13.12.2010 tarihinde geçerli olan prime esas asgari günlük kazanç tutarı üzerinden belirlenmesi yönündeki kararın hatalı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, davanın kısmen kabulüne, davacının eşinin yurt dışında geçen 1800 gün çalışma süresinin borçlanmaya hakkı olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, yurt dışı borçlanma bedelinin, dava tarihi olan 15.09.2020 tarihinde geçerli olan prime esas asgari günlük kazanç tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, yurt dışı borçlanma talebinin dava tarihi itibari ile değil davalı Kuruma ilk başvuru tarihi olan 13.12.2013 tarihi itibariyle geçerli olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vefat eden eşin yurt dışı sürelerini hak sahibi olarak Türk Vatandaşı olmaksızın 13.12.2013 talep tarihi itibariyle borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. İnceleme konusu davada davacının 13.12.2013 tarihli yurt dışı borçlanma talebinin reddine ilişkin Kurum yazısının 13.12.2013 tarihinde davacıya elden imzasına tebliğ edildiği, eldeki işlem iptali davasının 15.09.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmakla temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlerden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.