Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/4239 E. 2023/4420 K. – Ödeme Emrinin

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/2274 E., 2020/105 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/149 E., 2016/449 K. Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ceyhan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/747 Esas sayılı dosyasında derdest olan iflas erteleme davasında verilen 11.12.2015 tarihli ihtiyati tedbir kararıyla Adana Gübre San. Tic. Ltd. Şti. hakkında yapılan tüm icra takiplerinin durdurulduğu, prim borçlarından mahsubu gereken KDV alacağının bulunduğu, hakkında icra takibi yapılmasının mümkün olmadığı iddiasıyla 2016/28382, 28383, 28384, 28386, 28484, 28485, 28486, 28487, 28488, 28489 sayılı ödeme emirlerinin iptalini ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iflas erteleme davasında Adana Gübre ... Ltd. Şti. hakkında verilen icra takiplerinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının üst düzey görevli olan davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle" davanın reddine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu ödeme emirlerinin içeriğini teşkil eden prim vs borçlardan davacının şahsen sorumlu olmadığını ve icra takiplerinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağına ilişkin mahkeme kabulünün hukuka aykırı olduğunu istinaf başvuru sebepleri olarak bildirmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Adana 1. İş Mahkemesinin 22.09.2016 Tarih, 2016/149 Esas ve 2016/449 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında; Davanın kısmen kabulü ve kısmen reddiyle; 1-a)2016/28484 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11, 12 ve 2016 yılı 1 inci aylara ilişkin; b-)2016/28485 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11, 12 ve 2016 yılı 1 inci aylara ilişkin; c-)2016/28486 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11, 12 ve 2016 yılı 1 inci aylara ilişkin; d-)2016/28487 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11 inci aya ilişkin; e-)2016/28488 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11 inci aya ilişkin; f-)2016/28489 takip sayılı ödeme emrinin 2015 yılı 11 inci aya ilişkin; kısımlarının iptaline; 2-)Bakiye isteğin reddine" karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı SGK vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının iflas erteleme kararı verilen Adana Gübre San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin üst düzey yöneticisi ve tek temsilcisi olduğunu, tek başına temsil olduğu durumlarda iflas erteleme kararının sorumluluğu kaldırmayacağının yasa gereği olduğu, davanın reddi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek, bozulması talep edilmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 88 inci madde hükümleridir. 3. Değerlendirme İnceleme konusu dava değerlendirildiğinde, taraflar arasında, davaya konu prim borçlarının ait olduğu dönemde davacının, Kuruma prim borcu olan Adana Gübre San. ve Tic. Ltd. Şti'nin yönetim kurulu üyesi olduğu, temsil ve ilzama yetkisinin olduğu konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşıldığından, iptali istenen ödeme emirlerine konu 2015/9,10,11,12 ile 2016/1 inci aylar arası prim borçlarından davacının sorumlu olduğu belirgindir ancak; anılan maddede açıkça, “haklı bir sebep olmaksızın” deyimine de ver verildiğinden özel nitelikteki tüzel kişilerin üst düzey yönetici ve yetkilileri yönünden primlerin ödenememesi haklı bir neden sonucu ise prim borcundan ötürü şahsen sorumlu tutulamazlar. Diğer bir anlatımla şirketin prim borcundan müteselsilen sorumlu olan yönetici ve yetkilileri, borcun haklı nedenle ödenemediği savunmasında bulunabilirler ve haklı nedenin varlığı halinde, prim borcundan dolayı Kuruma karşı işverenle birlikte mütesesilen sorumlu tutulamazlar. Haklı nedenlerin neler olduğu konusunda 5510 sayılı Kanunda bir açıklık bulunmamaktadır. Hangi hallerin haklı sebep teşkil ettiği, her bir davadaki özel koşullar ile hukuki ve maddi olayların özelliklerine göre mahkemece belirlenecektir. Bu belirleme yapılırken; diğer yasalardaki düzenlemelerden yararlanılmalı ve bilhassa Sosyal Güvenlik ilkeleri göz önünde tutulmalıdır. Öte yandan; iflasın ertelenmesi, İcra ve İflas Yasasının 79’uncu maddesinde düzenlenmiş olup, “borca batık durumda olan (aktifi pasifini karşılamayan) bir sermaye şirketi veya kooperatif hakkında, Ticaret Mahkemesi’nce iflas kararı verilmeyerek önerilen iyileştirme projesi çerçevesinde borca batık durumdan kurtulmalarını sağlayan ve iflaslarını önleyen bir kurum”dur. Anılan Yasanın 179/b,I maddesi uyarınca, erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler de durur. Bu sonuç yasadan doğduğundan, mahkemenin kararında ayrıca belirtmesine gerek olmadan ve ilan edilmese dahi gerçekleşir. Bu bağlamda; İcra ve İflas Yasasının 179 uncu maddesi uyarınca iflasının ertelenmesine karar verilen ve malvarlığının korunması için gerekli tedbirler alınan şirketten, anılan Yasanın 179/b maddesindeki “Erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz...” düzenlemesi uyarınca primler tahsil edilemeyecektir. Söz konusu tahsil imkânsızlığı, şirket adına primlerin tahakkuk ve tediyesinden sorumlu üst düzey yöneticinin kusurundan değil, doğrudan Kanundan doğduğundan üst düzey yönetici yönünden 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde yer alan “haklı sebep” kavramı kapsamında kabul edilebilecektir. Bu açıklamalar ışığında somut olay irdelendiğinde, dava dışı prim borçlusu Adana Gübre San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından ticaret mahkemesine iflasın ertelenmesi talepli açılan davada, 11.12.2015 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmekle; davacının tahakkuk ve tediye dönemi gözetilerek 2015/9, 10, ve 11 inci aylardan sorumlu olduğu, 2015/12 ile 2016/1 inci aylardan yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında sorumlu olmadığı gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.