Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/2585 E. 2023/3428 K. – Hizmet Tespiti

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/905 E., 2022/1868 K. DAVACILAR :1-... 2- ... (Kendi adına asaleten çocuğu ...'ya velayeten) vekilleri Avukat ... 3-... FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ... DAVA TARİHİ :28.09.2016 HÜKÜM/KARAR :Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : ... İş Mahkemesi SAYISI : 2019/555 E., 2021/54 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ...'nin 17/07/2016 tarihinde vefat ettiğini, murislerinin ... Kültür Varlıkları, Müzeler Genel Müdürlüğü ... Kazısında, ... İli, ... İlçesine bağlı ... Köyü'nde yapılan kazıda 2013 ve 2014 yıllarında çalıştığını ancak çalışmalarının eksik gösterildiğini belirterek, 12.07.2013 - 31.08.2013 ile 11.07.2014 - 31.08.2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... davaya cevap vermemiş, vekili duruşmalarda davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamu tanığı ...'ın davacıların murisinin 2 yıl sezonluk çalıştığını beyan ettiği, kazı ekibinde görevli tanık ...'ın ise 2 sezon çalıştığını ve puantaj kayıtlarını bizzat kendisinin tuttuğunu fakat 2014 ve 2015 senelerinde çalıştığını beyan ettiği, tarihler tutmasa da davacının 2 sezon çalıştığı kabul edildiği, fakat dava konusu dönemde bildirilen tarihler 2 dönem sigortalılığı kapsamadığı, dolayısıyla davacıların murisinin eksik bildirilen hizmetleri olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacılar murisi ...' nin T.C. Kültür Bakanlığı Kül. Var. Gn. Md. ... kazısı ünvanlı ... sicil numaralı iş yerinde 12.07.2013-31.08.2013 tarihleri arasında 50 gün, 11.07.2014-31.07.2014 tarihleri arasında 11 gün olmak üzere toplam 61 gün hizmet akdi ile tam gün süreli günlük brüt asgari ücret üzerinden 5510 sayılı kanuna tabi olarak çalıştığının tespitine, 01.08.2014-31.08.2014 tarihlerine yönelik ispatlanamayan talebin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğunu, hatalı hesaplama yapıldığını, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil vekili istinaf dilekçesinde; davanın haksız olduğunu, kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, davanın reddi gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından, tanık beyanları, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı belirterek; davalı Bakanlık ve Fer'i Müdahil kurum vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve fer'i müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırma ve inceleme ile usul ve yasaya aykırı olarak verilen kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Feri müdahil vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu ,salt tanık beyanları ile tespit kararı verilmeyeceğini, yazılı delil aranması gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ıncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... feri müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...