Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/2094 E. 2023/3026 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2465 E., 2022/2391 K. KARAR : Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 36. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/373 E., 2021/245 K. Taraflar arasındaki (1) gün çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı dava dilekçesinde, davalı Doğuş Gıda Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nde ilk defa 16.09.1986 tarihinde servis elemanı olarak işe girdiğini ve yaklaşık 1 yıl boyunca çalıştığını, yıllar sonra yaptığı incelemede ilk sigortalı işe giriş kaydının 16.09.1986 olarak gözükmediğini ve işveren tarafından 1986/3-1987/1,2,3 dönem bordrolarının kuruma verilmediğini tespit ettiğini, sigorta primlerini yatırmakla yükümlü olanın işveren olması, primlerinin yatırılıp yatırılmadığını denetmekle yükümlü olanın da SGK olması sebebiyle her iki davalının ihmal ve kusurlu davranışlarından dolayı zarara uğradığını belirterek sigorta başlangıç tarihinin 16.09.1986 olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiş, akabinde 23.01.2020 tarihli duruşmada davalı Doğuş Gıda Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne yönelik açmış olduğu davasını takip etmediğini, atiye terk ettiğini beyan etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Yargıtay kararlarında bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığının belirtildiğini, mutlaka tanık dinlenilmesi gerekiyorsa, tanıkların çalışıldığı iddia edilen iş yerinde işi bilen, davacıyı tanıyan, aynı zamanda dönem bordrolarında adı geçen kişilerden olmasına dikkat edilmesi ve müvekkili kurumun yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, sigorta başlangıç tarihinin 16/09/1986 tarihi olduğu ve 16.09.1986 tarihinde bir gün sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, hizmet tespiti davalarına ilişkin tüm delillerin araştırılıp toplanarak karar verilmediğini, hak düşümü itirazlarının dikkate alınmadığını ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili kurum aleyhine vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 16.09.1986 tarihinde (1) gün çalıştığının ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 60 ıncı maddesinin (G) bendi, 108 inci maddesi hükümleridir. 506 sayılı Kanunun 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır. Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir. Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir. 3. Değerlendirme Eldeki dava dosyası incelendiğinde,Kurumun 391692 sicil numarasında işlem gören davalı iş yerinin 01.03.1984-02.04.1984 tarihleri arasında tabldot işi mahiyetli olarak kanun kapsamında olduğunun bildirilmesine rağmen iş yerinden 1986/2. dönem bordrosunun verildiğinin bildirildiği,iş yerinin davacı adına düzenlenen 16.09.1986 tarihli işe giriş bildirgesinin 18.09.1986 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, davacının sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin kuruma verildiği yıla ait serilerden olduğu, iş yerinden verilen 1986/2. dönem bordrosundan bildirimi yapılan 1 davacı 1 bordro tanığının resen mahkemece dinlendiği anlaşılmış olup mahkemece verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Mahkemece davalı iş yerinden 1986/2. dönem bordrosunda bildirilen diğer sigortalıların beyanları alınmalı, çalışmanın geçtiği belirlenen iş yerine o tarihte komşu olduğu tespit edilen ve tespit edilecek diğer işyerlerinin sahipleri, kapsama alınış tarihleri ve bildirge tarihinde anılan iş yeri çalışanları, davalı Kurumdan sorulmak suretiyle tespit edilerek, bilgi ve görgülerine başvurulmalı,eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilmeli,sigortalılığın tespitine karar verilmesi halinde davacının işe giriş bildirgesi tarihinde 18 yaşından küçük olduğu anlaşıldığından verilecek hükümde, 506 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin (G) bendi gereği, sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesinde 18 yaşını ikmal ettiği tarih gözetilmelidir. Kabule göre de, davalı şirket yönünden davanın atiye terk edildiği belirtilmişse de atiye terk müesssesi mevcut olmayıp,esasen sigorta başlangıcının tespiti davası niteliği itibariyle kurum işleminin iptali niteliğinde olduğundan ve yasal olarak husumet davalı SGK'ya aittir. Bu sebeple ve dava tarihinden önce 31.07.2013 tarihinde ticaret sicil kaydının da terkin edildiği anlaşılan davalı şirketin karar başlığında gösterilmiş olması isabetsizdir. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve Yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.