Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10858 E. 2023/10681 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/460 E., 2023/1381 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 20. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/394 E., 2021/461 K. Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.10.1992 tarihinde ... Ulaştırma Turizm A.Ş. unvanlı uluslararası taşımacılık firmasında uluslararası tır şoförü olarak çalışmaya başladığını, ilk sigorta başlangıç tarihinin adı geçen firmada işe başladığı tarih olmasına rağmen işe başladığı tarihten sonra yaklaşık yedi yıl boyunca prim ödemelerinin işvereni tarafından yapılmamış olması nedeni ile emeklilik yaşının geciktiğini belirterek, müvekkilinin ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 01.10.1992 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 01.10.1992 olarak tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu ve fiili çalışmanın ispatlanamadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..ığı dava dışı ... Ulaştırma Turizm A.Ş.'ne ait iş yerinin 01.01.1985 tarihinde kanun kapsamına alındığı 02.05.1996 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı, davacı adına düzenlenen 01.10.1992 tarihli işe giriş bildirgesinin 16.10.1990 tarihinde kurum kayıtlarına intikal ettirildiği, davacının sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin kuruma verildiği yıla ait serilerden olduğu, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacıya aidiyetinin yaptırılan grafolojik inceleme ile saptanıldığı, 1992/03 dönem bordrosunda 120 gün bildirimi bulunan bordro tanığı ...'ın davacının iş yerinde fiilen çalışma olgusunu teyit eder yönde beyanda bulunduğu.." gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.10.1992 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir. Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir. Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Yasalar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir. 3. Değerlendirme 1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. Buna göre eldeki davada, davacı adına dava dışı ... Ulaştırma Tur. A.Ş.'nin 404898 sicil no.lu iş yerinden işe giriş bildirgesi verildiği, büro mahiyetli işyerinin 01.01.1985-02.05.1996 arası kanun kapsamında bulunduğu, işyerinin 1992/1-3. dönem bordrolarının verildiği, gerek 92 yılı gerekse 93 yılı dönem bordrolarının dosyaya gönderildiği dönem bordrosu çalışanlarından sadece Sıdıka Baysal'ın dinlendiği, bunun dışında iş yerinde çalışması bulunmayan davacı tanıklarının dinlendiği, başkaca bordro tanığı dinlenmediği, böylelikle eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. 2. Buna göre mahkemece,dava konusu dönemi içerecek şekilde iş yerinde bordrolu çalışması bulunan başkaca bordro tanıkları dinlenmeli, beyanları yeterli görülmediği takdirde SGK,belediye,vergi ve emniyet aracılığıyla komşu işyeri ve çalışanları yöntemince tespit edilerek ve çalışma kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır. 3.Kabule göre de, sigorta başlangıcı aynı zamanda 1 gün süre ile sigortalı çalışmasının tespitini de içerdiğinden Mahkemece bu hususta karar verilmemiş olması isabetsiz bulunmuştur. VI. KARAR Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.