Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10437 E. 2023/12037 K. – Hizmet Tespit

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2580 E., 2023/1303 K. KARAR : Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Batı 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/182 E., 2022/189 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 14.02.2014 tarihinde davalı işverene ait işyerinde 06 C 2089 plakalı araç ile servis şoförü olarak çalışmaya başladığını, 14.02.2014 - 23.01.2017 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde çalışmasına rağmen 12.06.2014 tarihi ile 27.03.2015 tarihleri arasında davacı hakkında işveren tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak girdi çıktı yapıldığını, aylık net maaşının 1.300 TL olduğunu beyanla çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine, -Davacıların murisi ...'ın 12.06.2014 - 27.03.2015 tarihleri arasında davalı şirkete ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Turizm. Araç Kiralama Nak. Em. San. Tic. Ltd. Şti ünvanlı işyerinde 5510 sayılı Kanun'a tabi olarak hizmet akdi ile kesintisiz çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen hizmetler dışında 2014/6 ncı ayında 18 gün, 2014/7 nci ayında ( dahil) ile 2015/2 nci ayında ( dahil) arasında her ay 30 gün ve 2015/3 üncü ayında 25 gün olmak üzere toplam 283 gün daha günlük brüt asgari ücret üzerinden hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili İstinaf dilekçesinde özetle; eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına, alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazları değerlendirilmeden karar verilmesinin hukuki dinlenilme haklarının ihlali olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.506 sayılı Kanun'un “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un “Prime esas kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır.

3. Değerlendirme 1.İnceleme konusu davada, davacının 14.02.2014-23.01.2017 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde servis şoförü olarak aylık 1300 TL net maaşla çalışmalarının tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Dosyanın incelenmesinde, davacının 14.02.2014 - 12.06.2014 ve 27.03.2015 - 23.01.2017 tarihleri arasında davalı şirkete ait 1256057 sicil numaralı iş yerinden hizmet bildirimlerinin yapıldığı, iş yerinin 01.02.2014 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve dava konusu süreye ilişkin dönem bordrolarının getirtildiği, işçilik alacakları davasında davacının 14.02.2014 - 13.03.2017 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının kabul edildiği, ... Milli Eğitim Müdürlüğünün 27.03.2020 tarihli yazısıyla 2014-2015 yılları arasında ... Güzel Sanatlar Lisesinde davacılar murisi ...'ın 06 C 2089 plakalı araç ile Yenimahalle güzergahında servis şoförlüğü yaptığına dair kayıtların gönderildiği, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Denetim ve Filo Takip Şube Müdürlüğünce 06 C 2089 plakalı okul servis aracının araç sahibi ve şoförünün Kadir Kara olduğunun, araç güzergâhının Yenimahalle - Çankaya (Yaşamkent) olduğunun bildirildiği, dosya kapsamında dinlenen tanıklarca davacı yanın çalışmalarının doğrulandığı anlaşılmakla, Mahkemece öncelikle davacının kullandığını ileri sürdüğü 06 C 2089 plakalı okul servis aracının, hangi tarihler arasında ... Güzel Sanatlar Lisesine hizmet verdiği, bu kapsamda okulların kapalı olduğu dönemlerde çalışmaya devam edip etmediği açık ve net bir şekilde belirlenmeli, okulların tatil dönemlerinde okul servis taşımacılığı faaliyeti söz konusu olamayacağından, davalıya ait iş yerinin ara dönemlerde faaliyette bulunduğuna dair varsa taşıma sözleşmeleri celp edilmeli, özellikle ara dönemde çalışması olduğu tespit edilen yeteri kadar bordro tanığının ifadesine başvurulmalı, ayrıca ilgili okul idaresinden, müdür, müstahdem gibi çalışmayı bilebilecek çalışanların davanın esası hakkında tanık olarak re'sen beyanlarına başvurulmalı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliğine göre talebe konu dönemde eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.