Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10383 E. 2023/12032 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1364 E., 2023/1363 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 61. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/25 E., 2023/114 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hizmet başlangıç tarihinin işe giriş bildirgesi göz önüne alınarak 15.06.1985 tarihi olarak düzeltilmesini ve sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 15.06.1985 olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi; Mahkemece yapılan değerlendirilmelere göre; davacı tanıkları ... ve ... beyanlarında davalıya ait iş yerinde yaklaşık 3 ay kadar çalıştıklarını, davacının davalı iş yerinde kendi dönemlerinde çalıştığını beyan etmişlerse de, sigorta bildirimlerinin yapılmadığı, diğer bordro tanığı ...'nin ise davacıyı tanımadığını beyan etmesi ve yapılan araştırmada başkaca tanığa ulaşılamaması karşısında, davacının Kuruma bildirilenin dışında çalışma olgusunun hiç bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde güçlü delillerle kanıtlanamadığı gerekçesiyle ispat edilemeyen davanın reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; işe giriş bildirgesi göz önüne alınarak 15.06.1985 tarihi olarak düzeltilmesine ve sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 15.06.1985 olarak tespiti ile Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesi; İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, 17.08.1971 doğumlu olan davacının 31875 sicil numaralı "... Sulama İnşaatı Taşeronu" unvanlı işyerinde 15.06.1985 tarihinde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin 12.07.1985 tarihinde Kuruma verildiği, dönem bordrosunda davacının çalışmasına rastlanmadığı, bordro tanığının davacıyı tanımadığını beyan ettiği, dinlenen davacı tanıklarının çalışmalarının bordrolarda kayıtlı olmadığı gibi komşu işyeri çalışanı/işvereni olduklarına dair kaydın da bulunmadığı anlaşıldığından mahkemenin davanın reddine dair kararında, maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve Kanuna aykırılık bulunmadığı görülmekle, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının, sigorta başlangıç tarihinin 15.06.1985 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanun'un 79/10 uncu maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

3.Değerlendirme İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi Mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip Mahkemece re'sen araştırma yapılmalıdır.

Mahkemece; davacıya kimlerle nerede çalıştığı sorulmalı, işveren tam olarak tespit edilerek; tüm dönem bodro tanıklarının tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulup tanık beyanları ve belgeler hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.