Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2023/10214 E. 2023/11266 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/210 E., 2023/219 K. KARAR : Kısmen Kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirket nezdinde 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında çalıştığının, kuruma bildirilmesi gereken ücretin eksik bildirildiğinin ve bu nedenle belirtilen zaman aralığında davacının prime esas kazancının aylık 2.305,00 TL olduğunun tespitine ve bunun üzerinden prime esas kazancının gösterilmesinin tespitini istemiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili; zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet, görev ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının talebi ile ilgili Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesi ile hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili şirket şantiyesinde fiili bir çalışma gerçekleştirilmediğini, işçinin fiili olarak çalışılmayan dönemlere ilişkin dava hakkı bulunmadığını, davacının 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında başka bir işyerinde çalıştığının ayrıca bağımsız bir çalışması olup olmadığının tespitinin gerektiğini, davacının sadece 21.03.2013 tarihinde sigorta girişinin yapıldığını, 30.09.2014 tarihinde de işin bitmesi nedeniyle 18 kod ile çıkışı verildiğini, sigorta kayıtlarına göre aynı dönemde başka bir şirkette daha çalışıyor göründüğünü, ... 15. İş Mahkemesinin 2015/524 Esas sayılı dosyası ile 25.10.2011-17.11.2014 tarihleri arasında başka bir şirkette daha çalıştığı iddiası ile işçilik alacaklarına ilişkin dava açıldığını, davacının aynı anda aralarında kilometrelerce mesafe bulunan işyerlerinde tam zamanlı olarak çalıştığının kabul edilmesinin hayatın olağan akışa aykırı olduğunu, fiili çalışmasının olmadığını, sigorta kayıtlarına göre aldığı ücretin brüt 1.300,00 TL olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2019 tarihli ve 2018/20 Esas, 2019/285 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının prime esas gerçek kazancının her bir ay için davalıya ait 1054250 sicil sayılı işyerinde 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında bilirkişi Ahmet Oğuz Bilecen'in 20.03.2018 tarihli rapor ekindeki çizelgenin "bildirilmesi gereken sigorta primine esas kazanç" sutununda belirtilen miktarlar kadar olduğunun tespitine, bilirkişi Ahmet Oğuz Bilecen'in 20.03.2018 tarihli rapor ve ekindeki çizelgenin kararın eki sayılmasına karar verilmiştir. IV. İSTİNAF KARARI Davalılar vekilleri, istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 02.03.2021 tarih, 2019/2246 Esas, 2021/412 Karar sayılı kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A.1. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur. 2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.11.2021 tarihli ve 2021/5885 Esas, 2021/14339 Karar sayılı bozma kararında; hükümde taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde, infaza elverişli olarak gösterilmesi zorunlu olup, Mahkemece bilirkişi raporuna atıf yapılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedeni olduğundan bahisle karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen 15.03.2022 tarihli ve 2021/287 Esas, 2022/57 Karar sayılı kararıyla; Davanın, davacının 21.03.2013 ile 30.09.2014 tarihleri arasındaki prime esas gerçek ücretinin aylık 2.305,00 TL olup olmadığının, Kuruma eksik bildirilip bildirilmediğinin tespitine ilişkin olduğu, Mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen kararın istinaf talebinin reddedildiği, temyiz üzerine ise bilirkişi raporuna atıfta bulunularak hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesi ile kararın bozulduğu, bozma sonrasında bozma ilamına uyularak bozma ilamı doğrultusunda yargılama yapıldığı, buna göre davacının inşaat mühendisi olarak, davalı şirkete ait işyerinde 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı, Kayseri 7. Noterliğinin 21.03.2013 tarih ve 08610 yevmiye numarası ile tasdikli taahhütnamesi, taahhütnamenin TOKİ'ye sunulmuş olması, emsal ücret araştırması, ... 34. İş Mahkemesinin 2016/227 Esas 2017/388 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamına göre Mahkemece benimsenen dosya kapsamına uygun, yasal, yeterli gerekçeyi içerir, denetime elverişli uzman bilirkişi raporu doğrultusunda davacının prime esas gerçek kazancının, davalıya ait 1054250 sicil sayılı iş yerinde 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında; 2013/3. ayda 845,17 TL diğer aylarda 2.305,00 TL olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının prime esas gerçek kazancının, davalıya ait 1054250 sicil sayılı iş yerinde 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasında; 2013/3. ayda 845,17 TL, diğer aylarda 2.305,00 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir. C.2. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 15.06.2022 tarihli ve 2022/6533 Esas, 2022/9093 Karar sayılı bozma kararında; dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile Mahkemece, prime esas kazancın tespitine yönelik; işçilik alacağı dosyası celp edilip, kesinleşmiş ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur. D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davanın, davacının 21.03.2013 ile 30.09.2014 tarihleri arasındaki prime esas gerçek ücretinin aylık 2.305,00 TL olup olmadığının, Kuruma eksik bildirilip bildirilmediğinin tespitine ilişkin olduğu, davanın kabulüne ilişkin kararın istinafı üzerine istinaf talebinin reddedildiği, temyiz üzerine ise bilirkişi raporuna atıfta bulunulmaksızın hüküm kurulması gerektiği gerekçesi ile kararın bozulduğu, bozma sonrasında bozmaya uygun olarak verilen kararın temyizi üzerine ise kararın işçilik alacağı dosyası celp edilip, kesinlemiş ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulduğu, bozma sonrasında bozma kapsamına uygun olarak yargılama yapıldığı ve bilirkişi raporu alındığı, işçilik alacağı dosyasına konu alacakların iş akdinin sona ermesinden sonra ödendiği, buna göre yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği, bu değerlendirmelere uygun olarak alınan bilirkişi raporunda tavan sınır da gözetilerek; davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile, davacının prime esas gerçek kazancının davalıya ait 1054250 sicil sayılı işyerinde 2014/9. ayda 5.871,00 TL eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, bozma ilamının doğru şekilde değerlendirilmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı şirket vekili, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini ve yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı; davalı işveren nezdinde inşaat mühendisi-şantiye şefi olarak 21.03.2013-30.09.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarındaki ücretinin eksik bildirildiğini beyanla prime esas kazancının aylık 2.305,00 TL olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369' uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesinin 1 inci fıkrası 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 15.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.