Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/3252 E. 2024/60 K. – İş Kazasından

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1913 E., 2022/63 K. HÜKÜM/KARAR : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 4. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/208 E., 2021/186 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili ile davalılar .... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların muris....'ın geçirdiği iş kazası neticesinde hayatını kaybettiğini, kazanın oluşumunda davalıların tam kusurlu olduklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla baba ... ve anne ... için 500,00 'er TL maddi tazminatın, ... için 200.000,00 TL, . .... için 200.000,00 TL ve kardeş .... için 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedilmesini talep etmiş; yargılama sırasında maddi tazminat talebini ... için 39.770,43 TL, ... için 19.970,89 TL olarak arttırmıştır. II. CEVAP Davalı ..... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; işin ve mevzuatın gerektirdiği tüm önlemleri aldığını, meydana gelen kazada sorumluluğun kazazedeye ait olduğunu, bunun dışında kusur söz konusu ise diğer davalılara ait olduğunu, manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalılardan .... firması ile anahtar teslim anlaşıldığını, müvekkilinin ihale makamı olduğunu, iş kazasının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasında yüklenici firmanın sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur. Davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 23.06.2013 tarihinde saat 14.00 sıralarında Adana ili Seyhan ilçesi, Barış Mahallesi 1. Etap Kentsel Yenileme Projesi kapsamında yüklenici firma ... San. Ltd. Şti.'nin TC Başbakanlık TOKİ Başkanlığından ihale ile aldığı iş içeriğinin bir parçası olan mekanik tesisatın yapımını üstlenmiş olan alt işveren ... İnşaat Ltd. Şti. çalışanlarından Kenan Altıntaş'ın kaynak makinesi ile plastik boru kaynatma işlemi sırasında elektirk akımına maruz kalması neticesinde hayatını kaybettiği, davalılar Toki ve ...'ın olayda herhangi bir kusuru bulunmadığının bilirkişi raporlarından saptandığı, ayrıca davalı Toki'nin anahtar teslimi iş vermesi nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davacıların davalılar Toki ve ... yönünden açmış oldukları davanın reddine karar vermek gerektiği, davacıların ... şirketi ile ... İnşaat şirketleri yönünden açmış oldukları dava ile ilgili; maddi tazminat talebine ilişkin olarak; ölenin eşinin ve çocuklarının destekten yoksun kalma tazminatlarının hesaplanmasında ölenin yaşı, hak sahiplerinin yaşı, aktif çalışma ve destek süresi, ölenini kazancı, kusur durumu, paylaştırma durumu, ölenin eşi için evlenme ihtimali ve SGK tarafından bağlanan ve rücu edilecek kısım dikkate alınarak yapılan hesap raporunun denetime elverişli ve açık olup karar vermeye yeterli bulunduğu, bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda vefat eden işçinin annesi için 19.606,86 TL, vefat eden işçinin geride kalan babası için ise 39.770,43 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı) talebinin kabulüne dair karar verildiği, manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak; olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına ve ölenini kusur durumuna, meydana gelen elem ve ıstırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, paranın alım gücüne özellikle 26.6.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimine, oranına, niteliğine hak ve nefaset kurallarına göre ve ayrıca taraflarda zenginleşme aracı oluşturmayacak şekilde manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verildiği gerekçesi ile davacıların davalarının kısmen kabulü ile A- Davacılar tarafından, davalılar TOKİ ve ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının bu davalılar yönüyle ayrı ayrı reddine, B-1- Vefat eden işçinin geride kalan annesi için iş kazası nedeniyle hesaplanan 19.606,86 TL ( destekten yoksun kalma ) maddi tazminatın kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... inşaat şirketi ile ... şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı anneye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine 2- Vefat eden işçinin geride kalan babası için iş kazası nedeniyle mahkememiz tarafından hakkaniyete uygun olarak 39.770,43 TL ( destekten yoksun kalma ) maddi tazminatın kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... inşaat şirketi ile ... şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı babaya verilmesine, C-1- Vefat eden işçinin geride kalan annesi için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı , kazadaki kusur durumu (yüzde 20 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, annenin durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... inşaat şirketi ile ... şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak anneye verilmesine, 2- Vefat eden işçinin geride kalan babası için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu ( yüzde 20 müterafik kusuru ), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, annenin durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... inşaat şirketi ile ... şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak babaya verilmesine, 3- Vefat eden işçinin geride kalan kardeşi için manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; işçinin vefatı, kazadaki kusur durumu (yüzde 20 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, annenin durumu ve ekonomik koşullar dikkate alındığında takdiren 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... inşaat şirketi ile ... şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak kardeşe verilmesine, 4-Fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili; hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, davalı TOKİ ile diğer davalılar arasında asıl/alt işveren ilişkisinin bulunduğunu, bu nedenle davalı TOKİ’nin kusuru olmasa dahi sorumlu olduğunu, ayrıca manevi tazminat yönünden her bir müvekkili için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken toplam manevi tazminat miktarı esas alınarak eksik vekalet ücreti hükmedildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili; davacı babaya gelir bağlanmaması nedeniyle mahkemece maddi tazminat hesabının farazi hesaba göre yapılması gerektiğinin gözetilmediğini, ayrıca maddi tazminat hesabında kusur durumu dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, meydana gelen kazadan davalı TOKİ’nin asıl işveren olarak sorumlu olduğunu, ayrıca davalı ... ...’ın da meydana gelen kazada kusurunun bulunduğunu, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, kazanın davacının kusuru ile meydana geldiğini, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ve reddedilen miktarlar için her bir davacı yönünden müvekkili lehine ayrı ayrı vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini savunarak, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili; müvekkili hakkında açılan dava reddedilmesine rağmen müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek, kararın kaldırılması ile müvekkili lehine vekalet ücreti takdir edilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisinin su tesisatı için plastik boru kaynatma işlemi sırasında haricen hattan alınan elektriğin çarpması sonucu hayatını kaybettiği, gönderme sonrasında alınan kusur raporuyla önceki raporlar arasında oluşan çelişkilerin giderildiği ve olayın meydana gelmesinde işveren ve işverenin sorumlu olduğu kişilerin toplam % 80 oranında, vefat eden işçinin ise % 20 oranında kusurlu olduğu, davalı ... ...’ın ise kusurunun bulunmadığının anlaşıldığı, davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının anahtar teslimi götürü bedel sözleşme ile diğer davalı şirketlere iş yaptırması ve ihale makamı konumunda bulunması nedeniyle davalı kurum yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, bu nedenlerle tarafların kusura ve sorumluğuna ilişkin istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, tarafların sosyal ekonomik halleri ve özellikle iş kazasının meydana geldiği tarih gözetildiğinde davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarlarının fazla olduğu, Yargıtay’ın 22.06.1966 gün 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda manevi tazminatın tespitinde dikkate alınması gereken kriterler gözetilerek davacı ... için 60.000,00 TL, davacı ... için 60.000,00 TL ve davacı ... için 30.000,00 TL manevi tazminat miktarının uygun olacağı sonucuna varıldığı, davalı vekilinin istinaf başvurularının bu nedenle kabul edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından davacı babaya gelir bağlanmadığı, davacı baba tarafından Türk Borçlar Kanununun 50. maddesi hükmüne göre; ölen sigortalının gelirinden kendisine sürekli destekte bulunduğu ileri sürülüp, Türk Borçlar Kanunu'nun 55 inci maddesine göre maddi delillerle hesaplanabilir sürekli ve düzenli fiili bir desteğin varlığının da kanıtlanmadığı, mahkemece, farazi desteğin karine olduğu kabul edilerek, Türk Borçlar Kanunu'nun 50 inci ve 51 inci maddeleri uyarınca, somut olayın özelliğine göre davacı baba yararına hakkaniyete uygun makul bir maddi tazminata hükmedilmesi gerekirken hesap bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, somut olayın özelliği, geliri olmayan anne lehine hükmedilen maddi tazminat miktarı ve davacı babanın geliri de dikkate alınarak takdiren 15.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesinin uygun görüldüğü , davacıların birlikte dava açması ve tek vekille temsil edilmeleri nedeniyle davanın kabul edilen bölümü üzerinden davacılar yararına tek, ret sebebi ortak olan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik olmadığı, ancak vekille temsil edilen davalı ... ... lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğu gerekçeleri ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine; davalılar ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına A-) Davalılar ... ve ... aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine, B-) Davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile, 1- 19.970,89 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 2- 15.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 3- 60.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 4- 60.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 5- 30.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 23.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Sıhhi Tesisat San. Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, 6- Fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili, hükmedilen manevi tazminatların düşük olduğunu, davacılar lehine vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini, davalı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının üst işveren sıfatı ile diğer davalılar ile birlikte meydana gelen iş kazasından sorumlu olacağını, yerel mahkeme kararındaki maddi tazminat miktarı usul ve yasaya uygunken Bölge Adliye Mahkemesince farazi hesaplamayla daha az maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 51, 52, 54, 55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri . 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle ; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.