Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/14616 E. 2023/534 K. – Hizmet Tespiti

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/489 E., 2022/2025 K. DAVALILAR : 1-... 2-... vekili Avukat ... 3- ... Çamlık( ... Turz. ve Tic. A.Ş.) FER'Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 28.02.2017 KARAR : Esastan Red İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/98 E., 2020/101 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı ve fer'i müdahil Kurum, davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili, müvekkilesinin, davalıya ait işyerinde 10.02.1991 – 31.12.1994 tarihleri arasında sürekli çalışmasına rağmen çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiğini iddia ile müvekkilesinin, davalı işyerinde 10.02.1991 – 31.12.1994 tarihleri arasında geçen hizmet süresinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Tic. A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle davacının çalışma iddiasını kanıtlaması gerektiği gibi ayrıca davada zamanaşımı ve 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu beyanla davanın reddi gereğini savunmuştur. Fer’i müdahil Kurum vekili, davacıya ait hizmet döküm cetvelinin incelenmesinden; 01.10.1991 – 10.12.1994 tarihleri arasında kısmi bildirimlerinin bulunduğunun görüldüğünü, bu nedenle, 10.02.1991 – 01.10.1991 tarihleri arasındaki tespit isteminde hak düşürücü sürenin bulunduğunu, davacının iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddi gereğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacının, (26.3.2004 tarihinde ... Tur.Tic.A.Ş. tarafından davalı ... Tur.Tic.A.Ş.ne devrolunan) ... sicil sayılı işyerinde; (Kuruma yapılan bildirimde olduğu gibi) 01.10.1991 tarihinden işten çıkışının gösterildiği 10.12.1994 tarihine kadar (imzasını taşıyan ücret bordrosuna göre 1994/Aralık ayında 7 gün çalıştığının kabul edilerek) hizmet akdine dayalı ve tüm sigorta kollarına tabi olarak devamlı çalıştığının kabulü mümkün görüldüğü, her ne kadar dava dilekçesinde şirket adı ... - ... Turz. ve Tic. A.Ş olarak yer almış ise de davalı şirket tarafından sunulan cevap dilekçesinde söz konusu şirketin 26.03.2001 tarihinde ... Turizm Tic. A.Ş adına devredildiği ve yargılama esnasında ... Turizm Tic. A.Ş. ile ... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş. adına devralma yoluyla birleştiği dosyamıza sunulan 20.11.2019 tarihli ticaret sicil gazetesi ile sabit olup söz konusu değişikliklerin UYAP sisteminde gerçekleştirildiği ancak duruşma zabıtlarında yer almadığının anlaşıldığı, davanın kısmen kabulüne, davacı ... (...)’ın; ... Tur ve Tic.A.Ş.ne ait iken, bilahare, 26.03.2004 tarihinde davalı ... Tic.A.Ş.ne devrolunan (... Sosyal Medya İnternet ve Yayıncılık A.Ş. adına devralma yoluyla birleşen) 252186.35 sicil sayılı işyerinde; 01.10.1991 – 10.12.1994 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden tüm sigorta kollarına tabi olarak asgari ücretle toplam 1147 gün çalıştığının, 472 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiğinin, 675 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum, davalı ... Sosyal Medya...A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili; duruşmalara sürekli mazeret gönderen işveren vekiline vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, davacının sigortalı çalışmalarının Kuruma kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini, bordrolu tanık beyanları, SGK Kimlik Kartı, şirket kaşeli İşçi Çalışma ve Kimlik Karnesi'nin varlığı dikkate alınarak davacının 10.02.1991 tarihinde işe girdiğinin kabulünün gerektiğini, hizmetlerin başlangıcının 10.02.1991 tarihinde olduğunun tespitini ve istenen gün sayısının 1378 gün olarak belirlenmiş olmasının esas alınması, zaman kaybını önlemek için gerçek hizmetlerin tespitine karar verilmesi gerektiğini beyanla, " kısmen kabulüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı tarafa vekalet ücretine kararının " kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, İlk derece mahkemesince, yetersiz ve çelişkili tanık anlatımlarına istinaden verilen kararı kabul etmediklerini, tahkikat sürecinde dinlenen tanıkların davacının işe başlama ve işten ayrılma tarihleri hakkında açık ve net bir beyanda bulunmadıklarını, hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınıp irdelenmeksizin karar verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sosyal Medya İnt.ve Yayıncılık A.Ş. (... Tur.Tic.A.Ş.vekili, hak düşürücü süre itirazları olduğunu, davacının müvekkili şirket aleyhine tanıklık yaptığı başka davalarda kendisine ait çalışma sürelerine ilişkin farklı ve çelişkili beyanlarda bulunduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından dinlenilen davacı tanıklarının müvekkili şirkete karşı dava açan husumeti bulunan kişiler olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişinin halı dokuma/dokuma hususunda uzman bir kimse olmadığını beyanla, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen kısımlar yönünden kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda; davacı, davalı işyerinde 10.02.1991 tarihinde çalışmaya başladığını iddia etmekte ise de; ilk tescilinin 25.02.1991 tarihinden itibaren başka işveren ... Teks.Turz.San.Ltd.Şti.ne ait 266896.35 sicil sayılı işyerinden yapıldığı, söz konusu işyerinden 1991/1. dönemde 31 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği görülmekle, 10.02.1991 tarihinden itibaren çalışma iddiasının dinlenmediği, ... Turizm ve Ticaret A.Ş.'nin davalı ... Tic. A.Ş. ile birleştiği ve bu hususun 26.03.2004 tarihli tescil ve ilan olunduğu, hizmet tespiti davaları kamu düzenini ilgilendirmekte olup bu tür davaların yazılı belgelerle, bordrolarda kayıtlı tanık anlatımları ile veya komşu iş yerinde çalışan ve işyerini bilen tanık anlatımları ile tespit edilmesi gerektiği ve Yargıtay'dan geçerek kesinleşen ... 5.İş Mahkemesi'nin 2010/953 Esas ve 2011/257 Karar sayılı kararı gözetilerek yapılan yargılama sonucunda, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, 506 sayılı Kanun'un 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının işyerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edilmekle, davalıya ait işyerinden kısmi bildirimlerin bulunduğu 01.10.1991 - 10.12.1994 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığını tespit ederek davayı kısmen kabul eden mahkeme kararının yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Sosyal Medya....A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum ve ... Sosyal Medya...A.Ş. vekilleri istinaf dilekçelerinde yer verdikleri hususları belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 10.02.1991-31.12.1994 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddeleridir. 3. Değerlendirme Somut davada, davacı 10.02.1991-31.12.1994 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilerek davacının 01.10.1991-10.12.1994 döneminde çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987 – 05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği belirgindir. Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, uyuşmazlık konusu dönemde davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde 506 sayılı Kanun'un 3/D bendi kapsamında değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir. Diğer yandan; ... Turizm ve Ticaret A.Ş'nin davalı ... Tic. A.Ş. ile birleştiği ve bu hususun 26.03.2004 tarihli tescil ve ilan olunduğu, ... Turizm Tic.A.Ş.'nin 06.11.2019 tarihinde ... Sosyal Medya....A.Ş. ile birleşerek infisah ettiği,20.11.2019 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşıldığından davalı şirketler arasındaki devir ve birleşme durumları gözetilerek işveren şirket tespit edilmeli ve karar başlığında işveren şirketi son ünvanıyla gösterilmelidir. Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki nedenler gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. ...