Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/13568 E. 2023/1002 K.

... MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1633 E., 2022/1395 K. ... KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/650 E., 2022/379 K. Taraflar arasındaki muris eşin 01.09.1996-31.12.1999 arası 2926 sayılı Kanun kapsamında, 09.10.2008-11.07.2011 arasında 4/1-a kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile davacıya hakedilen ilk tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının murisinin 01.09.1996-31.12.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında, 09.10.2008-11.07.2011 tarihleri arasında 4/1-a kapsamda 819 gün sigortalı olduğunun tespiti ile hakedilen ilk tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili, davacının 30.04.2015 tarihli ölüm aylığı talebinin 976 gün sigortalılığın bulunduğu ancak 5 yıllık sigortalılık süresinin bulunmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, devamla davacıya 01.08.2018 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlandığını, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davanın kabulü ile, 1-Davalı kurumun 13.02.2018 tarih, 98115268/2012648 sayılı kararının iptaline, 2-Müteveffa ...'in; -01.07.1996-31.08.1996 tarihleri arasında 60 gün askerlik borçlanması, -01.09.1996-31.12.1996 tarihleri arasında 120 gün prim tevkifatlı zorunlu hizmet(4/1-b), -01.06.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 210 gün prim tevkifatlı zorunlu hizmet(4/1-b), -01.05.2008-30.09.2008 tarihleri arasında 150 gün prim tevkifatlı zorunlu hizmet(4/1-b), -01.10.2008-08.10.2008 tarihleri arasında 8 gün prim tevkifatlı zorunlu hizmet(4/1-b), -09.10.2008-31.01.2011 tarihleri arasında 804 gün prim tevkifatlı zorunlu hizmet(4/1-b), -01.02.2011-11.07.2011 tarihleri arasında 76 gün APHB (4/1-a) ile toplam 1428 gün sigortalı olduğunun tespitine, 3-Davacıya 03.04.2017 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması ile ödenmeyen ölüm aylıklarının her aylığın ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesine,..." karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, müvekkiline 4/1-a kapsamında ve muris eşin ölüm tarihi olan 12.11.2011 tarihini takip eden aybaşından itibaren geçerli olmak üzere ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve esas yönünden hükmün hukuka uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya murisi eşin sigortalılık süreleri kapsamında eşin ölüm tarihini takip eden ilk aybaşından itibaren geçerli olmak üzere ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, davacı eşi murisin 12.11.2011 tarihinde vefat ettiği, davacının ilk defa 30.04.2015 tarihinde eşi üzerinden ölüm aylığı tahsisi için talepte bulunduğu, davalı Kurumun sigortalının prim tevkifatları ve ziraat odası kaydı nedeniyle 4/1-b-4 kapsamda sigortalılık tescili yapması ve davacının da tahakkuk eden primleri 28.04.2015 tarihinde ödemesi üzerine sigortalının 5 yıl 4/1-a kapsamda sigortalılık süresinin bulunmadığı gerekçesi ile talebin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı Mahkemece 03.04.2017 tarihi itibariyle ölüm aylığı bağlanması gerektiğine karar verildiği anlaşılmaktadır. Sigortalının yüklenen tarım tevkifatları sonucu davalı Kurum tarafından sigortalı sayılan 01.09.1996-31.12.1996, 01.06.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresi ve 01.05.2008-01.01.2011 tarihleri arasında bulunan 4/1-a kapsamındaki sigortalılık süresinin geçerli olduğu gözetilerek 30.04.2015 ölüm aylığı tahsis talebini takiben ölüm aylığı bağlama koşullarının değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.02.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi. ...