Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2022/12566 E. 2023/2197 K.

... MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2014/584 E., 2022/328 K. ... HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen asıl dava menfi tespit ve birleşen dava istirdat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde, müvekkilinin Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 01.02.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 335 günlük yemek pişirme ve hastanede dağıtma ve sonrası işini ihale ile aldığını, kendisini ayrı işyeri numarası altında çalışan daimi yemek fabrikası işyerinin bulunduğunu, ihaleli iş sebebiyle de ayrı bir işyeri dosyası açıldığını, buraya gerekli bildirimlerde bulunduğunu, yemek pişirme işinin ve nakliyenin daimi işyerindeki işçileri ile yapılıp, buradan kuruma bildirildiğini, hastanede yapılan işlerin ise açtığı işyerinden bildirildiğini, bunun doğru ve yasalara uygun olduğunu, davalı Kurumun ise tüm işlerin yeni açılan işyerinde yapıldığı görüşü ile istihkak üzerinden hesaplama yaptığını ve toplam 44.832,00 TL borç çıkardığını, yapılan işlemin mevzuata ve gerçeklere aykırı olduğunu belirterek borç çıkarma yazılarının iptaline ve borcu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir. 2- Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmaya davalı Kurum tarafından tahakkuk ettirilen 27.965,03 TL prim borcu ve 20.649,20 TL gecikme zammı ile toplamda 48.614,23 TL borcunun olmadığının tespiti ile 09.11.2007 Tarih ve 210876 No'lu Borç İhtarı yazısının iptali talepli olarak açılan davanın, ... 3. İş Mahkemesi'nin 2007/1349 E. sayılı dosyası ile görülmeye başlandığını, bu dosyadan verilen kararın bozulduğunu ve 2014/584 E. sayılı dosyadan yargılama devam ederken dava konusu SGK borcunun sisteme işlenmesi ve bu nedenle müvekkil şirketin ihalelere girememesi nedeniyle 19.11.2019 tarihinde işçilik farkı ve gecikme cezası olarak toplamda 182.113,57 TL ödenmek zorunda kalındığını, cezasının iptali amacıyla dava açıldığını ancak davanın uzun sürmesi ve müvekkili şirketin ihaleye girememesi nedeniyle, 182.113,57 TL'lik bedel müvekkili şirket tarafından daha fazla hak kaybına uğranılmasını önlemek amacıyla ödenmek zorunda kaldığını bu nedenle ... 3. İş Mahkemesi'nin 2014/584 Esas sayılı dosyası ile ek mahiyette olan iş bu dosyanın birleştirilmesine ve davalı tarafından müvekkili firmaya tahakkuk ettirilen prim borcu ve gecikme zammı ile birlikte 182.113,57 TL borçlu olmadığının tespitine, 09.11.2017 Tarih ve 210876 No'lu borç ihtar yazısının iptali ile müvekkil şirketçe ödenen 182.113,57 TL asgari işçilik farkı ve gecikme zammının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı SGK Başkanlığı vekili özetle: açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, Kurumun yaptığı işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, devam etmekte olan ... 3. İş Mahkemesi 2014/584 E. Sayılı dosyadaki aleyhe hususları kabul etmediklerini ve o dosyadaki beyanlarını tekrar ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi, 01.09.2010 tarihli ve 2007/1349 Esas , 2010/ 616 Karar sayılı kararıyla; "davacının yerinde görülen davasının kabulü ile, davalı Kurumun 05.06.2007 tarih, 117354 sayılı yazılarına ve 09.11.2007 tarih, 210876 saylı yazılarına konu 2.8520.01.1083931.16.14.06 işyeri sicil numaralı davacı işyeri ile ilgili olan kurum işleminin iptaline, "dair karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkeme kararma karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairenin 11.09.2012 tarihli ve 2010/13628 2012/14626. sayılı ilamı ile; "... Mahkemece, davalı Kurumun işlemine dayanak belgeler getirtilerek, dava konusu edilen ihale konusu işin tam karşılığı olan işçilik oranı, Asgari İşçilik oranlarım belirleyen tebliğ eki listelerde bulunmadığından öncelikle. Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca yapılan işe uygun işçilik oranının belirlenmesi istenmeli, buna itiraz halinde ve mahkemece alman bilirkişi raporu ile de çelişki olursa, bu çelişkinin, yapılan işte ve hesaplamalarda uzman bilirkişi kurulundan alınacak rapor ile giderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması isabetsizdir." gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 05.03.2014 tarihli ve 2012/504-2014/96 sayılı kararıyla; "davanın reddine " dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. 2.Dairenin 08.07.2014 tarihli ve 2014/9970 2014/16613 sayılı ilamı ile; ".. ihale konusu "hastane dışında yemek pişirme, hastaneye taşıma, dağıtım ve sonrası hizmetleri" iş ile ilgili Kurum genelgelerinde işçilik oranı bulunmadığından, Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca işçilik oranının hangi kıstaslara göre belirlendiğinin davalı Kurumdan sorulması, işyerinde asgari işçiliği teknik usullerle saptamasını bilen hukukçu, serbest muhasebeci mali müşavir (veya yeminli mali müşavir) ve asgari işçilik incelemesine konu iş (sektör) konusunda bilgi sahibi bir bilirkişi ile birlikte oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan; ihale konusu işte uygulanması gerekecek asgari işçilik oranının yapılan iş ile ilgili işyeri kayıt ve belgelerini inceleyerek ve müfettiş raporunu da irdeleyerek belirlenmesi, işin genel niteliği, işte kullanılan teknik yöntemler, işin büyüklüğü, söz konusu hastanenin kapasitesi, işyeri koşulları, işyeri bünyesinde kullanılan teknoloji, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, yemek pişirme işinin devamlı işyeri işçilerince yapıldığının belirtilmesine göre, daimi işyeri sigortalıların sayısı, niteliği, inceleme konusu işyerine mesafesi, aynı dönemde başkaca işlerin taahhüt ve ifa edilip edilmediği, gibi hususlar dikkate alınarak, yemek pişirme işinin daimi işçilerle yürütülmesinin mümkün olup olmadığı araştırılarak, kısaca işçilik bildirilmesi gereken işle ilgili tüm veriler birlikte gözetilerek, gerekirse kıyaslanarak, dava konusu dönemde Kuruma bildirilmesi gereken işçilik miktarına dair açıklayıcı ve denetime elverişli, somut verilere dayalı rapor alıp, davacının prim ve gecikme zammı borcu bulunup bulunmadığı saptanarak yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur. C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davanın ve mahkememiz dosyası ile birleşen ... 13.İş Mahkemesinin 2020/663 Esas sayısında açılan davanın kısmen kabulü ile, 10.672,75 TL prim ve 57.480,56 TL gecikme zammı toplamı olan 68.153,31 TL alacak yönünden (09.11.2007 tarih, 210876 sayılı borç ihtar yazısı kapsamında) davacı tarafm davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ve 68.153,31 TL ' nin 30.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, dair karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı ve davalı vekilleri temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eksik işçilik bildiriminden doğan Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 08.03.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ...