Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2011/7237 E. 2012/11425 K.

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :509-132

Dava, işyerinin tehlike sınıfının ve buna bağlı olarak prim oranının değiştirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ve yersiz ödenen primlerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdiyle çalışan sigortalılar için, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre, ödenecek kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirlenmesi amacıyla, anılan Kanunun 74’üncü maddesi uyarınca yapılan iş sınıflandırılıp kodlanmakta ve prim oranı belirlenmektedir.

İşverenin işyerini bildirimi veya işyerinin faaliyete geçtiğinin Kurumca re’sen tespiti üzerine, 506 sayılı Kanunun 75’nci maddesi uyarınca, işin niteliğine ilişkin bilgi ve tespitler esas alınmak suretiyle, Kurum tarafından kod (işkolu kodu), sınıf (tehlike sınıf ve derecesi) ile prim oranı belirlenerek işverene tebliğ edilmektedir. İşveren, bildirilen prim oranının, tehlike sınıf ve derecesinin değiştirilmesini isteyebileceği gibi, Çalışma Bakanlığı’na itiraz da edebilir ve itiraz sonucunda verilen kararın iptali için idari yargıda dava açabilir. Söz konusu davanın konusu prim oranı, tehlike sınıf ve derecesinin objektif düzenlenmesine, bir başka deyişle; 506 sayılı Kanunun 74/3’üncü maddesi gereğince Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanarak yürürlüğe konan “İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim Tarifesi”nde genel olarak yapılan iş için hatalı iş kolu kod, tehlike sınıf ve derecesi verilmesi ve belirlenen prim oranının yapılan işe uygun olmaması hususlarına ilişkindir.

506 sayılı Kanun’un 76’ncı maddesi; işyerinde yapılan işlerde, işyerinin tehlike sınıf ve derecesinin değiştirilmesini gerektirecek değişiklikler olması halinde bu durumun bir ay içinde Kuruma bildirilmesi hükmünü içermekte olup, bildirim sonucunda ya da Kurumun bu durumu re’sen tespiti üzerine, işyerinin tehlike sınıf ve derecesi değiştirilebilecektir. Buradaki değişiklik ise tehlike sınıf ve derecesinin subjektif düzenlenmesine, yani işyerinde yapılan işlerdeki değişiklik nedeniyle işyerinin artık farklı bir tehlike sınıf ve derecesine tabi olması gereğine ilişkindir. Buna bağlı olarak işverenin anılan subjektif düzenleme nedeniyle tesis edilen Kurum işlemine karşı açacağı dava adli yargının görev alanında yer almaktadır.

Somut olayda; davacı işverene ait olup büro işyeri olarak tescil edilen işyerinin, inşaat tadilat işi için malzemeli işçilik faturası kestiğinin belirlenmesi üzerine tehlike sınıfının re’sen değiştirilerek, buna bağlı olarak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı da değiştirilip fark sigorta primi ve gecikme zammı tahakkuk ettirilmiştir. Söz konusu primleri ödeyen davacı işbu dava ile anılan Kurum işlemlerinin iptali ve yersiz ödenen primlerin iadesine karar verilmesini istemiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerle işin niteliği nazara alındığında; yapılan işin niteliği gereği montaj, imal veya hizmetin büroda yapılması gerekmeyip, büro tarafından idare ve koordinasyonunun yapıldığı ve bu nedenle davalı Kurum işlemlerinin yerinde olduğu anlaşıldığından Mahkemece işin esasına girilerek davanın reddine dair verilen karar yerindendir. Ancak; Mahkemece, davalı Kurum tarafından tesis edilen işlemlere karşı davacının idari yargıda süresinde dava açmadığından işlemlerin kesinleştiği şeklinde hükmün gerekçelendirilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen geçici 3’üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438’inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç: Hükmün gerekçesinin iki, üç ve dördüncü paragrafları silinerek yerine “Davacı şirket adına ‘... Sokak, ... Plaza No:7, Kat ... İçerenköy, .../ İstanbul’ adresinde kurulu işyerini büro işyeri olarak 6119 işkolu kodu ile tescil edilip %1,5 iş kazası ve meslek hastalığı prim oranına tabi olduğu, ancak dava dışı ... Mimarlık Taah. Tic. Ltd. Şti. nin davalı Kurum yetkililerince denetimi sırasında davacıya ait anılan işyerinden basamak, döşeme, tadilat işleri için 03.02.2005 tarihli malzemeli işçilik faturası tanzim edildiğinin tespit edildiği, davacı şirket kayıtları ile karşılaştırılmasının ardından işyerinin işkolu kodunun 4000 (inşaatlarda müstakil yapılan badanacılık, yağlı boyacılık, binalarda parke, muşamba veya naylon vs. döşenmesi işi) olarak değiştirilip, buna göre prim ve gecikme zammı tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Denetim tutanakları, Kurum denetim tutanak ve raporları, keşif, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından yapılan işin niteliği gereği montaj, imal veya hizmetin büroda yapılması gerekmeyip, büro tarafından idare ve koordinasyonunun yapıldığı ve bu nedenle davalı Kurum işlemlerinin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.” yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 14.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.