Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2011/4145 E. 2012/9133 K.

Mahkemesi :İş Mahkemesi No :662-622

Dava, 01.09.1999 – 23.10.2004 tarihleri arasında hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, davanın kısmen kabulüyle 15.09.1999 – 23.10.2004 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen davacı çalışması olduğunun tespitine karar vermiştir.

Hükmün, davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, sair temyiz itirazlarının REDDİNE;

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; davacının, dava konusu 15.09.1999 – 31.12.1999 tarihleri arasındaki döneme ilişkin iki farklı işyerinde çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerlerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; anılan dönemde davadışı ... sicil nolu işyerinin işvereni ve niteliği, davalı Kuruma sorularak belirlendikten sonra; davacıya sorularak, anılan işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise, yaptığı işin niteliği ve çalışma zamanları açıklığa kavuşturulmalı; gerektiğinde davadışı işverenden, davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler getirtilerek davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, (yoksa) aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurularak, yaptığı işin niteliği, işyerlerinin kapsamı ve kapasiteside gözetilmek suretiyle aynı dönemde 2 farklı işyerinde davacının çalışmasının mümkün olup olmadığı irdelendikten sonra davacının Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi, kuşku ve duraksamaya neden olmayacak şekilde belirlenerek karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı ... avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.