Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2025/3841 E. 2025/4590 K. – Yargılamanın

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/62 E., 2025/759 K. YARGILAMANIN İADESİNİ İSTEYEN İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 17. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/58 E., 2021/397 K.

Taraflar arasındaki yargılamanın iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda (yargılamanın iadesi talebine konu hükmü veren) Bölge Adliye Mahkemesince yargılamanın iadesi talebinin kesin olarak reddine karar verilmiştir.

Kararın süresi içinde davacı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli ek kararıyla; temyiz dilekçesinin değerden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli ek kararı yargılamanın iadesini isteyen davacı ... vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Yargılamanın yenilenmesini isteyen davacı ... vekili dava dilekçesinde; bu davanın davalısı ..... ve ............. tarafından davacı ... aleyhine murisleri ..........'in ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle 223 69... parsel sayılı taşınmazın mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak ...'a temliki hakkında pay oranında açtıkları tapu iptali ve tescil davası sonucunda İlk Derece Mahkemesince davalı ...'un murisin oğlu olmasından kaynaklı ahlâki yükümlülüğü gereğince bakım savunmasına itibar edilmediği, murisin tek dairesini devredebilecek iken üzerinde üç daire olan tek malvarlığı binayı davalı ...'a temlikinin mal kaçırma amaçlı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin 01.11.2024 tarihli ve 2023/1064 Esas, 2024/1629 Karar sayılı kararıyla, parsel bilgilerindeki hata nedeniyle kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle 01.11.2024 tarihinde kesin olarak davanın kabulüne karar verildiğini, dava sırasında ...'un murisin oğlu değil torunu olduğunu bilen ... ve ...'ın bu durumu Mahkemeden sakladıkları, ...'un da mirasçı olduğu verasetnameyi dosyaya sundukları, Mahkemece bu beyanlara ve verasete istinaden kabul kararı verildiği, ancak yine ... ve ... tarafından açılan nüfus kaydında düzeltim davası sonucunda ...'un muris ... ile olan nüfus bağının ortadan kaldırıldığını, kararın istinaf aşamasında olduğunu, şartların oluştuğunu ileri sürerek yargılamanın iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; yasada sınırlı şekilde sayılan yargılamanın iadesi sebeplerinin hiçbirinin gerçekleşmediğini, murisin tüm kızlarını mirastan mahrum bıraktığını, tüm malvarlığını ...'a devrettiğini, murisin kızlarını hiç sevmediğini, ...'un murisin oğlu olmadığının zaten yargılamanın iadesi istenen davada taraflarınca dile getirildiği, kararda da bu hususa değinildiğini belirterek yargılamanın iadesi talebinin reddini istemiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI (İLK DERECE MAHKEMESİ SIFATIYLA) Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve karar sayısı belirtilen kararıyla; yargılamanın iadesi istenen İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/202 Esas sayılı dosyasında davacılar ... ve ... tarafından murisleri ...'in ölümünden kısa süre önce İzmir ili, Bornova ilçesi, Doğanlar Mahallesi 223 69... parsel (eski 2852) parsel sayılı taşınmazının mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle davalı ...'a devredildiği iddia edilerek dava açıldığı, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, davalı ...'un istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin 01.11.2024 tarihli ve 2023/1064 Esas, 2024/1629 Karar sayılı kararıyla davanın kabulünde isabetsizlik olmadığı, ancak parsel numarasının hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne kesin olarak karar verildiği, somut olayda yargılamanın iadesini isteyen ...'un muris ...'in oğlu değil torunu olduğunun mahkeme kararı ile tespit edildiği gerekçesiyle yargılamanın iadesi istenmiş ise de bu hususun sınırlı şekilde sayılan yargılamanın iadesi sebeplerinden olmadığı, ayrıca muris muvazaası davasının kabulünün tek dayanağının da ...'un muris ...'in oğlu olması olmadığı gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine kesin olarak karar verilmiştir.

IV. EK KARAR Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davacı ... vekilince temyizi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli ek kararıyla; dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değerinin 519.842,24 TL, davacıların miras payına düşen değerin 129.960,56 TL olduğu, davacıların toplam miras payının 259.921,12 TL olduğu, dava değerinin karar tarihine göre 544.470,00 TL olan temyiz sınırının altında kaldığı gerekçesiyle temyiz dilekçesinin değerden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava tarihine göre kararın kesin olmadığını, yargılamanın iadesi istenen tapu iptali ve tescil davasında davacıların dayandığı veraset ilamının nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucu geçersiz hale geldiğini, davanın kabulüne gerekçe olarak davalı ...'un murisin oğlu olması nedeniyle ahlaki yükümlülük olarak murise bakmakla yükümlü olduğunun yazılı olduğunu, ancak nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucu ...'un murisin oğlu değil torunu olduğunun ortaya çıktığını, davacıların bu durumu tapu iptali ve tescil davası süresince bildiği halde Mahkemeden sakladıklarını, hükme esas alınan ve ...'un mirasçı olduğu veraset ilamının geçersiz olduğunun ortaya çıktığını, yargılamanın iadesi şartlarının oluştuğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının kaldırılmasını, kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkin olup davalı vekilinin temyizi, temyiz dilekçesinin değerden reddine dair Bölge Adliye Mahkemesince verilen 03.06.2025 tarihli ek karara ilişkindir.

1. Dosya kapsamından; 12.09.2019 tarihinde ... ve ... tarafından ... aleyhine İzmir 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/58 Esasına kayden İzmir ili, Bornova ilçesi Doğanlar Mahallesi (eski 2853 parsel) yeni 223 69... parsel sayılı taşınmaz hakkında muris muvazaası hukuksal sebebine dayalı tapu iptali ve tescil davası açıldığı, İlk Derece Mahkemesince miras payı oranında davanın kabulüne karar verildiği, o davanın davalısı (eldeki davada yargılamanın iadesini isteyen davacı) ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin 01.11.2024 tarihli ve 2023/1064 Esas, 2024/1629 Karar sayılı kararıyla davanın kabulünde isabetsizlik olmadığı, ancak dava konusu taşınmazın parsel bilgilerinin hükümde hatalı yazıldığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle 223 69... parsel sayılı taşınmaz hakkında miras payı oranındaki davanın kabulüne karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 01.11.2024 tarihinde kesinleştiği, tapu iptali ve tescil davasının davalısı ... tarafından yargılamanın iadesi istemiyle 08.01.2025 tarihinde eldeki davanın açıldığı ve yargılamanın iadesi istenen 2019 yılında açılan önceki tapu iptali ve tescil davasında davacıların toplam 1/2 miras payına düşen 259.921,12 TL dava değeri üzerinden nispi peşin harcın ikmal edildiği, eldeki yargılamanın iadesi istemli davanın dava tarihi olan 2025 yılına göre dava konusu taşınmazın ve ... ile ...'ın ayrı ayrı miras paylarına düşen dava değerlerinin belirlenmediği, nispi peşin harcın yargılamanın iadesi davasının açıldığı tarihteki dava değerine göre ikmal edilmediği, önceki tapu iptali ve tescil davasında yeniden esas hakkındaki hükmü kuran İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla yargılamanın iadesini isteyen davacı ...'un talebinin kesin olarak reddine karar verildiği, kararın süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 03.06.2025 tarihli ek kararla; davacıların miras payına düşen dava değerinin 129.960,56 TL olduğu, davacıların toplam miras payının 259.921,12 TL olduğu, dava değerinin karar tarihine göre 544.470,00 TL olan temyiz sınırı altında kaldığı gerekçesiyle davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin değerden reddine karar verildiği, ek karara gerekçe oluşturan değerlerin önceki tapu iptali ve tescil davasının dava tarihindeki keşfen saptanan değerler olduğu anlaşılmaktadır.

2. Hemen belirtilmelidir ki, yargılamanın iadesi talebi ayrı bir dava olarak açılır ve incelenir. Başka bir deyişle, diğer davalarda olduğu gibi harçlandırılmış bir dava dilekçesi ile açılır. Hakkında yargılamanın iadesi istenilen davanın devamı niteliğinde olmayıp bilâkis yeni bir davadır.

3. Bilindiği üzere; yargılamanın iadesi davası, yargılamanın iadesi nedenleri ve bu davalarda izlenecek usul 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 374. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Yasa'nın 375. maddesinde; dava dilekçesinde yargılamanın iadesini haklı gösteren sebeplerin açıkça gösterilmesi ile davanın ayrı bir dava olduğu gözetilerek nispi karar ve ilam harcının da alınması gerekir.

4. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ilkeler çerçevesinde; dava konusu taşınmazın değerinin yargılamanın iadesi davasının dava tarihi olan 08.01.2025 tarihine göre keşfen belirlenmesi, bu değer esas alınarak ... ve ...'nin miras paylarına düşen değerler üzerinden eksik nispi peşin harcın yargılamanın iadesini isteyen davacı ... tarafından 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30... . maddeleri uyarınca ikmâl edilmesi, ondan sonra yargılamanın iadesi davasının esasına girilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yasal gereklilikler yerine getirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, yargılamanın iadesi talebinin reddine dair 13.05.2025 tarihli ve 2025/62 Esas, 2025/759 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,Bozma sebebine göre yargılamanın iadesini isteyen davacı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacı ...'e iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.