Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/381 E. 2022/684 K.

T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/381 Esas - 2022/684 T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/381 KARAR NO : 2022/684 HAKİM : KATİP : DAVACILAR : VEKİLLERİ : DAVALILAR : DAVA : Hakem Kararının İptali DAVA TARİHİ : 23/06/2020 KARAR TARİHİ : 14/06/2022 KARARIN YAZ. TARİH : 14/07/2022 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İddia ve savunmanın özeti; Davacı vekili mahkememize verdiği 23/06/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'nun şikayeti üzerine Samsun Merkez İl Hakem Heyetinin 16.03.2020 tarihli kararının tebliğ edildiğini, davalının hakem heyetine başvurusunda davacı ...'a 30.01.2019,02.02.09 ve 06.02.2019 tarihlerine 21 ve 30 Nisan 2018 tarihleri arasında 3 adet sevk irsaliyesi ve müstahsil makbuzlarının ürünlerin karşılığı düzenlenen faturaların toplam 57.300 TL olduğu ancak hiç para ödenmediğinin belirtildiği ancak ortada açık ve kesin kötü niyet ve dolandırıcılık maksadı bulunduğunu, davacılardan ...'ın daha önceden alışveriş yaptığı ve tanıdığı olan ...'den 3 adet sipariş fişi ile domates sipariş ettiğini, karşılığında toplamı 41.400 TL olan 3 adet çek ve 15.900 TL yi de ...'in oğlunun banka hesabına gönderdiğini, Kuzey şirketinin bu üreticiden almış olduğu müstahsil makbuzlarına konu ürünleri de hal komisyoncusu olarak satış yapmasının yasa gereği olduğunu, ...'nun gerçekte bu ilişkide olmadığını, gerçekte ürün göndermiş olsa bir yıl kadar hiç para almadan beklemesinin ticari hayatın ve müşterek hayatın olağan akışına açıkça aykırı olduğunu, bu şekilde gerçek oluşu eksik ve hatalı yorumlayıp hakem heyetini yanılttıklarını ve hakem heyetinin de sadece davalıların kendilerine yapmış oldukları bildirime dayanarak kabul kararı verdiğini beyanla Samsun Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 2020-55-00249 sayılı kararının iptalini ve ortadan kaldırılmasını ve davacının davalılara borcunun olmadığına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. Toplanan deliller: Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı yazı cevabı, Samsun Ticaret İl Hakem Heyetinin 16.03.2020 tarihli kararı, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/4405 soruşturma sayılı dosyası, Muğla Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı yazı cevabı, Samsun Ticaret Sicili Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü, Gaziler Vergi Dairesi Müdürlüğü, Seydikemer Mal Müdürlüğü, Muğla Ticaret ve Sanayi Odası, Halk Bankası yazı cevapları ve Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi talimat dosyası dosyamıza eklenmiştir. Delillerin tartışılması, değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, hal hakem heyeti kararının iptaline ilişkindir. 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunun 2/ç,10/1. maddelerinde belirtildiği üzere, İl Hal Hakem Heyeti, üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulmuş olup, somut olayda davacı Samsun Hal Hakem Heyetinin 16/03/2020 tarihli kararının iptali amacıyla iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır. Samsun İl Hal Hakem Heyetinin 16.03.2020 tarihli kararı ile Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığının 13.02.2020 tarih ve 2148 sayılı yazısında; ...'ın Samsun Merkez Sebze ve Meyve Halinde 5 no'lu işyerinde komisyoncu ünvanı ile faaliyet gösterdiğini belirtilip ilgi yazıda yer alan tarihlere göre Halk Kayıt Sisteminde yapılan incelemede elde edilen, şikayete konu sevkiyatlara ilişkin künye belgeleri ile icmal çizelgelerinin gönderildiği, söz konusu künye belgelerinin şikayet dilekçesinde sunulan fatura ve sevk irsaliyeleri ile örtündüğünün görüldüğü, Hal Kayıt Sistemi üzerinde ...'ın vergi numarası girilerek sorgulama yapıldığında şikayete konu faturalara ait üç adet künye belgesi sorgulandığında söz konusu ürünlerin çıkışlarının yapıldığı ve her birinde de stokta kalan olmadığının tespit edildiğini, bu sebeple ... tarafından ...'na ödenmeyen mal bedeli tutarı olan 57.300 TL nin teminattan kesilerek ödenmesine, teminattan karşılanmayan kısmın genel hükümlere göre tahsil olunmasına tebliğden itibaren 15 gün içerinde itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği, kararın ...'a 01.04.2020 tarihinde, ...'na 06.04.2020 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/4405 ihbar dosya numarası ile ...'ın ihbarda bulunduğu yapılan inceleme sonunda ihbara konu olayın Hukuk Mahkemelerinde çözümlenmesi gereken hukuki ihtilaf niteliğinde bulunduğundan soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Samsun Ticaret Sicili Müdürlüğü yazısından ...'ın .... Ortaklığı bulunur iken, şirketin 18/06/2015 tarihinde resen silindiği, Gaziler Vergi Dairesi yazı cevabından 01.01.2013 tarihinde yetki alanı içinde faaliyete başladığı, işletme hesabına göre defter tuttuğu, Ticaret ve Sanayi Odası 22.12.2021 tarihli yazı cevabı ile ...'ın 02.01.2008 tarihinde ortak olduğu, şirketin 25.02.2015 tarihinde Oda Sicil Müdürlüğünde resen kapatıldığının tespit edildiği bildirilmiştir. Davalı ...'nun Seydikemer Mal Müdürlüğü yazı cevabı ile ... Gıda Maddelerinin bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar (aracı ücretici birlikleri dahil, yaş sebze ve meyve hariç) faaliyetinde bulunduğu, işletme hesabına göre defter tuttuğu tespit edilmiştir. Halk Bankasının 23.12.2021 tarihli yazısı ile bankaları .... Firmasına ait hesapta izlenen ... seri nolu 15.000 TL tutarlı çekin 21.06.2019 tarihinde bankalarına ibraz edilmiş olup çek bedelinin ödendiğini, ... seri nolu 11.400 TL tutarlı çekin 24.09.2019 tarihinde bankalarına ibraz edilmiş olup çek bedelinin ödendiği, ... seri numaralı 15.000 TL tutarlı çekin 12.06.2019 tarihinde ödendiği bildirilmiştir. Mahkememizce Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi'ne davalı tarafın defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış, taraflar usulüne uygun tebliğe rağmen ticari defter ve belgelerini mahkemeye ibraz etmemişlerdir. Davacı ... yönünden açılan dava yönünden yapılan değerlendirmede:5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un "hal hakem heyeti ve toptancı hal konseyi" başlıklı 10. maddesinin 5. fıkrasında; değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurunun zorunlu olduğu, bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararların ilam hükmünde olduğu, bu kararların 09/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirileceği, tarafların, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebileceği, itirazın hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmayacağı, ancak talep edilmesi şartıyla hâkimin, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabileceği, hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği kararın kesin olduğu vazedilmiştir. Süreler ile ilgili hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 90 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, süre gün olarak belirlenmiş ise tebliğ veya tefhim tarihi dikkate alınmaz ve süre son günün resmi tatil, çalışma-mesai saatinde biter (HMK m. 92/1). Resmi tatil günleri süreye dahildir. Sürenin son gününün resmi tatil gününe rastlaması halinde süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma-mesai saati sonunda biter (HMK m.93). Buna göre, sürenin içinde kalan resmi tatil günleri (örn. Cumartesi günü, kurban bayramının ikinci günü) de hesaba dahil edilir ve bundan dolayı süre uzatılmaz. Bir sürenin son günü resmi tatil gününe rastlarsa, süre, resmi tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m.93, c.2). Eldeki davada; itiraza konu hal hakem heyeti kararlarının tamamı davacıya 01.04.2020 Çarşamba günü tebliğ edilmiş olup, davacı usulsüz tebligat itirazında bulunmuş değildir. Buna göre, yukarıda işaret edilen 15 günlük süre 17.04.2020 günü sona ermiştir. Fakat, eldeki dava, 23.06.2020 günü, yani yasal 15 günlük itiraz süresi geçtikten sonra açılmıştır. Buna göre, hal hakem heyeti kararları, süresi içinde itiraz edilmemekle kesinleşmiştir. Davacı ... yönünden açılan davanın süre nedeni ile reddine karar verilmiştir. Davacı .... Yönünden açılan dava yönünden yapılan değerlendirmede: İl Hal Hakem Heyetinin 16.03.2020 tarihli kararının incelenmesinde, şikayetçinin ..., karşı tarafın ... olduğu, gerek dava dilekçesinden gerekse davacı vekilinin 07/06/2022 tarihli davanın esasına ilişkin beyan dilekçesinden davanın hakem kurulu kararının iptali istemi ile açıldığı, iptali istenen kararda davacı şirketin bulunmadığı ve onun ile ilgili bir kararın olmadığı, davacı şirketin iş bu davada aktif husumet yani davacı sıfatı bulunmadığı, bu hususun ise dava şartı olup resen nazara alınmasının gerektiği anlaşılmakla, davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde 5957 sayılı kanunun 10. Maddesine göre kesin olmak üzere karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-... yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine 2-Davacı ... yönünden açılan davanın süre nedeni ile reddine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan başlangıçta peşin olarak alınan 54,40 TL nin mahsubu ile 26,30 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydına, 4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde, müracaat etmeleri halinde kalemde, müracaat etmemeleri halinde dosyaya hesap numarası bildirmiş ise hesaba aktarmak sureti ile, hesap numarası da bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak sureti ile PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak davacı tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzünde davalının yokluğunda 5957 sayılı kanun uyarınca kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/06/2022 Katip ¸e-imza Hakim ¸e-imza