Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/29 E. 2024/732 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/29 Esas - 2024/732 T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/29 Esas KARAR NO : 2024/732 HAKİM : ... KATİP : ... DAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... DAVA İHBAR OLUNAN : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 17/01/2024 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ... numaralı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...tarafından brüt 21.562,00 kg ağırlında ektrolitik bakır tel cinsi emtia, Avısturaya'da yerleşik Geauer & Griller firmasına satılmış olup emtianın Avusturaya'da bulunan alıcısına karayolu ile nakliyesini davalı ...üstlenmiş ve fiili nakliye de diğer davalı Keskin Kartal Uluslararası Taşımacılık firması tarafından yapıldığını, Emtia 54 makara, 14 palet olacak şekilde taşıyan tarafından yüklenmiş ve davalı Keskin ... firmasına ait ... /... plakalı araçla taşınmıştır. Alıcının tesisine 08.08.2022 tarihinde ulaşan yükün tahliyesi esnasında yapılan kontrolünde, dorse içerisinde yüklü paletlerin ileriye doğru kaydığı ve dorsenin ön kısmında paletli şekilde bulunan makaraların ezilmiş olduğu görüldüğünü, taşınan emtianın nakliye esnasında hasara uğramış olduğu taşıma senedi üzerine kaydedilmiş araç sürücüsü de yükün taşıma sırasında hasar gördüğünü kabul ettiğini, Hasarlı emtia Türkiye'ye geri gönderilmiş ve yapılan incelemede, toplam 14 makara 4.982,40 kg ağırlındaki elektrolitik bakır tel cinsi emtianın makaraların aldığı darbe ve baskı sonucunda ezilmek, kopmak ve dağılmak suretiyle hasarlandığı tespit edildiğini, Meydana gelen bu hasar nedeniyle davacı şirket tarafından sigortalısına sovtaj bedeli düşüldükten sonra poliçe uyarınca 5.171,06 USD tazminat ödendiğini, Davalı taşıdığı yükü alıcısına hasarsız ve tam olarak teslim edilebilmesi için gerekli tüm önlemleri almakla da yükümlü olduğunu, Bu nedenle davalı taşımacı, emtiayı teslim aldıktan sonra varma yerinde gönderilene teslim etmeden önce nakliye esnasında meydana gelen hasar ve ziyanından sorumlu olduğunu, meydana gelen zararın tazmini davalılardan talep edilmiş ise de davalılar tarafından ödeme yapılmadığını, bu nedenle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalılar aleyhine Sakarya 4. İcra Müdürlüğü’nün 2023/342 E. sayılı dosyası ile icra takibine girildiğini, Davalılar takibe, borca, ferilerine itiraz ettiğini, Davalı ... ayrıca Sakarya İcra Dairesinin yetkisine de itiraz ettiğini, Davalıların borca ve ferilerine yaptığı itirazın haksız olduğunu, bu nedenle Davalıların Sakarya 4. İcra Müdürlüğü’nün 2023/342 E sayılı takip dosyasına yaptığı tüm itirazların iptali ile takibin, takip talebindeki şartlarla devamını, Davalıların %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, Ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı dava dışı sigortalıya ödeme yaptığından bahisle işbu rücuen tazminat davasını ikame etmiş bulunduğunu, Hal böyle iken davacının dava dışı sigortalının haklarına halef olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Bir diğer deyişle bu hususta ispat yükü davacıya ait olduğunu, Bunun doğal bir sonucu olarak sigortacının aktif husumet ehliyetinin de bulunmayacağı her izahtan vareste olduğunu, öncelikle davacının gerçekten dava dışı sigortalısına ödeme yapıp yapmadığının tespit edilmesi, şayet bir ödeme söz konusu ise de poliçe genel şartlarının incelenmesi ve nihayetinde davacının dava açma hakkının olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Huzurdaki davada davacı tarafından ne dava dilekçesi ekinde ne de delil dilekçesi ekinde ödeme dekontu sunulmadığını,. Bu nedenle aktif husumet ehliyetini ispatlayamayan davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, Davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, Zamanaşımı itirazımızın kabul edilmemesi halinde ise haksız ve mesnetsiz davanın diğer esas gerekçeleri sebebiyle reddini, Davanın ...'ye ihbarını, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı dava dışı sigortalıya ödeme yaptığından bahisle işbu rücuen tazminat davasını ikame etmiş bulunduğunu, Bilindiği üzere sigortacının aktif husumet ehliyetine haiz olabilmesi, bir diğer deyişle sigortalısının uğramış olduğu zarara binaen dava ikame edebilmesi için, bu zararı tazmin ettiğini gösterir ödeme dekontu sunması gerektiğini, Bu hususta ispat yükü davacıya ait olduğunu, Diğer bir değişle davacının dava dışı sigortalının haklarına halef olduğunu ispat etmesi gerektiğini, Bunlara ek olarak işbu ödeme “lütuf ödemesi” mahiyetinde olmamalıdır. .... Yani sigorta poliçesi kapsamı dışında kalan bir durum için ödeme olmamalıdır. İşbu ödeme sigorta poliçesi kapsamı dışında kalan bir ödeme ise “lütuf ödemesi” olarak nitelendirilecek ve sigortacı sigortalısının haklarına halef olamayacaktır. Hal böyle iken; öncelikle davacının gerçekten dava dışı sigortalısına ödeme yapıp yapmadığının tespit edilmesi, şayet bir ödeme söz konusu ise de poliçe genel şartlarının incelenmesi ve nihayetinde davacının dava açma hakkının olup olmadığının tespit edilmesi elzemdir. Huzurdaki davada davacı tarafından ne dava dilekçesi ekinde ne de delil dilekçesi ekinde ödeme dekontu sunulmadığını, Bu nedenle aktif husumet ehliyetini ispatlayamayan davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi gerektiğini, Öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, Zamanaşımı itirazımızın kabul edilmemesi halinde ise haksız ve mesnetsiz davanın diğer esas gerekçeleri sebebiyle reddini, Davanın ...'ye ihbarını, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; ihbar Olunan Olarak Aleyhimize Hüküm Kurulmasına İmkan Bulunmadını, ... sorumluluğunda yapılacak taşımalar, müvekkil şirket nezdinde ... no.lu 01.10.2021 başlangıç ve 01.10.2022 bitiş tarihli C.M.R. Karayolu İle Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Dava konusu hasar, 08.08.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, Mahkeme nezdindeki işbu dava, teslim tarihinden bir yıllık süre geçtikten sonra 17.01.2024 tarihinde açıldığını, Dolayısıyla, Davacı tarafın dava konusu talebinin zamanaşımına uğradığını, ihbar üzerine beyanlarını sunmuş oldukları görüldü. Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Dava, CMR hükümlerine tabi taşıma kapsamında nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan malın taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar tazminatının 6102 sayılı TTK.'nın 1472. maddesi gereğince; davalı taşıyıcılardan rücuen tahsiline yönelik yürütülen Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/342 takip numaralı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davacı sigorta şirketinin, yurt dışı taşıma işleminde aracın dorsesinde yapılan incelemede dorse içinde yer alan paletin öne kayan ve ön kısımda paletli şekilde bulunan makaraların ezilmesi sebebiyle hazırlanan hasar dosyası kapsamında ödemiş olduğu tazminatların davalı taraflardan tahsil edilmesinin gerekip gerekmediği, bu amaçla yürütülen icra takibine yönelik itirazın iptali koşullarının bulunup bulunmadığı, rücu edebilecek miktarın ne olduğu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır. Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/342 Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde; davacının 5.171,06 USD asıl alacak, 82,64 USD işlemiş faiz olmak üzere 5.253,70 USD üzerinden icra takibi başlattığı, davalı borçluların borca, işlemiş ve işleyecek faize, diğer ferilerine itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67/1 maddesinde öngörülen 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca taraflar arasında arabuluculuk görüşmesinin yapıldığı tespit edilmiştir. Dosya içeriğine göre; davacı ... ile dava dışı ... arasında 31.12.2021-31.12.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere "Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi"'nin düzenlendiği, sigortalı ...'nin sahibi olduğu elektrolitik bakır kablonun taşınması konusunda davalı ... ile taşıma sözleşmesi yaptığı, bu emtianın alt taşıyıcı davalı ... tarafından sürücüsü ... olan ... plakalı çekici ve ... dorse plakalı vasıta ile taşındığı, emtianın taşınması sırasında araç sürücüsünün ani fren yapmak zorunda kaldığı, boşaltma adresinde dorsenin kapağı açıldığında yükün ön tarafa geldiği, bir kısım emtianın hasar aldığı tespit edilmiştir. Davaya konu ticari taşıma işi Türkiye ile Avusturya arasındaki karayolu ile yapılmış olması ve Türkiye'nin CMR'ye taraf olması nedenleriyle uyuşmazlık çözümünde CMR hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. CMR madde 3 "Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır." CMR madde 8/1 " Yükü teslim aldığı sırada taşımacı şunları kontrol edecektir: a) Parça sayısı ve bunların üzerindeki marka ve numaralar bakımından sevk mektubundaki beyanların doğruluğu, b) Yükün ve bunların ambalajının görünürdeki durumu." CMR madde 8/2 "Taşımacı bu maddenin 1 inci paragrafında belirtilen beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise, sevk mektubuna çekincesini gerekçesi ile birlikte yazacaktır. Aynı şekilde yükün ve ambalajların görünürdeki durumu ile ilgili yazacağı çekincenin gerekçelerini de belirtecektir. Çekinceler, gönderici sevk mektubunda bu çekincelere bağlı kalacağını açıkça kabul etmiş olmadıkça göndericiyi bağlayıcı olmayacaktır. " CMR madde 17/1 " Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur." CMR madde 17/2 " Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." CMR madde 23 gereğince bu özleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır. Bu sözleşmede belirtilen hesap birimi, Uluslararası Para Fonunca tarif edildiği gibi Özel Çekme Hakkı (SDR)dır. CMR madde 25/1 " Hasar durumunda taşımacı, yükün madde 23 paragraf, 1, 2 ve 4 gereğince belirlenen degerine göre hesaplanmış kıymetten düşme karşılığı olan bedeli öder. CMR madde 25/2 " Ancak tazminat şu miktarları aşamaz: a) Eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, b) Eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktar." TTK nun 882 maddesinde de bu anlaşmaya uygun olarak; gönderinin zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu belirtilmiştir. Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir. Mahkememizin 24.09.2024 tarihli celsesi ara kararı gereği dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti 08/11/2024 tarihli raporunda özetle; ''Heyetimizce yapılan değerlendirmeler sonucunda araç sürücünün ani fren yapması sonucunda hasarlanan eşyalar ile ilgili olarak CMR Sözleşmesinin 17 / 2 maddesi gereğince oluşan hasarda taşımacının sorumluluğunun bulunduğu görüş ve kanaatinde olduğumuzu, Meydana gelen hasar ile ilgili olarak, CMR madde 25 gereğince, azami tazminat tutarı olarak Euro 6.154,87 olacağının hesaplandığı, Davacı tarafın talebi olan Euro 5.253,70 hesaplanan azami tazminat tutarı sınırları içerisinde kaldığı, Dosyada mevcut sigorta ekspertiz raporlarında hesaplanan tazminat tutarı USD 5.171,06 heyetimizcede uygun olacağı, Davacı tarafın Cmr Sözleşmesi madde 27 gereğince azami % 5 faiz talep edebileceği, Davacı sigortacının rücu koşullarının oluştuğu görüş ve kanaatine varılmıştır. '' şeklinde rapor sunmuş oldukları görüldü. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları görüldü, okundu. Somut olayda; Davacı taraf dava dilekesinde taşınan emtianın taşıma sırasında hasara uğramış olduğu taşıma senedi üzerine kaydedilmiş olduğunu ve araç sürücüsünün de yükün taşıma sırasında hasar gördüğünü kabul ettiğini ileri sürmüştür. Davalılar ise cevap dilekçelerinde hasarın ambalajlama işleminden kaynaklandığını ileri sürmüştür. Taşımaya konu elektrolitik bakır kablo rulolarının ... plakalı çekici ve ... dorse plakalı vasıtaya yerleştirildiği ve taşıma sırasında bir kısım emtianın zarar gördüğü açıktır. Tarafların beyanları, davalı ...'nin CMR sigortacısı olan HDI sigorta tarafından düzenlenen 20.10.2022 tarihli ekspertiz raporuna ve bu rapordaki araç sürücüsünün beyanına göre hasar, araç sürücüsünün ani fren yapması neticesinde sefer sırasında dorsede bulunan emtianın birbirlerine çarpması şeklinde meydana gelmiştir. Araç sürücüsünün ekspertiz raporundaki beyanının önüne çıkan yabancı plakalı aracın ani fren yapması nedeniyle ani fren yaptığı şeklinde olduğu görülse de yaptığı ani fren ile idaresindeki araçta yüklü emtiada zarar oluştuğu ve aracı her an aracın önüne bir engel çıkabileceğini düşünerek, hızını yol ve hava şartlarına göre ayarlaması gerektiğinden zararın meydana gelmesinden dolayı kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır. Aksi yönde davalılarca delil ibraz edilmemiştir. Davalılar her ne kadar emtianın yüklemesinde, ambalajlamasında ve istiflenmesinde davacının sigortalısının kusurlu olduğunu ileri sürseler de CMR'nin 8. maddesi gereğince emtiayı teslim aldığı anda ambalaj ve bağlantılarına ilişkin olarak herhangi bir çekincelerinin olduğuna dair delil ibraz etmemişlerdir. Dolayısıyla bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. CMR'nin 17/1 ve 2. maddesi dikkate alınarak hasarın meydana gelmesinde davacının sigortalısının hatası ve ihmalinin olmadığı, ayrıca hasarın talimatı nedeniyle oluşmadığı, taşınan emtiaya has bir kusurun olmadığı, taşıyanın önlemesine olanak bulunan bir durum sonucu kazanın meydana geldiği sonucuna varılmıştır. Davalılar, CMR'nin 8 maddesinde belirtildiği üzere emtiayı teslim aldığı anda ambalaj ve bağlantılarına ilişkin olarak herhangi bir çekince koymadıklarından basiretli tacirden beklenen davranışta da bulunmamışlardır. Hal böyle iken davacının talebinde haklı olduğu sonucuna varılmıştır. CMR'nin 23 ve 25. Maddelerine göre zarar gören emtianın hasarlanan kısmının ağırlığına göre bilirkişi heyeti marifetiyle yapılan hesaplama yerinde bulunmuş ve azami hasar bedeli tutarının 6.154,87 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalıların arasında taşeronluk ilişkisinin bulunması nedeniyle müteselsil sorumluluklarının olduğu dikkate alınarak, icra takibinde 5.171,06 USD asıl alacak talebi yönünden yapılan itirazların yerinde olmadığı sonucuna varılmış ve asıl alacak yönünden takibin devamına karar verilmiştir. Davacı tarafın davalı tarafları yasal mevzuat doğrultusunda temerrüde düşürdüğü yönünde dosya kapsamında ispata yönelik belge olmadığı dolayısı ile davalıların temerrüdünün dava tarihi itibariyle oluşacağı sonucuna varıldığından takip dosyasında ileri sürülen işlemiş faize yönelik itirazın haklı olduğu sonucuna varılmıştır. Taşımaya konu hasarın 08.08.2022 tarihinde tespit edildiği, takip dosyasında takip talebinin 11.01.2023 tarihinde ileri sürüldüğü, takip talebi tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin kesildiği, zamanaşımı itirazının reddine, CMR’nin 32/1. maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde davanın açıldığı sonucuna varılmış ve zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Takibe konu edilen alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE, davalıların Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/342 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 5.171,06 USD asıl alacak yönünden iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar işletilecek 3095 Sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarınca Dolar cinsi para yönünden 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, -İcra inkar tazminatı talebinin reddine, 2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.376,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.220,72-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 10.155,68-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, (karar tarihi olan 17.12.2024 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru 1 USD= 35.0373 TL esas alınarak değerlendirilmiştir.) 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (karar tarihi olan 17.12.2024 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru 1 USD= 35.0373 TL esas alınarak değerlendirilmiştir.) 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.895,48-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, (karar tarihi olan 17.12.2024 tarihi itibariyle T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru 1 USD= 35.0373 TL esas alınarak değerlendirilmiştir.) 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 2.220,72-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.648,32‬TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 801‬-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.801,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (98,05 kabul) 12.551,38-TL'lik kısmanın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 8-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL ücretin kabul red oranı dikkate alınarak (98,05 kabul) 3.725,90-TL'sinin davalılardan müiştereken ve müteselsilen bakiyesinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, Dair, davacı vekilinin, davalı ... vekili Davalı ... vekilinin yüzünde, verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.17/12/2024 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı