Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/386 E. 2024/7 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACILAR : 1- ... - ... ... 2- ... - ... ... 3- ... - ... ... 4- ... - ... ... 5- ... - ... ... VEKİLİ : DAVALILAR : 1- ... - ... ... 2- ... - ... ... DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'in eşi ...'in 26.06.2013 tarihinde geçirdiği bir trafik kazası neticesinde hayatını kaybettiğini, müteveffa ...'in davalı ...'in oğlu, diğer davalı ...’in kardeşi olduğunu, davalı ...'in, müteveffanın sahibi bulunduğu ... Tic. Ltd. Şti’nin hisselerinin vefat ile müvekkillerine intikali üzerine müvekkilinin tecrübesizlik ve üzüntüsünden faydalanarak 26.07.2013 tarihinde sözde şirket evrak işlerinin yürütülmesi için aldığı vekaletname ile tüm şirket hisselerini 30.07.2013 tarihinde diğer davalı ...’e vekaleten devrettiğini, şirketin, alınan vekalet ile davalı ... eline geçmesi üzerine, şirketin tüm aktifi, malvarlığı, ekipman ve araçlarını süratle sattığını, küçükbaş hayvanlarını, çiftliğini elinden çıkardığını, şirketin içini boşalttığını, müvekkil ...'in, şirketin içinin boşaltılmasını engellemek amacıyla 13.11.2013 tarihinde hisse devrinin iptali için Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile dava açtığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, ... Tic. Ltd. Şti’nin ... Bankası ... Şubesinden kredi kullandığını, şirketin kredi borcuna müteveffa ..., davalı ..., ..., ... ve ... şahsi olarak kefil olduğunu, müvekkillerinin söz konusu kredi için ipotek verdiklerini, davalıların işbirliği içerisinde bir taraftan şirketin içini boşalttıklarını, tüm mal varlığını sattıklarını, diğer yandan da şirketin borçlarını ise rücu hakkı elde etmek amacıyla davalı ... adına 10.07.2014 tarihinde ödeme yaptıklarını, banka ile alacağın temliki sözleşmesi düzenleyerek, ipotekleri sözde temlik aldıklarını, yapılan temlikler ile kefilin rücu hakkı kapsamında olmayan ipoteklerde aynı şekilde kefil ...’e devredildiğini, davalı ...'in, sözde temliknameler ile müvekkilleri aleyhine Çumra İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra takiplerine karşı Çumra İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyaları ile takibin iptaline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davalı ...'in bunun üzerine Konya .Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile ödediği kredi borcunu diğer kefillere rücuen alacak davası ikame ettiğini, davanın halen derdest olduğunu, söz konusu kredi borcu ile alakalı banka tarafından borçlu şirkete karşı tahsil girişiminde bulunulmadığını, şirketin aktifinin ilgili kredi borcunu ödemeye yetecek tutarda olduğunu, şirket ödemeden acze düşmediğini, alacak, kefil tarafından temlik alınamayacağı gibi somut olay bakımından ödeme ile son bulan ipoteğin borçlu sıfatına karşı 3. kişi konumunda olmayan kefile devrinin hatalı olduğunu, ipoteklerin fekkinin gerektiğini, davalıların hileli işlemler ile davalı ... adına ödenen paranın ... Tic. Ltd. Şirketine ait olduğunun ve muarazanın tespitine, müvekkillerinin davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine, mahkeme masrafı ve vekalet ücraetinin de davalılara tahmiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...ne usulüne uygun dava dilekçesi ve eklerinin tebliği edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görüldü. Davalı ...'e yapılan tebligatın iade döndüğü, mahkememizce yapılan araştırma neticesinde tebligat yapılacak usule uygun adresinin bulunmaması nedeniyle ilanen tebligat yapılmasına karar verildiği, davacı vekili tarafından ilan masrafı yatırılmadığından ilanen tebligatın yapılmadığı anlaşılmıştır. DAVANIN VE GÖREVLİ MAHKEMENİN TESPİTİ VE GEREKÇE: Mahkemenin görevli olması, HMK 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.). “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler”(HMK115.md.). İşbu dava ticari satımdan kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri başlıklı 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmünü içerir. Yine Türk Ticaret Kanununun Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler başlıklı 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmünü içerir. Ticari davalar kendi aralarında, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalarda tarafların sıfatlarına ve dava konusunun ticari işletme ile ilgili olup olmadığına bakılmazken Kanun o davayı ticari dava olarak tanımladığı için ticari dava sayılır. Mutlak ticari davalar, TTK nın 4/1/a-f bentleri arasında sayıldığı gibi, Kooperatifler Kanunu (md.99), İcra ve İflas Kanunu (md.154), Finansal Kiralama Kanunu (md.31) gibi bazı özel kanunlarda da belirlenmiştir. Buna karşılık tarafları tacir olan ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olan davalara ise nispi ticari dava denir. Yani bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de tarafların tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Bu haliyle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yukarıda belirtilen mutlak ticari davalar kapsamına girmediği gibi Çumra Vergi Dairesinin cevabi yazısına göre; davacı ..., ...'ın ticari, zirai, Serbest meslek Kazanç yönünden mükellefiyet kaydı şirket ortaklığı ve yöneticili ve adi ortaklığı bulunmadığını, Çumra Vergi Dairesinin cevabi yazısına göre; davacı ... ve ...'ın potansiyel mükellef oldukları, ticari, zirai, serbest meslek kazancı yönünden mükellef olmadıklarını, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısına göre; davacılar ..., ..., ... ve ...'in ticari işletme kaydına ve şahıs şirket ortaklığına rastlanılmadığının, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre; davacılar ..., ... ve ...'in herhangi bir kaydının olmadığı, davacı ...'ın Şöfor meslek dalında kayıt yaptırdığını, 20/07/2023 tarihinden itibaren kaydının devam ettiğinin bildirildiği anlaşılmakla, bu nedenle eldeki davanın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır. Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; davacıların tacir olduğuna dair herhangi bir emare bulunmadığından ve dava konusu husus müstakilen TTK kapsamında düzenlenmediğinden, bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan ve taraflar arasındaki davanın ticari dava niteliğinde de olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine ilişkin ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği yönünde görevsizlik kararına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Dava dilekçesinin GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Davaya bakmaya Konya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, 3-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulduğu takdirde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmek üzere tevzii bürosuna tevdiine, H.M.K.'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama, harç, masraf ve giderlerinin görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderildiği mahkemede davaya devam edilmesi halinde gönderildiği mahkemece karar verilmesine, 4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına, Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde içerisinde Konya Bölge Adliye İlgili Hukuk Dairesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 08/01/2024 Katip ... Hakim ...