Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/190 E. 2025/799 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO: HAKİM : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - DAVA İHBAR OLUNAN : ... -... DAVA : Mülkiyet (Tespit İstemli) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ... Markalı 2012 model, 12 tekerlekli ... şasi numaralı iş makinesinin ilk sahibinin ... Limited Şirketi olduğunu, şirketin yetkilisinin ...'nin davalının babası olduğunu, davalı adına tescil edilen ... Markalı 2012 model iş makinesinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu, ... Limited Şirketinin dava konusu iş makinesini ... Madencilik Nak. İnş. San. Ve Tic. A.Ş.'ne fatura karşılığı sattığını ve devrettiğini, ... Madencilik Nak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin söz konusu iş makinesini 01/02/2018 tarihli fatura ile müvekkili şirkete sattığını ve zilyetliğini müvekkiline teslim ettiğini, Söz konusu satışın BA ve BS formları celbedildiğinde görüleceğini, davalının babasının yetkili olduğu dava dışı şirketin, dava konusu iş makinesini davalıya fatura ettiğini ve davalının ...ne haksız ve hukuka aykırı olarak iş makinesini tescil ettirdiğini, iş makinesinin müvekkilde olmasına rağmen davalının tescil ettirmesinin sebebinin müvekkilinin elindeki iş makinesinin haczini sağlamak olduğunu, davalının ... isimli bir şahsa borçlandığını, alacaklının Konya .İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile takip yaptığını, dava konusu iş makinesinin dosyaya ibraz edilen tescil belgesine istinaden müvekkilinin zilyetliğinde ve iş yerinde iken haczedildiğini, muhafaza altına alındığını, alacaklının davalının hesaplarına, tapu kayıtlarına ya da menkullerine yönelik hiçbir haciz işlemi yapmadığını, müvekkilinin Konya .İcra Hukuk Mahkemesinde istihkak davası açtığını ve davalı ve babası hakkında Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sor. sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu, davanın ...ne ihbarının talep ettiklerini, dava konusu tescilin hukuka aykırı olup, dava konusu aracın müvekkili adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, davalı adına tescile konu olan satış işleminin geçersiz olduğunu, davalının malik olmadığı için söz konusu tescilin hukuka aykırı olduğunu, ikinci el iş makinelerinin tescilinde mevzuat gereği Noter satış senedi ya da mahkeme kararının gerekli olduğunu, sicile kayıtlı olmayan iş makinelerinin menkul niteliğinde olduğundan menkullerin satışına dair düzenlemelere tabi olduğunu, dava konusu tescilin hukuka aykırı olduğundan iptal edilmesi gerektiğini ve Konya .İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında haczedilip muhafaza altına alınan ... Markalı 2012 model, 12 tekerlekli ... şasi numaralı iş makinesinin müvekkiline aidiyetinin tespitine, ücreti vekaletin ve muhakeme masraflarının davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı tarafa usule uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddiasının haksız ve kötü niyetli olduğunu, davaya konu iş makinesi üzerinde davacının mülkiyet hakkı olmadığını, davaya konu iş makinesinin müvekkili adına ruhsatlı olduğunu, noter satış sözleşmesi ve ruhsat belgesi ile yapılan tescilin hukuka uygun olduğunu, davaya konu iş makinesinin ... A.Ş.'den ... İnşaat adına 2011 yılında satın alındığını, daha sonra 2014 yılı 7. Ayında ... Madencilik Nak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye satıldığını, davacı adına kesilen faturanın iş makinesinin devri amaçlı kesilmediğini, ... İnşaat ile davacı arasında var olan alacak borç ilişkisine istinaden şifahi kira sözleşmesi nedeniyle kesildiğini, iş makinesinin ... İnşaatın davacı şirkete olan borcuna mahsup edilmek üzere ... Madencilik Nak. İnş. San. Ve Tic. A.Ş. tarafından kiraya verildiğini, borç ilişkisi bittiğinde davacının iade etmesi gerekirken iş makinesini elinde tuttuğunu, zira 190.000,00-TL değerinde olan bir makinenin 30.000,00-TL bedelle satılmasının mümkün olmadığını, taraflar arasında yapılan protokol ile de bu mevzuya dayalı olarak alacak ve borç ilişkisinin kalmadığının anlaşıldığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, dava ...ne ihbar edilmiş, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... sor. sayılı dosyası, Konya .İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, Konya .İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Meram Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabi yazısı, Karaman Ticaret Sicil Müdürlüğü, Karaman Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, Karaman Vergi Dairesi Müdürlüğü cevabi yazıları dosya arasına alınmıştır. Mahkememiz 17/06/2021 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile "1-Açılan davada mahkememiz görevsiz olduğundan dolayı davanın HMK 114/1-c ve 115/2 Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-HMK nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, verildiği anda kesin olan kararlarda kararın tebliği tarihinden, süresinde kanun yoluna başvurulmadığından kesinleşen kararlarda kararın kesinleştiği tarihten ve kanun yoluna başvurulan kararlarda da kanun yolu başvurusunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren yasal iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE" şeklinde karar verilmiş, Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 08/03/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile "... Bu itibarla, mahkemece yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınmak suretiyle davacının faaliyetinin esnaf faaliyeti olup olmadığı, işin hacmi itibariyle ticari muhasebeyi gerektirip gerektirmediği, ticari faaliyet boyutuna erişip erişmediği değerlendirilip, gerekirse bu hususta bilirkişi incelemesi yapılarak davacının tacir-esnaf olduğunun kesin bir şekilde belirlenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile görev hususunda yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. O halde mahkemece yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Hükme doğrudan etki edecek şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulamayacağından, mahkemece değinilen hususlarla ilgili inceleme ve değerlendirme yapılıp, gerekirse davalının esnaf - tacir olup olmadığı yönünde rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden; davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile hükmün kaldırılarak gönderilmesi gerekmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar verilerek kaldırılmış, Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır. Konya . İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır. Mahkememizce aldırılan SMMM bilirkişisinin 30/08/2022 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Davalı yanın 10/04/2020 tarihinde Vergi Dairesinde ... faaliyet kodu ile işe başladığı, davalı yanın faaliyet kodundan ve raporu içerisinde yapılan tacir tanımında anlaşılacağı üzere ticari faaliyetinin bedenden ziyade işletmeye koyulan sermayeye dayalı olduğu, bu durumun esnaf tanımına uymadığı, 2020 ve 2021 yılı vergilendirme dönemlerinde gelir ve gider beyanı olmadığı, Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınırı belirleyen Bakanlar Kurulunca kararnamesinde belirlenen nakdi sınırların altında kaldığı, kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olduğu ve tacir sayılabilmesi için nakdi limit sınırlarına ulaşmadığı, davalı yanın ticaret sicil kaydının olmadığı, esnaf ve sanatkarlar odasında kayıtlı olmadığı, Vergi usul kanunu 176.maddesine göre davalının 2.sınıf tacir olduğu, neticeten gelir beyanı olmadığı ve iktisadi açıdan nakdi limitleri aşmaması Esnaf ve Sanatkarlar Meslek kolları içerisinde ... sayılı faaliyet kodunun dahil olması nedeni ile davalı yanın esnaf olarak değerlendirilmesi gerektiği rapor edilmiştir. Mahkememizce aldırılan bir SMMM bilirkişisi ve bir hukukçu bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinin 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Bilirkişi kurullarının davalının tacir olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatinde olduğu, her ne kadar defter bildirimi ticari işletme defteri esasına göre yapılmış bilanço esasına göre yapılmamış ise de bu hususun sadece usulsüzlük cezasını gerektirdiği, şekli olduğu, ancak Mahkeme aksi kanaatte ise bilanço usulüne göre defter tutulması esas alınırsa esnaf olarak kabul edilmesi gerektiği rapor edilmiştir. Mahkememizce aldırılan bir makine mühendisi bilirkişisi bir SMMM bilirkişisi ve bir nitelikli hesaplamalar uzmanı hukukçu bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 07/10/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; 1- Dava konusu iş makinesine ait ve etiket üzerinde Product Identification Number olan bilirkişi tarafından da tespit edilen ... numarası da 17 haneli olup üretici tarafında Avrupa Birliği Düzenlemesi olan ... göre verilmiş olup aracın şase numarası olduğu, aracın üzerinde yazan aracın üzerinde yazan ..., yine bilirkişi tarafından tespit edilen ve motor üzerinde mevcut olan ... sayısı dikkate alındığında, 01.02.2018 tarih ve Seri ... Nolu Faturadaki bilgilerin uyuştuğu görülmüş olup, haciz işlemi uygulanan aracın faturada belirtilen araç olduğu görüldüğü, dava dışı ... Tic. A.Ş. firmasının incelenmesi istenen ticari defterlerin Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen ... esas nolu davada olduğu taraflarına beyan edildiği, defter halen inceleme için ne sayın mahkemeye ne de taraflarına sunulmadığı, dolayısı bu firmanın defterleri incelenemediği, davacı firma ticari defterlerinden yapılan inceleme ve tespitler yapıldığı, takdir sayın mahkemenin olduğu, davacı firmanın incelemeye sunulan 2018 yılında E-defter mükellefi olduğu, defter beratlarının usulüne uygun ve süresinde gönderildiği görüldüğü, Ocak ve Aralık dönemlerine ait beratlar ekte sunulduğu, dava konusu faturanın, davacı firmanın ticari defterlerinde, muhasebe usul ve esaslarına göre kayıtlı olduğu, ilgili dönem BA formunda beyan edildiği, ticari defter kayıtlarının kendi içinde birbirini doğruladığı görüldüğü, dava dışı ... Tic. A.Ş. firmasına ait hesapların sıfır olduğu bakiyenin olmadığı tespit edildiği, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği 17.10.2008 tarih ... sayılı karar ile yönetim kurulunun sıfır iş makinaları için fatura (ithal edilmiş ise faturaya ek gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisi ödendiğine dair makbuz) ile odaya hitaben yazılmış iş makinasının tescil talebini içerir fatura tarihinden itibaren üç ay içinde teknik belge ile birlikte sunulması gerektiği, ikinci el araçlar için noter satış senedinin ibraz edilmesi gerektiği, ibraz edilmemesi halinde mahkemeden alınacak sahiplik belgesi gerektiği, iş marinalarının satış ve devirlerinde satış ve devrin noterlerce yapılması zorunlu olduğu, bunun dışında yapılan her türlü satış ve devirler geçersiz olduğu, iş makinalarını noter senedi ile satım ve devir alanlar odaya müracaat ederek bu araçları bir ay içinde tescil ettirmek ve adlarına tescil belgesi almak zorunda olduğu, davacı tarafın bu yükümlülüğü yerine getirmediği, davaya konu iş makinesinin Karaman . Noterliğinin 10.04.2020 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile satıcı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından alıcı ...'ye satıldığı ve Karaman Sanayi ve Ticaret Odasınca iş makinasının tescil edildiği ve bu makinenin daha sonra Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı Rıfat Kılıç borçlu ... olan dosyadan haciz ve muhafaza altına alındığı rapor edilmiştir. Davacı vekilinin itirazlarını da kapsar mahiyette ek rapor düzenlenmek üzere dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinin 14/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporundan özetle; Aracın üzerinde yazan ... yine bilirkişi tarafından tespit edilen ve motor üzerinde mevcut olan ... sayısı dikkate alındığında 01/02/2018 tarih seri ... sıra nolu faturadaki bilgilerin uyuştuğu görüldüğü, haciz işlemi uygulanan aracın faturada belirtilen araç olduğu, dava dışı firmanın incelemeye sunulan 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun ve süresinde yaptırıldığı, dava konusu faturanın, davacı firmanın ticari defterlerinde ve muhasebe usul ve esaslarına göre kayıtlı olduğu, dava dışı ... Madencilik Nak. İnş. ve Tic. Aş firması ticari defter kayıtlarına göre davacı firma işlemlerinin takip edildiği, 320.25 nolu hesabın 2018 yılı sonunda borç alaak bakiyesinin olmadığı 0 olarak görüldüğü rapor edilmiştir. Bilirkişi heyetinin 03/08/2025 tarihli ikinci ek raporundan özetle; Dava konusu aracın satış işlemlerinin noter aracılığıyla yapılması ve ruhsatlandırılmasının zorunlu olduğu, aracın satış ve ruhsat işlemlerini müteakip, gerçek veya tüzel kişilere ait olan, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan, sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılan iş makinelerinin seferberlik ve savaş hali hazırlıkları çalışmalarında ülke içinde mevcut iş makinelerinin potansiyelinin belirlenmesi, devamlı olarak izlenmesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre tescil işlemleri ilgili odalarca yapılmasının zorunlu olduğu, tescil işlemi aracın takibi için zorunlu bir işlem durumunda olduğu rapor edilmiştir. Dava, davalı adına kayıtlı iş makinesinin tescilinin iptali ile iş makinesinin davacıya aidiyetinin tespiti davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... Markalı 2012 model, 12 tekerlekli ... şasi numaralı iş makinesinin ... tarafından davalı adına yapılan tescilin iptali ve söz konusu iş makinesinin mülkiyetinin davacıya aidiyetinin tespitinin mümkün olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır. Alınan raporlar ve yapılan araştırmalar neticesinde davalının tacir olduğu değerlendirilmekle davaya bakmaya mahkememizin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu iş makinesinin ... ŞTİ adına satın alındığı, daha sonra fatura ile ... Madencilik.. AŞ'ye devredildiği, ... Madencilik AŞ tarafından da davacıya devredildiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defter kayıtlarına göre davacı makineyi ... Madencilikten 01/02/2018 tarihli fatura ile satın almıştır. Davalı taraf ise, makinenin davacıya kira ilişkisi kapsamında alacağına mahsuben verildiğini ancak geri iade etmediğini savunmuştur. Mahkememizce aldırılan teknik bilirkişi raporlarında da belirtildiği gibi, makinenin satın alınma tarihinde satış ve devrinin noterlerce yapılmasının zorunlu olduğu, bunun dışında yapılan her türlü satış ve devrin geçersiz olacağı, davacı tarafın tescil belgesi almadığı ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, makinenin 10/04/2020 tarihinde ... şirketi tarafından noterde davalıya satıldığı ve ticaret odasınca tescil edildiği anlaşılmıştır. Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davanın tarafları ... şirketi ile ... Madencilik olup eldeki davaya da konu iş makinesinin mülkiyetinin davacı adına tesciline karar verilmiştir. Ne var ki aracın resmiyette maliki ... şirketi olduğundan ve ...'ye noterden satışı yapıldığından bahsedilen mahkeme kararının eldeki dava yönünden bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Bahsedilen karar yalnızca o davanın tarafları arasında bağlayıcıdır. Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; dava konusu makinenin satış tarihi itibariyle satış işlemlerinin noter aracılığıyla yapılması ve ruhsatlandırılmasının zorunlu olduğu, aracın satış ve ruhsat işlemlerini müteakip, gerçek veya tüzel kişilere ait olan, tarım kesiminde kullanılanların dışında kalan, sanayi, bayındırlık ve diğer kesimlerde kullanılan iş makinelerinin seferberlik ve savaş hali hazırlıkları çalışmalarında ülke içinde mevcut iş makinelerinin potansiyelinin belirlenmesi, devamlı olarak izlenmesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre tescil işlemleri ilgili odalarca yapılmasının zorunlu olduğu, tescil işleminin aracın takibi için zorunlu bir işlem durumunda olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacıya yapılan devrin noterce yapılmaması ve gerekli tescil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğu, bu anlamda davacının, dava dışı kişi tarafından davalıya yapılan makinenin devrine ilişkin tescil işleminin iptalini ve aracın kendisine aidiyetini isteyemeyeceği ancak bu işlemlerden doğan zararlarını ve ödediği bedeli ilgili-sorumlu gördüğü kişi ya da kişilerden isteyebileceği değerlendirilmekle davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 512,33-TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 103,07-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan 8,50- TL vekalet harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 27/11/2025

Katip ... Hakim ...