Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/416 E. 2024/547 K.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - *** T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : *** KARAR NO : *** HAKİM : *** KATİP : *** DAVACI : *** VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALI : 1- *** VEKİLLERİ : Av. Av. DAVALILAR : 2- *** 3- *** 4- *** VEKİLİ : Av. DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : *** KARAR TARİHİ : *** GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : *** Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... özel güvenlik görevlisi olarak 01.04.2010-15.02.2014 tarihleri arasında Kayseri Başmüdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüttüğünü, çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 15.02.2014 tarihinde iş akdi feshedildiğini, ... tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının tahsili talebiyle Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili kurum aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, karar aleyhine temyiz başvurusunda bulunulduğunu, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin *** K sayılı kararı ile mahkeme kararının onandığını, mahkeme kararı davacı ... vekili tarafından Tokat 1. İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine dosyaya teminat olarak yatırılan 274,01-TL borca mahsup edildiğini, dosya hesabında gözüken 7.072,17-TL borç 26.06.2019 tarihinde müvekkili kurum tarafından icra dosyasına yatırıldığını, icra dosyasına toplam 7.346,18-TL ödendiğini, davalı şirketlere yapılan yazılı bildirime rağmen işçilik alacakları olarak yapılan icra ödemesinden sorumlu oldukları parayı ödemediklerini, Türk Ticaret Kanununun 5/A maddesi gereğince, Kayseri Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası ile zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, 27.03.2023 tarihindeki oturumda taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, müvekkili kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine göre; Müvekkili Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketlerin sorumlu olacağını, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik, idari ve genel şartnamelerde de belirtildiğini, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığı yine sözleşmelerde belirtildiğini, bu nedenle müvekkili kurumun özel güvenlik görevlisi ...'ya icra yoluyla ödenen bedelin çalıştığı sürelerde firmalardan rücuen tahsilini talep ettiğini, 01.04.2010 – 31.12.2010 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile Müvekkili İdare arasında 30.12.2009 tarihli sözleşme imzalandığı, 01.01.2011-31.12.2011 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm ve Koruma Hiz. Limited Şirketi ile Müvekkili İdare arasında 20.12.2010 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2012 – 31.12.2013 dönemi için ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. - .... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. iş ortaklığı ile Müvekkili İdare arasında 21/12/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, 01.01.2014 – 15.02.2014 dönemi için ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti iş ortaklığı ile Müvekkili İdare arasında 27.11.2013 tarihli sözleşme imzalandığını, dava dışı özel güvenlik görevlisi ...; işten ayrıldığı tarihe kadar, müvekkili kurum bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan, farklı şirketlerde görev aldığını, sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından iş kanunu veya benzer mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülüklerin yerine getirmekten firmaların sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla ...'ya icra takibi neticesinde ödenen 7.346,18- TL' nin ödeme tarihi olan 26.06.2019 'dan itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilini talep ederek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafların üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ... ÖZEL GÜVENLİK EĞİTİM ALARM VE KORUMA HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduğunu, kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü kamu kurumlarına bırakıldığını, AYM tarafından m.112/6 iptal edilmiş olsa da hem Kamu İhale Tebliği 78.30'daki düzenleme, hem de İş Kanunu 112. maddesi gereğince kıdem tazminatından asıl sorumlunun asıl işveren kamu kurum ve kuruluşları olduğu açık ve emredici olarak yasayla hüküm altına alındığı bu nedenle müvekkili şirketin kıdem tazminatından sorumluluğunun bulunmadığını, Anayasa Mahkemesi iptal kararının 19.09.2019 tarihinde yayınlandığı, iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralı gereğince müvekkil şirket lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu, Anayasa Mahkemesi tarafından verilmiş olan iptal kararı öncesinde yapılmış olan kıdem tazminatı ödemeleri kamu kurumlarınca rücu edilemeyeceğinden, kıdem tazminatından idarenin sorumlu olduğunu ödenen kıdem tazminatının rücuya konu edilemeyeceğini, Sayıştay tarafından verilen karar da 112. Maddenin emredici norm olduğu yüklenicilere rücu edilmemesinin kamu zararı meydana getirmeyeceğini 2019/361-2 numaralı kararında açıkça belirttiğini, davacı ile yapılan sözleşme içeriğinde alacak kalemlerinin müvekkile rücu edilebileceğine ilişkin hüküm bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede müvekkili şirketin ödenen kıdem ve ihbar tazminatından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığından müvekkil şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, müvekkilinin sorumluluğunu düzenleyen madde olmaması sebebiyle müvekkil şirketin sorumluluğunun en fazla 1/2 oranında olduğunu, müvekkilinin iş mahkemesi nezdinde sürdürülen yargılamada taraf olmadığını, davacı tarafın ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin lehine olarak sunabileceği bilgi, belge ve evrakları sunma fırsatı kalmadığını, müvekkili şirketin rücu davasına konu edilen iş davasının da icra dosyasının da tarafı olmadığını, davacının kendi kusuruyla sebebiyet verdiği yargılama giderlerini bu konuda hiçbir yetkisi ve kusuru olmayan müvekkili şirkete yükletmeye kalkmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı idarenin icra takibi açılmasına kendi kusuruyla sebep olduğunu, dolayısıyla icra tabi masrafları ve icra vekalet ücretinin müvekkili şirketten rücu edilemeyeceğini, müvekkili şirketin yargılama ve icra dosyasını dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesiyle öğrendiğini, bu sebeple davacının taleplerine ödeme itibariyle faiz yürütülemeyeceğini, davacı tarafın sunduğu sözleşmelerden kaynaklı ihtilaflarda yetkili mahkeme Ankara Mahkemeleri olarak belirlendiğini, işbu sebeple dosyanın yetkisizlik sebebiyle usulden reddini, müvekkili bakımından davanın reddini , yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, .... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketlerine dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... TC kimlik numaralı ... 'ya ait belgeler celp edilmiştir. Toprak Mahsulleri Ofisi'ne müzekkere yazılarak, ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları Ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi., ....güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi, ... Özel Güvenlik Eğitim Alarm Ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketlerinden ... T.C kimlik numaralı ...'ın iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örneklerinin celp edilmiştir. Tokat İcra Dairesi'nden ... E sayılı dosyası ile Artova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin *** K sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğininin istendiği, gönderildiği görülmüştür. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap bilirkişisi ...'den 20/02/2024 tarihli raporunda özetle; Davalı yüklenici ......Ltd. Şti'nin 2.374,43 TL'den 26/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, Davalı yüklenici ....... Ltd.Şti. , ... Özel Güvenlik..... Ltd.Şti. , ve ... Özel Güvenlik .... Ltd.Şti'nin 2.713,63 TL'den 26/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, Davalı yüklenici ....... Ltd.Şti. ,... Özel Güvenlik..... Ltd.Şti.'nin 2.258,12 TL ( 2.088,52 TL ihbar ve yıllık izin alacağı + 169,60 TL diğer alacaklar)'dan 26/06/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatinde olduğu bildirir rapor sunmuştur. Davalı ....... Ltd.Şti, ... Özel Güvenlik .... Ltd.Şti ve ... Özel Güvenlik..... Ltd.Şti vekilinin 04/03/2024 tarihli dilekçesi ile Davalı ... Özel Güvenlik...... Ltd.Şti vekilinin 06/03/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi ve davacı vekilinin 04/03/2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sundukları görülmüştür. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ***K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. Somut olayda, davacı taraf ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin çalışma alacağı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 20/02/2024 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde davacı kurum tarafında yapılan 2.374,43 TL'nin davalı ... ...... LTD. ŞTİ'nin, 2.713,63 TL'nin davalı ......... LTD. ŞTİ'den, ... .... LTD. ŞTİ ve ... .... LTD. ŞTİ'nin, 2.258,12 TL TL'nin davalı ......... LTD. ŞTİ'den ve ... .... LTD. ŞTİ sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak sureityle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle: Davacının davasının KABULÜ İLE, 1-2.374,43 TL'nin 26.06.2019 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile beraber davalı ... ...... LTD. ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine, 2-2.713,63 TL'nin 26.06.2019 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile beraber davalı ......... LTD. ŞTİ'den ... .... LTD. ŞTİ ve ... .... LTD. ŞTİ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-2.258,12 TL'nin 26.06.2019 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile beraber davalı ......... LTD. ŞTİ'den ve ... .... LTD. ŞTİ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 501,82-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile eksik 321,92-TL harcın 104,05-TL'sinin davalı ... ...... LTD. ŞTİ'den, 118,92-TL'sinin davalı ......... LTD. ŞTİ'den ... .... LTD. ŞTİ ve ... .... LTD. ŞTİ'den müştereken ve müteselsilen, 98,95-TL'sinin davalı ......... LTD. ŞTİ'den ve ... .... LTD. ŞTİ'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 6-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 179,90 TL, tebligat, müzekkere ve posta gideri 293,25 TL ve bilirkişi ücreti 1,500,00 TL olmak üzere toplam 2.153,05 TL yargılama harç ve giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 7.346,18 TL vekalet ücretinin ( 2.374,43 TL'sinin ... ...... LTD. ŞTİ'den, 2.713,63-TL'sinin davalı ......... LTD. ŞTİ'den ... .... LTD. ŞTİ ve ... .... LTD. ŞTİ'den müştereken ve müteselsilen, 2.258,12-TL'sinin davalı ......... LTD. ŞTİ'den ve ... .... LTD. ŞTİ'den alınmal suretiyle ) davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, Davalılar ... Güv. ... Ltd. Şti, Has..... Ltd. Şti', ...... Ltd. Şti. Vekillerinin yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2024 Katip *** e-imzalıdır *** e-imzalıdır