İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/710 E. 2025/796 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/710 KARAR NO : 2025/796 DAVA :Faktoring İşleminden Kaynaklanan Çek İstirdatı DAVA TARİHİ : 25/07/2025 KARAR TARİHİ : 22/09/2025 Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin, uzun süredir ticari faaliyet içerisinde bulunduğu "...na Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi Esenyurt Vergi Dairesi - ... Vergi N." ... vs... e faturalara ilişkin olarak, ilgili şirket tarafından verilen müşteri çeki cirolanarak taraflarına kargolandığını, müvekkili şirketin yapmış olduğu ticaret karşılığı müşterisinden aldığı çekin rızası dışında elinden çıktığını, bu çeki ticari bir alışverişte kullanmadığını fark ettiğini, bu nedenle kaybolduğunu fark ettiği bu çekler için İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, mahkeme tarafından ilgili bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağı ve ibrazı halinde bilgi verilmesinin istendiğini, ilgili banka tarafından çekin davalı elinde bulunduğu ve ibrazının gerçekleştirildiği bilgisi İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasına bildirildiğini ve taraflarına dava konusu çekin ibraz edene karşı çek istirdatı davası açılması için süre verildiğini, öncelikle; çek üzerinde bulunan imzaların müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, yapmış olduğu iş nedeniyle müşterisinden aldığı çeki herhangi bir ticarette kullanmadığını, davalı elinde bulundurduğu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini bildirerek, ... Petrolcülük Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşide ettiği T.C.... Bankası A.Ş. Bornova ATA Şubesine ai...Vergi kimlik nolu 27.06.2025 tarihli 100.000-TL bedelli çekin davalıdan istirdatına ve müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin; Faktoring Kanunu ile yönetmeliğine uygun olarak faktoring işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket ile ... A.Ş. arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, işbu faktoring sözleşmesine istinaden fatura muhtevası alacaklar müvekkili şirkete temlik edildiğini, akabinde temlik alınan fatura muhtevası alacakların ödeme araçları olan çekin teslim bordrolarında bilgileri yazılı davacının keşideci olduğu dava konusu çekler ödeme aracı olarak müvekkiline tevdi edildiğini, çeklerin incelenmesinde; keşidecinin davacı olduğu, daha sonrasında gerçekleştirilen ciro silsilesiyle takip alacaklısı müvekkiline geçtiği ve alacaklı müvekkilinin yetkili son hamil olduğunun görüleceğini, taraflar arasında yasal mevzuata uygun olarak düzenlenip imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden müşteri tarafından davacı adına düzenlenen fatura karşılığında alınan ve keşidecisi davacı firma olan dava konusu çekin müvekkiline tevdi edildiğini, müvekkili şirket tarafından teslim alınan çeki tevsik eden fatura, kanunda belirtilen tüm unsurları taşıması üzerine müvekkili şirket tarafından faktoring işleminin gerçekleştirildiğini, müvekkilinin şirket alacağın temlikinde izlenecek tüm usul esasları tam olarak yerine getirdiğini, davacının davaya konu çek nedeni ile borçlu olmadığı iddiası bir defi olup Faktoring Kanunu, taraflar arasındaki defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini açıkça düzenlediğini, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davacının def'ilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini bildirmiş, davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaatte olunduğu takdirde esastan reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE: Dava, faktoring işlemi nedeniyle temlik alınan çekin istirdatı istemine ilişkindir. HMK.nun 114/c.maddesinde mahkemenin görevi dava şartı olarak sayılmıştır. Yine HMK.nun 115/1. Maddesi uyarınca "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." Bu kapsamda dosya resen ele alınarak mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiş aşağıdaki hususlar tespit olunmuştur. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK.nun 5. Maddesi: (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 karar sayılı kararı ile; "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir. Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir. Bu itibarla; 1) 13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden, 3) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), 4) 23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan, 5) 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, 6) 06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan, 7) 20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiştir. Somut olayda, davalı yanca dava dışı ... AŞ'den faktoring işlemi ile temlik edilen çekin, davacı tarafından davalıdan istirdatı talep edilmektedir. Davalı ile dava dışı ...AŞ arasında faktoring işlemi bulunduğundan, davalı vekili cevap dilekçesi ile dava konusu çeki ile dava dışı...AŞ'den temlik aldığını beyan ettiğinden, eldeki davada ileri sürülen defiler bakımından 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’nun uygulanması gerektiğinden, söz konusu hukuk davalarına bakmaya, HSK tarafından finans mahkemesi sıfatıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin 2 nci bendi gereğince İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin münhasıran görevlendirilmesi nedeniyle, davanın anılan mahkemede görülmesi ve çözüme kavuşturulması gerektiğinden, mahkememizin görevsizliği nedeniyle, davanın göreve dair dava şartı yokluğundan, usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın HMK.nun 114/1-c maddesi ile 115/2.maddesi uyarınca göreve dair dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE, 2-Kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflarca gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava dosyasının görevli İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne (Finans Mahkemesi Sıfatı ile) GÖNDERİLMESİNE, 3-HMK.nun 331/2.maddesi uyarınca harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, 4-Davacı vekilinin çekin ödeme yasağı kararı verilmesi talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, 5-İş bu kararın taraflara tebliğine, İlişkin, tarafların yokluğunda, yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi veya 20. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 22.09.2025 Katip... Hakim... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır