İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/211 E. 2023/972 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/211 Esas KARAR NO : 2023/972 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/03/2021 KARAR TARİHİ : 21/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında süregelen mal ve hizmet alım satımı kapsamında davalıya faturalar düzenlendiğini, söz konusu faturaların müvekkili şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup, ayrıca cari hesapta da mevcut olduğunu, davalı taraf ile yürütülen alım-satım ilişkisinin USD üzerinden yürütülmekte olup cari hesaplara da kur farkı yansıtıldığını, USD olarak kesilen faturalar ve kur farkının da yansıtılmış olduğu cari hesaplar incelendiğinde davalı taraf ile yapılan alım-satım ilişkisinde ödenmeyen bedeller açısından kur farkının işletilebileceğinin de açık olduğunu, davalı tarafından müvekkiline ..., ..., ... seri no'lu faturalarına fiyat farkı faturası kestiğini, ancak yapılan faturalandırmanın haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve alım-satım ilişkisine aykırı olması nedenleri ile müvekkili tarafından kayıtlara alınmadığını, davalı tarafın bir kısım faturaya karşılık fiyat farkı faturası kesmesinin, kesilen tüm fiyat farkı faturalarının davacı şirketçe kayda alınmaması ancak buna rağmen bakiye borcun ve kur farkının ödenmemesi nedenleri ile şirketin alacaklarını tahsil için 12.11.2020 tarihinde kesilen cari hesap gereği bakiye 16.116,06-USD üzerinden davalı taraf aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğü kanalı ile ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafa ödeme emrinin 10.12.2020 tarihinde tebliğ edildiğini ve davalı tarafça 10.12.2020 tarihinde davacı şirkete ait banka hesabına 73.729,49-TL ödeme yapıldığını, 11.12.2020 tarihinde ise icra dosyasına itirazda bulunulduğunu ve aynı tarihte icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı borçlu her ne kadar 73.729,49- TL ödeme yapmış ise de davalı tarafça tüm faturaları karşılayacak tutarda ödeme yapılmadığı gibi kur farkının da ödenmediğini beyanla davalı borçlunun İzmir .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, davalının hükmolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ Dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun davetiye ile davalı ... ve Tic. Ltd. Şti' ne tebliğ olunmuş ancak davalının dilekçeler aşamasında davaya cevap vermediği, duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır. DELİLLER 1-İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklının dosyamız davacısı ... Ltd. Şti. , borçlunun dosyamız davalısı ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğu, takip dayanağının 12/11/2020 tarihli cari hesaptan kaynaklandığı, 12/11/2020 tarihinde başlatılan takip dosyası kapsamında 16.116,06-USD asıl alacağın icra giderleri,%13,75 ticari faizi masraf ve vekalet ücreti ile tahsili kısmi ödemelerde B.K. 100 e göre tahsilinin talep edildiği, ödeme emrinin 10/12/2020 tarihinde davalıya borçluya tebliğ edildiği, borçlu şirket vekilinin 11/12/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve diğer bütün fer’ilerine itiraz edildiği, İcra Dairesince itiraz üzerine takibin 11/12/2020 tarihinde durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 2-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır. 3-Bornova Vergi Dairesi kayıtları Davalı şirketin 2020 yılına ait BA formları celp edilerek dosya arasına alınmıştır. 4-Takibe dayanak e-faturalar, cari hesap ekstresi 5-Davacı Ticari defterleri 6-Bilirkişi raporları i)Davacı şirkete ait ticari defterlerin İstanbul ilinde olduğu bildirildiğinden Mahkememizce talimat yoluyla davacı ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak SMMM bilirkişiden aldırılan 26/09/2021 havale tarihli raporda özetle; Davacı şirketin, 2019 ve 2020 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226' ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Dava dilekçesi ekinde dava dosyasına sunulan ve incelemeye sunulan faturaların incelenmesinde, dava ve takip konusu cari hesap alacağını oluşturan 35 adet faturalara ilişkin olduğu, 23 adet 64.598,17 TL tutarlı faturanın TL cinsinden düzenlendiği, 12 adet 5.350,08 USD (34.022,74 TL) tutarlı faturanın USD cinsinden düzenlendiği, faturalarının davacının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının 23.11.2020 takip tarihi itibariyle USD alacağının 12 adet fatura ile 5.350,08 USD (40.679,87 TL) olduğu, dava tarihi olan 19.03.2021 tarihi itibariyle davacı alacağın 4.182,44 USD olup, dava tarihinde efektif satışı kuru 7,4850 TL'den (4.182,44 USD X 7,4820 TL =) 31.293,02 TL olduğu, Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, davacının 3.870,09 USD alacağına icra takip tarihinden itibaren 3095 SK. Md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının 1 yıllık USD mevduatlarına uyguladıkları faiz oranına göre faiz yürütülebileceği. rapor edilmiştir. ii)Davacı vekilinin rapora karşı itirazları ve beyanları doğrultusunda asıl raporu tanzim eden SMMM bilirkişiden aldırılan 22/08/2022 havale tarihli ek raporda özetle; Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, vergi dairelerinden gelen tarafların BS ve BA Formları ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dava dosyasına ve incelemeye sunulan faturaların incelenmesinde, dava ve takip konusu cari hesap alacağını oluşturan 35 adet faturalara ilişkin olduğu, davacının 23 adet 64.598,17 TL tutarlı faturasının TL para birimi ile düzenlediği, faturalarda TL tutarın USD karşılığının veya hangi kur üzerinden düzenlendiğine dair ibare bulunmadığı. 12 adet 34.023,04 TL karşılığı 5.379,34 USD tutarlı faturanın USD para birimi ile düzenlenmiş olduğu, Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, 1) Davacının 23 adet 64.598,17 TL tutarlı faturasının TL para birimine göre düzenlendiğinin kabulü halinde, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 5.379,34 USD karşılığı 40.248,22 TL alacaklı olduğu, 2)Davacının 23 adet 64.598,17 TL tutarlı faturasının USD para birimine göre düzenlendiğinin kabulü halinde, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 6.723,65 USD karşılığı 51.236,23 TL alacaklı olduğu, rapor edilmiştir. iii)Mahkememizce İzmir .... İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere ile, ... Esas sayılı dosyasında yaptırılan kapak hesabı sonrası, ek rapora karşı davacı beyanları da değerlendirilmek suretiyle B.K. 100 kapsamında hesaplama yaptırılarak asıl ve ek raporu tanzim eden bilirkişiden aldırılan 16/05/2023 havale tarihli 2. ek raporda özetle; Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; 1)Davacının 23 adet 64.598,17 TL tutarlı faturasının TL para birimine göre düzenlendiğinin kabulü halinde, 12.11.2020 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 65.432,99 TL ve 79,34 USD alacağının olduğu ve takip tarihi itibariyle dosya borcunun 131.088,21-TL olduğu, 2)Davacının, faturaların USD para birimine göre düzenlendiğinin kabulü halinde, 12.11.2020 takip tarihi itibariyle davacının davalından 16.116,06 USD alacaklı olduğu ve takip tarihi itibariyle dosya borcunun 156.161,32 TL olduğu, rapor edilmiştir. UYUŞMAZLIK Dava, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında açık hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan takibe davalının borca itirazının iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacının açık hesaptan kaynaklı davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, itirazın haksız olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Mahkememizce yapılan yargılama, getirtilen kayıt ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Somut olayda, davacı taraf, takip talebinde borcun dayanağı olarak açık hesap ekstresinden kaynaklı alacaklı olduğunu bildirmiş; davalı taraf ise takip dayanağı borcu kabul etmeyerek takibe itiraz etmiş Mahkememiz dosyası kapsamında ise herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Mahkememizce davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, davalıya ticari defterlerin ibrazı konusunda davetiye çıkarıldığı, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı tarafından ticari defterler ibraz edilmediğinden davacı ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporun aldırılmıştır. Davacının ticari defterleri ile davalının celp edilen BA formları üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamındaki delillerden, davacı tarafından takip konusu edilen açık hesap ekstresinin incelenmesinden davacı tarafından davalıya 2019 ve 2020 yıllarında bir adeti USD cinsinden olmak üzere TL cinsinden faturaların düzenlendiği, 2020 yılında düzenlenen faturaların USD cinsinden düzenlendiği, davacı tarafından açık hesabın USD cinsinden tutulduğu, taraflar arasında cari hesap sözleşmesinin düzenlendiğinin dosya kapsamında iddia ve ispat edilemediği, Davacı tarafından 2019 yılında düzenlenen fatura tutarları toplamının 64.598,17-TL + 254,75-USD olduğu, 2019 yılı için davalı BA formunda davacıdan mal alış tutarının 53.903,00-TL (KDV dahil 58.215,24-TL) olarak vergi dairesine bildirildiği, 2020 yılında davacı tarafından düzenlenen fatura tutarları toplamının 5.379,34-USD olduğu, 2020 yılı için davalı BA formunda davacıdan mal alış tutarının 21.431,00-TL (KDV dahil 23.145,48-TL) olarak vergi dairesine bildirildiği, davalı tarafın açık hesap konusu faturalardan vergi dairesine bildirdikleri yönünden bildirim konusu faturalar kapsamındaki malların teslim alınmış olduğunun karine olarak kabul edilmesi gerektiği, Davalı tarafından BA formunda bildirimi yapılmayan faturalar yönünden, faturalara konu malın teslim edildiğinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, buna ilişkin davacı tarafça sunulan sunulan sevk irsaliyelerinde teslim alan kısımlarının boş olduğu, davacı tarafça malın teslimine ilişkin başkaca delilin ibraz edilmediği, yemin deline de dayanılmadığı gözetildiğinde davalı BA formunda bildirilmiş olmakla ispat edilen faturalar yönünden davacının alacak iddiasını ispat ettiğinin kabulünün gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı tarafından takip tarihinden sonra ve dava tarihinden önce 10/12/2020 tarihinde 73.729,19-TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, Kısmî ifaya ilişkin kuralların düzenlendiği TBK’nın 101. maddesi gereğince, "birden çok borcu bulunan borçlu, ödeme gününde bu borçlardan hangisini ödemek istediğini alacaklıya bildirebilir; borçlu bildirimde bulunmazsa, yapılan ödeme, kendisi tarafından derhâl itiraz edilmiş olmadıkça, alacaklının makbuzda gösterdiği borç için yapılmış sayılır." hükmüne, TBK’nin 102. maddesi gereğince de "kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur." hükmüne yer verildiği, Taraflar arasında, satım bedelinin ödenmesi için kesin bir vade kararlaştırılmadığı gibi faturalarda ödeme tarihi öngörülmediği, ayrıca, faturaların belli bir tarihte ödeneceğine ilişkin taraflar arasında bir teamül bulunduğu da iddia ve ispat edilmediğinden davalı tarafından yapılan 73.729,49-TL ödemeden davalı 2019 yılı BA formuna göre yukarıda izah edildiği üzere fatura konusu malın teslim edildiği karineten ispat olunan 58.215,24-TL mahsup edildiğinde, davalının 2020 yılı cari hesabına ilişkin değerlendirilecek ödeme tutarının 15.513,95-TL (ödeme tarihi olan 10/12/2020 tarihindeki kur karşılığı 1.971,27-USD) kaldığı, Davacı tarafından 2020 yılı içerisinde düzenlen faturaların tamamı USD cinsinden düzenlenmekle, satılan malın döviz karşılığının gösterildiği, bu kapsamda davacı tarafından ödeme tarihlerine göre davacıdan kur farkı talep edilebileceği, yukarıda izah edildiği üzere davalı 2020 yılı BA formuna göre fatura konusu malın teslim edildiği karineten ispat olunan tutarın 23.145,48-TL olduğu, bu miktarın davalı tarafından yapılan ödeme tarihi olan 10/12/2020 tarihindeki kur karşılığının 3.588,91-USD olduğu, bu tutardan yukarıda TBK m. 101 gereği 2019 yılı açık hesap borcundan mahsuptan sonra bakiye ödeme tutarı olan 1.971,27-USD mahsup edildiğinde davacının bakiye alacak tutarının 1.617,64-USD olduğu hesap edildiğinden davanın bu miktar üzerinden (takip tarihindeki karşılığı olan 7,65x1.617,64-USD=12.374,94-TL) kabulüne, alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının 1.617,64-USD (takip tarihindeki karşılığı olan 7,65x1.617,64-USD=12.374,94-TL) yönünden iptaline, takibin bu miktar ve bu miktara takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen oranda işletilecek faiz üzerinden devamına, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE, 2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (2.474,99-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Alınması gereken 805,55-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 212,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 593,12-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 316,12-TL'sinin davalıdan alınarak, 1.003,88-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 212,43-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 1.803,00-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 431,80-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 11.792,60-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 21/12/2023 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı