İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/183 E. 2025/326 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/183 Esas KARAR NO : 2025/326 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 11/03/2021 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/04/2021 KARAR TARİHİ : 10/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACI KARŞI DAVALININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında; “Yazılım, Lisans Devri ve Gizlilik Sözleşmesi” başlıklı sözleşme akdedildiğini, sözleşme konusunun, bir yazılım şirketi olan davalı tarafça, davalının talep ettiği yazılım ve program yazma işinin tamamlanarak, eksiksiz ve çalışır biçimde tüm haklarıyla birlikte müvekkiline teslim edilmesine ve bunun karşılığında da müvekkilinin de sözleşmede öngörülen bedeli ödemesine ilişkin olduğunu, işin kat'i ve son teslim süresinin sözleşmede 29.03.2020 olarak tayin edilmiş olmasına rağmen davalının işi aldığı işi ifa etmediğini, müvekkiline yazılım ve programı teslim etmediğini, müvekkilinin noter kanalıyla ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 125 uyarınca sözleşmeden dönme bildiriminde bulunarak yapmış bulunduğu ödemeler toplamı olan 600.000 TL'nin işleyecek ticari faizi ile birlikte kendisine iadesini talep ettiğini, sözleşmenin 3.2 maddesinde, yapılması istenen işin teknik tanımına yer verildiğini, devam maddelerde de yapılacak işin kapsamı, teslim süresi, ek süre tanınması ve kat'i teslim süresi ile ödenecek bedelin miktarının ayrıntılı bir şekilde gösterildiğini, sözleşmenin Tarafların Hak ve Yükümlülükleri başlığını taşıyan altıncı maddesinin sekizinci bendi uyarınca, sözleşmenin imza tarihinden itibaren azami 240 gün içerisinde tamamlanması gerektiği; ilk üç faz olarak ifade edilen ve "..." olarak adlandırılan bu fazlarının oluşturulması için, bir seferliğe mahsus olmak üzere %30’luk bir ek sürenin davalıya tanınabileceğinin hüküm ve taahhüt altına alındığını, anılan %30’luk ek sürenin de dâhil edilmesi ile birlikte, sözleşme konusu işin müvekkiline son teslim tarihinin 29.03.2020 olduğunu ancak ek sürenin dahi üzerinden oldukça uzun vakit geçmiş olmasına rağmen, davalı tarafça sözleşme ile üzerine alınan iş tamamlanmayarak müvekkiline teslim edilmediğini, davalı şirketin ifa yükümlüğünün aşama aşama kontrolü için sözleşmenin 6.9 maddesinde müvekkili şirkete denetim yetkisi tanındığını, buna göre müvekkili şirketin teknik personel ve ekibince; yazılımın oluşturulma sürecine gerekli müdahillik sağlandığını, asıl ve ek sürelerle birlikte azami sürelerin sonlarına doğru dahi birçok eksiklik tespit edildiğini, o tarihlerde en azından belli bir aşamaya getirilmiş olması beklenen işin oldukça gerilerde olduğunun, çalışmadığının, ve gözlemlenen ve denetlenen çalışmalar ile işin tamamlanamayacağının öngörüsüne sahip olunduğunu, taraflar arasında gerek elektronik ortamda yapılan yazışmalarda, gerek telefon görüşmelerinde ve gerekse de müvekkil şirkette gerçekleştirilen toplantılarda, oluşturulma aşamasında bulunan bu yazılımdaki sorun ve eksikliklerin yapıcı bir yaklaşımla ve mütemadiyen bildirildiğini ancak çalışan ve işler bir yazılım oluşturulamadığını, davalıya bu hususta İzmir... Noterliğinin 03.03.2020 tarih ve...yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı şirketçe müvekkil şirketin çalışanına gönderilen 27.04.2020 tarihli bir e-posta ve ekleri ile, "görünürde - sözde" bir teslim olgusu yaratılmaya çalışıldığını, ancak yüksek meblağlı ve kapsamlı bir ticari yazılım oluşturma işinde, bu kapsamdaki bir yazılımın/bilgisayar programının bir e-posta gönderimi ile iş teslim olgusunun gerçekleştirilemeyeceğini, e-posta içeriğinde gönderilen çalışır ve işler bir yazılım bulunmadığını, gönderilen parçaların, işe yaramaz, kullanılamaz ve program / yazılım tanımına uymayan bir dosyadan ibaret olduğunu, teslim edilen bir program olmadığını, davalı şirkete ihbarname keşide edilerek, anılan e-posta içeriğindeki "sözde teslim iddiasının" kabul edilmediğinin bildirildiğini, davalı şirketin, üzerine almış bulunduğu işin önem ve mahiyeti ile işin ciddiyetini basiretli bir tacir olarak anladığını, anlaşılan iş gereği müvekkilinin yaptığı harcamalar ile yatırımların çapının ve büyüklüğünün bilincinde olduğunu kabul, beyan ve taahhüt etmiş bulunmasına rağmen akde aykırı davrandığını, özel bir borç olarak hüküm altına alınan taahhütleri ile işin niteliği ve yazılım sektörüne ilişkin çağa uygun ticari teamüller gereği, kendisinden beklenen yükümlülüklerini ifa etmediğini, delil olarak dosyaya ibraz edilen uzman mütalaasında özetle; davalı şirketin teslim borcunu yerine getirmediğinin, mühendislik tekniği bakımından ayrıntı olarak irdelendiğini, bu yönde temin edilecek bilirkişi heyet raporu ile de bu hususun tespit edilebileceğini, davalı şirketin üzerine aldığı işi teslimde temerrüde düştüğünü, 6098 s. TBK md. 117 hükmüne göre muaccel bir borçla ilgili ihtarnameler keşide edildiğini, aynı maddedeki borcun ifa edileceği günün birlikte belirlenmiş olması halinde bu günün geçmesiyle ihtara dahi gerek kalmaksızın temerrüdün gerçekleşeceği hükmünün de iş bu davada uygulama alanı bulacağını, yine aynı kanunun 125/3 maddesi uyarınca da, sözleşmeden dönme hâlinde tarafların karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacağı hükme bağlandığından, müvekkili tarafından yapılmış bulunan ödemenin iadesi gerektiğini, uyuşmazlığa konu iadesi talep edilen toplam bedelin 600.000 TL olmakla birlikte, bu aşamada ve gerektiğinde sonradan artırılmak üzere şimdilik 20.000 TL'lik kısmi dava ikame edildiğini, arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 20.000 TL kısmi alacağın, fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI KARŞI DAVACININ İSTEMİNİN VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalı karşı davacı vekili karşı dava dilekçesi ve cevap dilekçesinde özetle;Davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yarar olmayıp davanın usulden reddinin gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 3. maddesinde sözleşmenin konusu ve yazılımın kapsamının taraflarca belirlendiğini, yazılım sözleşmesinin ilk üç fazı ile oluşturulması istenen ürün "..." adlı yazılımın yeniden oluşturulması/kodlanması sonrasında ise dördüncü fazın... ile oluşturulan ürünün farklılaştırılması olduğunu, dolayısıyla noterde imzalanan sözleşme ekinde, davacı tarafından iddia edilen içeriklere sahip kavramsal bir model bulunmadığını, sözleşmenin konusuna ve içeriğine dair sözleşmenin 3. Maddesinde yer alan ve yazılımın konusunu oluşturan teknik açıklamaların işbu işin konusunu oluşturmakta olup alanında uzman bilirkişi heyeti tarafından işbu madde metni ve üretilen yazılımın incelenerek müvekkillerin ilk üç faz için öngörülen aşamayı tamamlayıp tamamlamadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilinin, yazılım sözleşmesinin konusu ile bağlı kalmak suretiyle çalışmalara başladığını, davacı tarafıne sözleşmenin imzalanması sonrasında sözleşme konusuna dahil olmayan isteklerde bulunduğunu, isteklerin kapsam dışı olduğu belirtilerek reddedilmesi üzerine, davacı tarafından bu talebin kabul edildiğini, talebin ileriye dönük bir öneri olarak bırakılarak çalışmalara sorunsuz şekilde devam edildiğini, davacı şirketin, ürünün tanıtımı için 2020 Ocak ayında katıldıkları fuarda yaptırmakta olduğu yazılımın benzer ve daha gelişmiş örneklerini gördüğünü ve müvekkil şirkete yaptırmak üzere anlaştığı yazılımın piyasada rekabet gücünün olmadığmı düşünerek mevcut yazılım sözleşmesi imzalanırken kapsam dahilinde olmayan birçok talepte bulunduğunu, ek taleplere öncelik verilmesi ek bütçenin de ayarlanacağı ve teslimat sürelerinin uzaması halinde sorun edilmeyeceğinin müvekkile bildirildiğini, müvekkil şirketin sözleşme kapsamı dahilinde olmamasına rağmen davacı şirketin bazı ek taleplerini karşılamaya çalıştığını ve yazılıma ek özellikler geliştirdiğini, ek işlerin ücretlerinin müvekkil şirkete ödenmemesine rağmen müvekkilinin hizmet vermeye devam ettiğini, davacının sözleşme dışı taleplerinin karşılanmasından kaynaklı yoğunluğun karşı tarafça bilinmesine ve kabul edilmesine rağmen davacı tarafça müvekkile tebliğ edilen İzmir... Noterliğinin... yevmiye numaralı 03.03.2020 tarihli ihtarnamesi ile sözleşme ile kararlaştırılan sürenin bitmek üzere olduğu ve yazılımda eksiklikler tespit edildiğinin iyi niyetten uzak şekilde bildirildiğini, ihtara cevap olarak İzmir... Noterliğinin... yevmiye numaralı 18.03.2020 tarihli cevap ihtarnamesi ile karşı tarafa ait ihtar yazısında eksiklik, sorun/ayıp olarak belirtilen hususlardan bazılarının yazılım sözleşmesi kapsamında olmadığı ve azami süre hesabmda sözleşmede "boşta geçen süreler" olarak tabir edilen zaman dilimlerinin dikkate alınmaması gerektiğinin belirtildiğini, tarafların üzerinde anlaşılamayan hususları netleştirerek çözüme kavuşturmak maksadıyla yazılım sözleşmesine ek protokol ve teknik şartname hazırlanması için yeniden masaya oturduklarını ancak davacı tarafın teknik şartname oluşturulmasından imtina ettiğini ve kendisi tarafından hakkaniyete aykırı şekilde hazırlanan protokolün imzalanmasını dikte ettiğini bu nedenle sürecin olumsuz sonuçlandığını, davacı tarafça hiçbir destek sağlanmamasına rağmen yazılımın ilk üç fazının müvekkilin oluşturduğu geliştirme ortamında 11.03.2020 tarihinde müvekkil şirket tarafından son aşamaya getirildiğini ve yazılımın yükleneceği platformun açılması talebinde bulunulduğunu ancak davacı taraftan olumlu - geri dönüş alınamaması üzerine müvekkil şirketin, ilk üç faza ait kaynak kodlan davacı şirkete kendilerinin temin edeceği platforma kurulmaya hazır şekilde e-posta aracılığı ile gönderdiğini, e- posta akabinde davacı tarafın belirttiği hususlara ilişkin düzenlemeler de yapılarak kodların birkaç gün ara ile tekrar gönderildiğini, ürünün asıl çalışacağı platformun müvekkile açılmaması neticesinde, davacı tarafa gönderilen kaynak kodlara ilişkin davacı tarafça İzmir... Noterliğinin... yevmiye 29.04.2020 tarihli ihtarnamesi ile yazılımın teslimine itiraz edildiğini, ihtarname tebliğ edilmeden 30.04.2020 tarihinde ikinci bir ihtarname ile "sözleşmenin feshedildiği, sözleşmeden dönüldüğü" ihtarında bulunulduğunu, ihtarlar neticesinde İzmir... Noterliğinin... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshin haksız ve iyi niyetten uzak olduğu ile yazılımda ayıp olarak tabir edilen hususların her yazılımda ortaya çıkabilecek "bug" olarak nitelendirilen yazılımın kullanılmasını engelleyici nitelikte olmayan " hususlar olduğu belirtilerek ihtarnamelere itiraz edildiğini, davacının müvekkili tarafından geliştirilen yazılımı kullanmaya devam ettiğini, bu durumda sözleşmeden dönüldüğünün iddia edilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile taraflar arasında akdedilen yazılım sözleşmesi gereğince müvekkiline ödenmeyen 24.000 TL nin yazılım sözleşmesi bedelinin ödeme tarihi olan 03.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, 179.407,20 TL yazılım sözleşmesi haricinde kalan işlere ilişkin hizmet bedelinin davalı karşı davalıdan alınarak 02.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı karşı davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVACI KARŞI DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; Davalı - karşı davacı tarafından kısmi dava ikame edilemeyeceği ileri sürülmüş ise de müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu, kısmi dava ikamesinin yerinde olduğunu, müvekkil şirket ile davalı - karşı davacı şirket arasında bir sözleşme imzalandığını, karşı tarafa sözleşme uyarınca ödeme yapıldığını ancak sözleşme gereği bir yazılım ve iş teslimi gerçekleştirilmediğini, iş teslim tarihlerinin kat'i olarak tespit ve tayin edildiği sözleşmeye aykırılık dolayısıyla da, karşı tarafa daha evvel sunulmuş olan ihtarnamelerin tebliğ edildiğini ve tanınan ek süreye rağmen iş teslimini gerçekleştirilmediğini, bunun üzerine sözleşmeden dönme yoluna gidildiğini, tarafların birbirlerinden aldıklarını sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermeleri / iade etmeleri gerektiğini, müvekkiline teslim edilmiş hiçbir yazılım - ürün olmadığını, ancak 600.000 TL gibi yüklü bir meblağın karşı tarafa ödendiğini, karşı davacının müvekkiline bu bedeli ödemesi gerektiği halde ilave 203.407,20 TL'lik bir alacak talebinde bulunmasının kötü niyetli ve haksız olduğunu, sözleşme hükümlerinin açık olduğunu, karşı tarafça, yapılacak işin "..." adlı yazılımının yeniden oluşturulması olduğunun iddia edildiğini, bunun doğru olmadığını, bahsi edilen programın, bambaşka ve fikri koruma altında olan başka bir yazılım olduğunu, müvekkilinin zaten bu yazılıma sahip olduğunu, müvekkili tarafından davalıdan yeni ve ilk kez olşturulması istenen programın sözleşmenin 3.2 maddesinde açık ve tereddüte yer vermeyecek şekilde belirtildiğini, davalı - karşı davacının üzerine aldığı işin, sözleşmede tanımlanan iş olduğunu, iddia edildiği gibi "..." adlı mevcut bir programın yeniden yapılması gibi bir iş anlaşmasının olmadığını, davalı - karşı davacının, müvekkilince sözleşmede yer almayan isteklerde bulunulduğu iddiasının gerçek olmadığını, karşı tarafın üzerine aldığı işin esas halini dahi tamamlamadığını, davalı - karşı davacı şirketin, müvekkilden parayı tahsil ettikten sonra sürekli süreci uzatmaya çalıştığını, oldu bitti ile işi tamamlamadan sonlandırmak istediğini, bu sebeple de mütemadiyen ve kötü niyetli bahanelerle iş tesliminden kaçındığını, davalı -karşı davacı tarafın, işi tamamladığını ve müvekkilin teslim almaktan kaçındığını iddia ediyorsa, bu durumda alacaklının temerrüdüne dair yasal kuralları işletmesi gerekeceğini ancak böyle bir durum olmadığını, teslime konu ve hazır bir iş olmadığını, davalının kötü niyetli olarak bir savunma getirmek adına bu neviden iddialarını ancak bu dava ile birlikte ortaya koyduğunu, davalıya 600.000 TL ödeme yapıldığını, sözleşmenin sonra ermesiyle sırf karşı bir işlem ile hareket etmek gayesi ile ilave işler adı altında, hiçbir dayanağı da olmayan haksız bir fatura tanzim edildiğini, müvekkil şirketin de bu faturaya açıkça itiraz ettiğini, karşı tarafın müvekkil şirketten hiçbir ek alacağı olmadığı gibi müvekkil şirketten tahsil ettiklerini iade etme hususunda borcu bulunduğunu, davalı - karşı davacının, müvekkilin teslim almakta temerrüde düştüğü iddiasının bulunduğunu, bu haliyle kanunda belirlenmiş olan alacaklının temerrüdüne ilişkin hükümlerin karşı tarafça işletilmiş olması gerektiğini, böyle bir süreç işletilmediğinden karşı tarafın iddialarının yersiz olduğunu, İşi üzerine alan karşı tarafın asli yükümlülüğünün, üzerine aldığı işi her türlü gerekli teste tabi tutarak ve her türlü ayıptan ârî bir biçimde müvekkil şirkete teslim etmek olduğunu, yüksek bir meblağ ödeyerek bir yazılım- ürün satın almak isteyen müvekkilin, bunun testlerini kendisinin yapmasını beklemek gibi profesyonellikten uzak bir yaklaşımın kabul edilemeyeceğini, tüm bu hususların karşı tarafın yükümlülüğünde olduğunu beyanla karşı davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER: 1-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları 2-Bornova ... Noterliği ...evmiye sayılı 22.05.2019 tasdik tarihli Yazılım Lisans Devri ve Gizlilik Sözleşmesi 3- İzmir ... Noterliğinin 03.03.2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi 4- İzmir... Noterliğinin 29.04.2020 tarih ve... yevmiye sayılı ihbarnamesi 5- İzmir... Noterliğinin 30.04.2020 tarih ve... yevmiye sayılı Fesih ihbarnamesi 6- İzmir ... Noterliğinin 18.03.2020 tarih ve ...yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi 7- İzmir ... Noterliğinin 07.05.2020 tarih ve ...yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi 8-İzmir... Noterliğinin 29.05.2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi 9-Ödeme dekontları 10-Uzman Görüş raporu Davacı karşı davalı tarafça dosyaya delil olarak ibraz edilen ve Yüksek Bilgisayar Mühendisi... den aldırılan 04.07.2020 tarihli Uzman görüşü raporunda; Yapılan inceleme ve analiz sonuçlarına göre... şirketinin sözleşme maddelerinden; "32 — Bu madde istenen yazılımı işlevsel boyutta tariflemektedir. Bu maddede geçen birçok ister ya hiç sağlanmamış ya da hatasız çalışır halde değildir. 6.1 ...yazılımı eksiksiz teslim etmediği halde...tüm bedeli ödemiştir. 6.8 Belirlenen süreler içinde fazlar ya hiç tamamlanmamış ya da eksik/hatalı tamamlanmıştır. Ayrıca bu madde 4. Faz tamamen bitinceye kadar ...'nın üzerinde çalışması gerektiğini vurgulamaktadır.... Mart 2020 tarihinden beri çalışma adam/saat raporlamalarını durdurmuştur. 6.12 ... işi zamanında teslim edemediği için bu ... bu madde üzerinde hak sahibidir." maddelerini ihlal ettiği, Teknik değerlendirme yapıldığında... şirketinin kendisine bu proje için örnek gösterilen... uygulaması kadar işlevsel bir uygulama teslim edemediği, teslim edildiği iddia edilen uygulamanın modern tasarım yaklaşım ve ögeleri içermediği, Proje istemlerinin çoğunun ya yerine getirilmediği ya da göz ardı edildiği,...şirketinin ayrıca kendi sorumlulukları içerisinde yerine getirmesi gereken işlevler için de ek bedeller istediği...n bu şartlar altında bu projeyi teslim almaması, sözleşmeyi fesih etmesi ve zararının tanzim edilmesi talebinin haklı olduğu, tespitlerinin yapıldığı, anlaşılmıştır. 11-2 adet flash bellek Davalı karşı davacı vekili tarafından karşı dava dilekçesi ekinde sunulan delilleri taraflar arasındaki e-posta yazışmaları, noter ihtarname ve cevabi ihtarnameleri, taraflarca takip edilen "worklog" (Jira) kayıtları, iş takibi belgesi, fatura ve ödeme dekontları, ... üzerinde ortak bir belge olarak oluşturulan Kavramsal Model Çalışması, Kavramsal Modele eklenen kapsam dışı işleri gösterir ekran görüntüleri ve ekli bir takım belgeleri içerir 2 adet flash bellek dosya arasına alınmıştır. 12-Tanık beyanları Mahkememiz 17.02.2022 tarihli celsesinde dinlenen; Davacı karşı davalı tanığı... ...; "ben davacı şirkette koordinatör olarak görev yapmaktayım. Şirketimizin bir yazılıma ihtiyacı doğdu. Bizde davalı şirket ile görüşmeler yaptık. Yazılım konusunda anlaştık. Ancak davalı taraf bu yazılımı çalışır ve kullanılabilir bir şekilde davacı şirkete teslim etmedi. Bu tür işlerde teslim yüklenici tarafın yazılımı çalıştırıp kullanıldığı anlaşıldıktan sonra ve işveren tarafında kabul yapması ile yapılır. Ancak davalı tarafça böyle bir teslim yapılmadı. Mail yoluyla böyle bir yazılımın gönderilmesi ve çalıştırılması mümkün değildir. Hatta biz bir fuarda davalı tarafça bize daha önce demo olarak gönderilen bu yazılımı göstermek istedik ancak açtığımızda yazılım çökmüş durumdaydı hiç çalışmadı. Bu demoyu arkadaşlarımız daha önce açmaya çalışmışlardı. Ancak verilere gelmiyordu. Bu demoyu fuarda göstermek zorunda olduğumuz için fuara götürdük. Ancak çalışmadı. Davalı tarafın yazılımında en basit tarih sıralaması programı dahi eksikti. Bunların ek özellikler olup ek ücrete tabii olduğu davalı tarafça söylendi. Bu en basit bir programda excel de bile olması gereken bir özellikti. Bu yüzden davalı tarafa bu özelliğin ekstra olmadığını anlaşmamız içerisinde yazılımda bulunması gerektiğini belirttik. Ben aslında yönetim kısmında olduğum için teknik bilgim çok yok teknik bilgisi olan arkadaşlar teslimin nasıl olması gerektiğini daha iyi biliyorlar. Benim tek bildiğim sistemin çalışır bir vaziyette tüm server larda çalışmasıdır. Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: bizim davalı tarafa nihai bir platform vermemiz mümkün değildir. Davalının bu yazılımı başka bir yerde çalıştırması, çalıştığını gördükten sonra şirkete teslim etmesi gerekmektedir. Yani davalı tarafın yazılımı çalıştırmak için davacı şirketten bir nihai platform talebi olmuştur ancak belirttiğim nedenle kabul edilmemiştir. Çünkü biz davalı tarafa simülatörler verdik kendilerinin o similatörlerde test yapması gerekmekteydi. Ancak biz similatörlerden dataları alamadık. Yani biz veri verdik verdiğimiz verileri kurulan sistemde alamadık" beyanında, Davacı karşı davalı tanığı ... ; "ben davacı şirkette 2011-2021 yılları arasında ... direktör olarak çalıştım. Taraflar arasında yapılan sözleşme sürecine ilişkim bilgim vardır. Davalı şirket ile yazılım yapılması konusunda anlaşıldı. Ancak davalı taraf sözleşme gereği belirlediğimiz kriterleri uygun yazılımı davacı şirkete teslim etmedi. Mail yoluyla gönderilen yazılım demo olarak bile çalışmıyordu. Zaten bu işlerde teslim olabilmesi için yazılımın saha testlerinin yapılması çalışır durumda olduğu görüldükten sonra teslimi gerekmektedir. Ancak böyle bir teslim yapılmadı. En basit şeylerde dahi yazılımda eksikliklikler vardı. Mesela yazılımın için girdiğimizde normalde bu tür yazılımlarda filtreleme çeşitli raporlamalar yapılır fakat bu yazlımda temel şeylerde bile eksiklik vardı. Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: saha testi yazılım yazıldıktan sonra mesela bir mağazada yazılımın çalışıp çalışmadığı test edilir. Çalıştığı anlaşıldıktan sonra ve taraflar karşılıklı mutabık kalırlar bu şekilde yazılım teslim edilmiş olur. Mail yoluyla gönderilen bir yazlımın kurulumu mümkün değildir. Bizim böyle bir teknik bilgimiz ve teknik alt yapımız yoktur. Davalı tarafça gönderilen mail de alfa, beta dediğimiz sürümlerini canlı sunucu ortamında test edilmesiyle kontrollerimizi sağlarız. Yoksa bu yazılımın çalıştığı anlamına gelmez. Bu şekilde yazılımda eksiklik olup olmadığı anlaşılabilir. Davalı tarafça her ne kadar nihai platform talep edilmiş ise de biz öncelikle simülatörle yazılımın çalışıp çalışmadığını tespit ederiz eğer bir sorun yoksa platform açarız ancak yazılım sorunlu olduğu için platform açmadık. " beyanında, Davalı karşı davacı tanığı ...; "ben davalı şirkette 2020 yılı Mart ya da Haziran ayı gibi tam hatırlayamıyorum kadar çalıştım. Oradaki görevim yazılım geliştiricisiydi. Benim görevim arayüz oluşturmaktı. Taraflar arasında ki sözleşme sürecine ilişkim bilgim vardır. Hatta yazılıma ilişkin çalışmalara başladığımızda davacı şirketten ... bey ve sanırım 3 kişi daha geldi. Yazılım sürecini birlikte yönetiyorduk. Yazılımda ki eksiklikleri konuşuyorduk. İlk başlarda yazılımda bir eksiklik varsa onu birlikte konuşup karar verip düzeltiyorduk ancak sonradan sorduğumuz sorulara cevap alamamaya başladık. Yani davacı şirket çalışanları bize destek olmaya gelmişlerdi ancak tam tersi bir tutum sergilemeye başladılar. Biz yazılımı bitirdik. Ancak bu yazılımın saha ortamında ve bilgisayar ortamında testi gerekiyordu. Saha ortamını ve bilgisayar ortamını davacı şirketin sağlaması gerekiyordu. Aslında bu şirketler arasında ki sözleşmeye de bağlıdır. Sözleşme hükümlerini tam olarak bilmiyorum. Biz geçmişten gelen bilgilerimizle ve kendi ortamımızda yazılımı son haline getirdik. Bizim sistemde yazılım çalışıyordu. Yazılımı e posta ile davacı şirkete gönderdik. Gerçi benim gönderme safhası ile pek ilgim yoktu. Yazılımın gönderilmesi işini ben yapmadım. Normalde yazılımın gönderilmesi işi de taraflara arasındaki anlaşmaya bağlıdır. Bazı şirketler yazılımımın başka bilgisayarlarda olmasını istemezler bu yüzden e posta ya da flash bellek yoluyla teslim yapılabilir. E posta ile gönderildiğinde de yazılım çalıştırılabilir. Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu: veri kısmı benim tam alanım değildir. Davacı şirket tarafından simülasyon gönderilip gönderilmediğini bilmiyorum. Biz davacı tarafa teslim yapılırken yazılımı gerçek mağazada test etmedik. Çünkü böyle bir imkanımız yoktu. Bu imkanı davacının sağlaması gerekiyordu. Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: davacı tarafça bu platform değişikliği talebinde bulunulmuştu .önce verilere başka araçta kurulmuşken bu kez başka bir araçta kurulum talep edilmişti. Tabi bu veriler bize davacı tarafça verilen verilerdi." beyanında, Davalı karşı davacı tanığı ...; "ben davalı şirkette 2021 yılı Şubat ayına kadar yazılım geliştiricisi olarak çalıştım. Taraflar arasındaki sözleşmenin başından sonuna kadar ben görev aldım. Sürece ilişkim bilgim vardır. Davacı tarafla anlaşma sağlandıktan sonra davacı tarafça bize bazı veriler veriliyordu. Ancak yazılım geliştiricisiydi. Yapılması istenen şey soğutma sistemi ile ilgili olduğu için davacı tarafın bu soğutma sistemine ilişkin dökümanları tarafımıza vermesi gerekiyordu ilk başla dökümanların bir kısmı verildi ancak daha sonra ki süreçte bize bilgi vermemeye başladılar. Bu yüzden bizde kendi elimizdeki verilere göre yazılım geliştirmeye çalıştık. Tamamen deneme yanılma yöntemi ile yazılımı geliştirdik. Normalde davacı tarafça bize bilgiler verilmiş olsaydı çok kısa sürede bitirilebilecekken bilgiler verilmediğinden bu süreç daha da uzadı. Biz yazılım geliştirdik. davacı şirketten de bazı yazılımcılar geldiler. Yazılımı onlarla beta ortamında çalıştırdık. Davacının verdiği simülasyonlar üzerinde yazılımı çalıştırdık. Yazılım çalışıyordu. Ancak davacı tarafça yazılımı çalıştıracağımız gerçek bir ortam sağlanmadığı için bu işlemi yapamadık. Bitirdiğimiz şekliyle davacı tarafa yazılımı e posta ile gönderdik. Tüm kurulumları yaptık sadece davacı tarafın dosyalar içine girip programı çalıştırması gerekiyordu. Biz zaten beta ortamında yazılımı çalıştırmıştık. Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu: normalde bu tür işlerde teslim müşteri ile karşılıklı oturulup yazılım çalıştırılıp karşılıklı kabul sağlandıktan sonra yapılır. Ancak davacı tarafla herhangi bir iletişim kurulamadığı için biz davacı tarafa e-posta yoluyla yazılımı göndermek zorunda kaldık. Normalde davacı şirketin yazılımcıları bizimle birlikte çalışıyordu ancak bizim ofise gelmemeye başladılar bizimle iletişimi tamamen kestiler bu nedenle iletişim sağlayamadık .davalı vekilinin talebi üzerine soruldu: yazılımın beta ortamında kurulduğunu davacı şirket çalışanları da kendileri de gördüler. Biz başta veri tabanı olarak elastik search kullanıyorduk. Daha sonra postgresql veritabanına geçtik. Bunu takım liderimiz söyledi. Davacı tarafın bu veritabanına geçilmesi ile ilgili bir talebi olup olmadığını bilmiyorum." beyanında, Mahkememiz 26.04.2022 tarihli celsesinde dinlenen, Davalı karşı davacı tanığı ...; "ben davalı şirkette 2018 Temmuz ile 2020 yılı Eylül sonuna kadar yazılım mühendisi olarak çalışmaktaydım. Taraflar arasında yapılan sözleşmeye ilişkin bir bilgim yoktur. Ancak taraflar arasında buzdolaplarının verilerinin gözlemlenebilir hale getirilmesi ve sunulmasına ilişkin bir proje vardı. Ben bu projede bizzat kendim yer aldım. Yazılımı 2019 yılı Haziran ayında projeye başladık. 2020 yılı Nisan ayında da projeyi davacı tarafa teslim ettik. Biz kendi oluşturduğumuz ortamda projeyi test ettik, ancak davacı taraf bize test edeceğimiz bir ortam sunmadığı için davacı tarafta test edemedik, bizim yaptığımız testlerde proje başarılıydı, davacının bize ortamı sağlaması gerekiyordu. Ancak bunu yapmadılar. Projeyi mail olarak davacı tarafa ilettik. Tüm şifreleri kodları gönderdik. Zaten bunları kurunca sistemi direk çalıştırabileceklerdi. Biz işimizi bize davacı tarafın sunduğu imkanlar dahilinde tam yaptık. Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu; bu tür programlar mail ortamında da teslim edilirdi ya da karşı tarafın sağladığı sunucu ortamında da teslim edilebilir, ancak karşı taraf sunucu ortamı sağlamadığı için mail ortamında teslim ettik. Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu; biz davacı şirket çalışanları ile birlikte proje üzerinde ofiste çalışıyorduk. Ancak 2020 Ocak Şubat gibi davacı şirket çalışanları ofise gelmemeye başladılar. Normalde proje ile ilgili karşılıklı iletişim halinde olmamız gerekiyordu. Ancak onlar gelmedikleri için biz elimizdeki verilerek göre yazılımı yapmaya çalıştık. Davacı tarafından platform değişikliği istendi, bu nedenle veriler farklı platformda yer almaya başladı. Biz her iki taraftan da verileri almaya çalışıyorduk" beyanında bulunmuştur. 13-Taraf ticari defter ve kayıtları 14-Bilirkişi Raporları i)Mahkememizce, akademisyen veri uzmanı bilgisayar mühendisi, yazılım mühendisi ile akademisyen hesap bilirkişisinden gerekli görülmesi halinde bilgisayar kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapmak suretiyle asıl dava yönünden taraflar arasında yapılan yazılım lisans devri ve gizlilik sözleşmesi gereğince tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri, davalının temürrüde düşüp düşmedikleri, davalının sözleşmeden dönüp dönemeyeceği, dönebilecek ise davalı taraftan talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu hususunda, karşı dava yönünden taraflar arasında yapılan yazılım lisans devri ve gizlilik sözleşmesi gereğince, karşı davacının karşı davalıdan 24.000,00-TL alacaklı olup olmadığı, karşı davacının yapılan sözleşme haricinde kalan işlere ilişkin bir hizmet verip vermediği, vermiş ise davacının davalıdan bu hizmetlere ilişkin 179.407,20-TL talepte bulunup bulunamayacağı hususlarında tüm taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilmek sureti ile aldırılan 03.03.2023 havale tarihli raporda özetle; Davalı karşı davacı... Bilişim Teknolojileri firmasının 15.08.2022 tarihinde saat 14:30 da yapılan yer tespitinde, proje yazanı ile yapılan görüşmede projenin davacı karşı davalının projesi olduğunun, yapılan projenin dolapların soğutma sistemini kontrolü üzerine bir yazılım anlaşması olduğunun, projenin sadece bir kullanıcısı olduğunun ve sistem dosyalarının kendi sunucularında olmadığının, davacı karşı davalı şirketin sunucularında yedeklendiğinin ve projenin her bir kod değişikliğinin sunucu da otomatik güncellendiğinin bildirildiği, Heyet teknik tespitleri dikkate alındığında; "... Soğutma ve Otomasyon Ticaret A.Ş. nin tek taraflı sessiz bir şekilde sözleşmeyi yerine getirmedikleri," tespitine yer verildiği, bu tarihin sunucu erişiminin kesildiği 05.05.2020 olarak belirlendiği, nitekim 22.05.2019 tarihinde imzalanan sözleşmenin hemen akabinde 30.05.2019 tarihinde ilk kodlamanın yapıldığının tespit edildiği, davacının da işin 29.03.2020 tarihinde tamamlanmadığı gerekçesiyle sözleşmeden dönmeyi talep ettiğini ifade ettiği, davacı - karşı davalı ... Soğutma ve Otomasyon San. Tic. A.Ş.'nin sözleşme ile kararlaştırılan süreden yaklaşık bir ay sonra 05.05.2020 günü sunucu erişimini kestiğinin tespit edildiği, Neticeten, davacı karşı davalı ...oğutma ve otomasyon ticaret anonim şirketinin tek taraflı sessiz bir şekilde sözleşmeyi yerine getirmedikleri, Yapılan yer tespit incelemesinde projenin 5 Mayıs 2020 tarihinde davacı karşı davalı...Soğutma Ve Otomasyon Ticaret Anonim Şirketi'nin sunucu erişimi kestiği o tarihten sonra projenin ortak yürütülmediği, Projenin açık kaynak kodlu olduğu için daha sonradan proje içeriği ile ilgi güncelleme yapılabilir olduğu, proje ilk kodlama tarihinin 30 Nisan 2019, Son Güncelleme tarihi 5 Mayıs 2020 olduğu dikkate alındığında; Davacı - Karşı Davalı...Soğutma ve Otomasyon San. Tic. A.Ş.'nin İş Sahibinin sözleşmeden dönüp dönemeyeceği, dönebilecek ise karşı davalı taraftan talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu hususunda değerlendirme yapılması için yeterli derinlikte teknik bulguya ulaşılamamış olduğu, Davalı - karşı davacı... Bilişim Teknolojilerinin yüklenici sıfatıyla eser sözleşmesi kapsamındaki eser meydana getirme borcunu yerine getirdiği ancak iş sahibinin bedel ödeme borcunun muaccel olmasına rağmen ifa edilmediği yönündeki iddiası ve sözleşme kapsamı dışında olan davalı iş sahibinin (... Soğutma) emir ve talimatları doğrultusunda yerine getirilen ek iş bedellerinin tazminine ilişkin yüklenicinin 179.407,20-TL talep ettiği ek iş bedellerine ilişkin herhangi bir teknik tespit yapılamadığı, rapor edilmiştir. ii)Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden aldırılan 19.09.2023 havale tarihli ek raporda özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde teknik bir şartnamenin bulunmadığı ve Madde 3.2 altında davacının davalıdan beklediği yazılımın niteliklerinin tanımlandığının tespit edildiği, Madde 6.12 altında ise yazılımın fazlarının neler olduğu ve sürelerinin ne kadar olduğunun taraflar tarafından kabul edildiğinin tespit edildiği, Davalının Erzene, 35010, Bornova Milli Eğitim Md. Girişi, 35040 Bornova/İzmir adresindeki işyerinde 23.08.2023 tarihinde gerçekleştirilen tespit ile dava kapsamında geliştirilen yazılımın gerçekleştirilen ve gerçekleştirilmeyen adımlarının incelendiği, Dava konusu uyuşmazlığın; eser sözleşmesi niteliğindeki 22.05.2019 tarihli lisans devir ve gizlilik sözleşmesinden kaldığı iddia edilen bakiye eser bedelinin tahsili ve sözleşme dışı yapıldığı iddia olunan iş bedellerinin ödenmesine ilişkin olduğu, Davacı - Karşı Davalı ... Soğutma ve Otomasyon San. Tic. A.Ş. 22.05.2019 tarihli lisans devir ve gizlilik sözleşmesi kapsamında iş sahibi konumunda olup; tarafı olduğu sözleşme kapsamında Davalı - Karşı Davacı ... Bilişim Teknolojileri tarafından eser meydana getirme borcunun zamanında yerine getirilmediği ve sözleşmeden döndüğünü ve bu kapsamda uğradığı 20.000TL kısmi alacağın fesih tarihinden itibaren faiziyle birlikte tazminini talep ettiği, Davalı - Karşı Davacı ... Bilişim Teknolojileri'nin talebinin ise; sözleşmeden kalan bakiye eser borcunun (24.000TL) ve sözleşme dışı iş bedellerinin (179.407,20-TL) tazminine ilişkin olduğu, Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenicinin, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira; eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Eser sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Buna göre yüklenicinin eser borcuna karşılık, işsahibi bir bedel ödemekle yükümlüdür. İşsahibinin asli edim yükümlülüğü, yüklenicinin asli edim yükümlüğünün karşılığı olan bedel ödeme borcudur. Bedel ödeme borcu eserin teslimi anında muaccel olur (BK m. 479). Davacı - Karşı Davalı...Soğutma ve Otomasyon San. Tic. A.Ş.'nin İş Sahibinin sözleşmeden dönüp dönemeyeceği, dönebilecek ise karşı davalı taraftan talep edebileceği miktarın ne kadar olduğu hususunda değerlendirme yapılması gerektiği, yapılan teknik incelemelerin sözleşmeye konu eser meydana getirme borcunun %86 oranında Yüklenici - Davalı / Karşı Davacı... tarafından ifa edildiğini ortaya koyduğunu, Bu kanaatin Mahkeme tarafından da benimsenmesi halinde Davalı - Karşı Davacı ...Bilişim Teknolojileri 714.000TL - 615.984TL = 98.016TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı, Davalı karşı davacı yüklenicinin diğer talebinin ise, sözleşme kapsamı dışında olan davalı iş sahibinin ...Soğutma) emir ve talimatları doğrultusunda yerine getirilen ek iş bedellerinin tazminine ilişkin olduğu, davacı Yüklenicinin 179.407,20-TL talep ettiği ek işlere ilişkin olarak heyet teknik incelemeleri kapsamında ilgili taleplerden plug-in ve backlog isteklerinin tüm mimariyi etkileyecek istekler olduğu ve ek süre ve adam/gün gerektireceği, arayüzde istenen isteğin ise sözleşme kapsamında kabul edilbilir olduğu, bu isteklerin varolan geliştirmeler içerisinden ne kadarının sadece bu isteklerin gerçekleştirilmesi amacıyla süre harcandığı ve ek ücret gerektireceğinin ise belirlenemeyeceğinin tespit edildiği, rapor edilmiştir. iii)Mahkememizce, taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle SMMM bilirkişiden aldırılan 11.03.2024 havale tarihli raporda özetle; Tarafların incelemeye sunduğu 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin E- Defter olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı'na süresinde yüklendiği, ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığının tespit edildiği, Davacıya ait ticari defter kayıtlarında; davalının davacıya 11 adet fatura karşılığı 624.000,00 TL tutarında fatura düzenlediği, davacının, davalıya toplam 600.000,00 TL ödeme yaptığı, davacının ticari defter ve kayıtlarından tespit edildiği şekilde son kayıt tarihi olan 26.03.2020 tarihi itibariyle davacının davalıya 24.000,00 TL borcu bulunduğu, Davalıya ait ticari defter kayıtlarında; davalının davacıya 12 adet fatura karşılığı 803.407,20 TL tutarında fatura düzenlediği, ... tarihli 28.05.2020 tarih 179.407,20 TL bedelli fatura için 01.06.2020 tarihinde "red edilen fatura düzeltmesi" açıklaması ile düzeltme kaydının bulunduğu, bu düzeltme kaydındaki tutar düşüldüğünde davalının düzenlediği faturalar toplamının 624.000,00 TL olduğu, davacının, davalıya toplam 600.000,00 TL ödeme yaptığı, davalının ticari defter ve kayıtlarından tespit edildiği şekilde son kayıt tarihi olan 01.06.2020 tarihi itibariyle davacının davalıya 24.000,00 TL borcu bulunduğu, rapor edilmiştir. iv)Mahkememizce, dosya yeniden bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilerek; -Davalı tarafça sunulan delillerini içerir dosyamız içerisinde bulunan flash bellek içerisindeki deliller incelenerek taraf itirazlarının değerlendirilmesi, -Ek raporda yer alan "Davacı Yüklenicinin 179.407,20-TL talep ettiği ek işlere ilişkin olarak heyet teknik incelemeleri kapsamında ilgili taleplerden plug-in ve backlog isteklerinin tüm mimariyi etkileyecek istekler olduğu ve ek süre ve adam/gün gerektireceği, arayüzde istenen isteğin ise sözleşme kapsamında kabul edilebilir olduğu, bu isteklerin varolan geliştirmeler içerisinden ne kadarının sadece bu isteklerin gerçekleştirilmesi amacıyla süre harcandığı ve ek ücret gerektireceğinin ise belirlenemeyeceği tespit edilmiştir." yönündeki tespit yeniden değerlendirilerek taraflar arasındaki bu yöndeki mail yazışmaları ve tarihleri ile davalı tarafça hazırlanan yazılımın tespit edilen hali ve sarf edilen mesai adam/gün birlikte değerlendirilerek taleplerin yazılımsal olarak karşılanarak hazırlanan programa yansıtılması için gerekli olan makul süreden hareketle talep edilebilecek ilave işler bedelinin tespit edilip edilemeyeceğinin ve bu durumda bedelin ne kadar olabileceğinin değerlendirilmesi, - Sözleşme md. 6.6, 6.7 ve 12.1 maddeleri irdelenerek sözleşme fazları itibariyle gerçekleşme durumu ve teslim olgusunun değerlendirilmesi, - Gerekirse davacı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ve yine bu hususta davalı tarafça sunulan flash bellek içerisinde mevcut mail dökümleri de incelenerek davalı tarafça gönderilen program maillerinin de değerlendirmeye alınması suretiyle aldırılan 12.06.2024 havale tarihli 2. Ek raporda özetle; Davalı- Karşı Davacı... Bilişim Teknolojileri yüklenici sıfatıyla eser sözleşmesi kapsamındaki eser meydana getirme borcunu %86 yerine getirdiği, mali incelemelerde, davalı/karşı davacının 24.000-TL alacaklı olduğunun ve kesilen faturaların birer hafta sonra ödendiğinin tespit edildiği, Mahkeme tarafından da benimsenmesi halinde Davalı - Karşı Davacı... Bilişim Teknolojileri 714.000TL - 615.984TL = 98.016TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılması mümkün olup, nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu, Davalı - Karşı Davacı ...Bilişim Teknolojileri vekilinin sözleşme dışı ek işlere ilişkin 179.407,20-TL tutarındaki talebinin heyet ek incelemesi kapsamında da değerlendirildiği ancak bu hususta bir tespit yapılamadığı, ilgili taleplerden plug-in ve backlog isteklerinin tüm mimariyi etkileyecek istekler olduğu ve ek süre ve adam/gün gerektireceği, o arayüzde istenen isteğin ise sözleşme kapsamında kabul edilebilir olduğu, o bu isteklerin varolan geliştirmeler içerisinden ne kadarının sadece bu isteklerin gerçekleştirilmesi amacıyla süre harcandığı ve ek ücret gerektireceğinin ise belirlenemeyeceğinin heyet kök ve ek raporlarında detaylı olarak açıklandığı, sözleşme kapsamı dışında olduğu tespit edilen "plug-in ve backlog isteklerinin" ek adam / gün tespitinin yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, rapor edilmiştir. v)Mahkememizce, dosya yazılım konusunda uzman üçlü bilgisayar mühendisi bilirkişiden oluşan yeni bir heyete tevdii edilerek, davalı sistemleri üzerinde 25/10/2024 günü saat 14:00 de yapılacak inceleme için bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi yapma yetkisi verilerek, inceleme gün ve saati taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Görevlendirilen bilirkişi heyetinden ; -Davalı tarafça dosyamız içerisinde bulunan beyaz kapaklı dosya içerisinde mevcut flash bellek içerisindeki deliller, mail yazışmaları, tanık anlatımları, davacı vekili tarafından ibraz edilen uzman görüşü raporu, Mahkememizce aldırılan kök rapor ile ek raporlar incelenerek taraf itirazlarının ayrıntılı ve tek tek değerlendirilmesi, uzman görüşü ve Mahkememizce aldırılan raporlardan ayrışılan hususlar var ise sebeplerinin ayrıntılı ve Mahkememiz denetimine açık bir şekilde ortaya konulması, bu anlamda uzman görüşü ile Mahkememizce aldırılan kök rapor ve ek raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi, -Taraflar iddia ve savunmaları ile taraflar arasında düzenlenen sözleşme md. 6.6, 6.7, 12.1 ve 12.3 hükümleri irdelenerek, yazılımın sözleşme fazları itibariyle gerçekleşme durumu ve teslim olgusunun değerlendirilmesi, davalı tarafça yapılan sözleşme kapsamında olan ve olmayan işlerin ayrı ayrı listelenmesi, yine davacı tarafça sözleşme kapsamı dışında talep edilen işlerin ayrı ayrı listelenmesi, bu hususta davalı tarafça ileri sürülen ek süre savunmasının irdelenmesi, (özellikle sözleşme md. 6.6 son cümle kapsamında olmak üzere değerlendirme yapılarak davacı tarafça ileri sürülen plug-in ve backlog taleplerinin hem ek süre hem ek ücret kapsamında irdelenmesi) -Ek raporda yer alan "Davacı Yüklenicinin 179.407,20-TL talep ettiği ek işlere ilişkin olarak heyet teknik incelemeleri kapsamında ilgili taleplerden plug-in ve backlog isteklerinin tüm mimariyi etkileyecek istekler olduğu ve ek süre ve adam/gün gerektireceği, arayüzde istenen isteğin ise sözleşme kapsamında kabul edilbilir olduğu, bu isteklerin varolan geliştirmeler içerisinden ne kadarının sadece bu isteklerin gerçekleştirilmesi amacıyla süre harcandığı ve ek ücret gerektireceğinin ise belirlenemeyeceği tespit edilmiştir." yönündeki tespit yeniden değerlendirilerek taraflar arasındaki bu yöndeki mail yazışmaları ve tarihleri ile davalı tarafça hazırlanan yazılımın tespit edilen hali ve sarf edilen mesai adam/gün birlikte değerlendirilerek taleplerin yazılımsal olarak karşılanarak hazırlanan programa yansıtılması için gerekli olan makul süreden hareketle talep edilebilecek ilave işler bedelinin tespit edilip edilemeyeceğinin ve bu durumda bedelin ne kadar olabileceğinin değerlendirilmesi, - Mahkememizce alınan ek raporda davacı tarafça talep edilen ek işler kapsamında olabileceği kanaati bildirilen plug-in ve backlog isteklerinin ek süre ve adam/gün gerektireceği değerlendirmesi konusunda heyetçe yeniden değerlendirme yapılarak, ileri sürülen işbu değişiklik isteğinin sözleşme md. 6.12 sonunda belirtilen tablo uyarınca talebin ileri sürüldüğü tarih itibariyle ne kadar ek süre ve adam/gün çalışması gerektirdiği, bu hususta davalı tarafça düzenlenen 126,70 adam/gün çalışma karşılığında KDV dahil 179.407,20-TL miktarlı faturadaki talebinin ve aynı husustaki 29/05/2020 tarihi davalı ihtarnamesindeki talep kalemlerinin makul olup olmadığının irdelenmesi, - Aldırılan ek raporlar itibariyle davalı tarafça sarf edilen adam/ gün çalışmaları ve var olan geliştirmeler içerisinden ne kadarının sadece bu isteklerin gerçekleştirilmesi amacıyla süre harcandığı hususunda net bir tespit yapılmasının olanaklı olmayabileceği Mahkememiz kabulünde olmakla, bilirkişilerden davalı tarafından 29/05/2020 tarihli ihtarnamede belirtilen sözleşme harici yazılım hizmetleri dashboard (14,75 adam/gün), boss entegrasyon (48,625 adam/ gün), spotlight search (6,325 adam /gün), yeniden yapılandırma (17 adam / gün), dinamik rol tanımlama (40 adam /gün), olmak üzere 126,70 adam /gün olarak ileri sürülen hizmetlerin mevcutta yerine getirilip getirilmediği, bu hususların davacı tarafça ileri sürülen değişiklik talepleri kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, değerlendirilebilecek ise adam/gün bazlı olarak ileri sürülen taleplerin makul olup olmadığı, makul değil ise makul sürenin ne olduğu konusunda tespit yapılması beklendiği hususuna dikkat çekilmesine, - Gerekirse davacı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak ve yine bu hususta davalı tarafça sunulan flash bellek içerisinde mevcut mail dökümleri de incelenerek davalı tarafça gönderilen program maillerinin de değerlendirmeye alınması suretiyle aldırılan 20.02.2025 havale tarihli raporda özetle; Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan yazılımın; sahalardaki kontrolörlerden sensörlere kadar lokal süpervizörlere (client) tek bir noktadan, kesintisiz ve anında erişim ve müdahaleyi sağlayan, anlik olarak parametre okumaya ve göndermeye olanak sağlayan, lokal süpervizör sayısının veya toplam veri miktarının artarak sistemin büyümesi durumunda; kaynakları arttırılarak ölçeklendirilebilir olan, sisteme eklenebilecek olan maksimum client sayısının yazılımsal açıdan herhangi bir limitle sınırlandırılmadığı, yazılımı çalıştıracak donanımın yeterli olması durumda istenilen n adet sayıda süpervizöre (clienta) destek verebilecek, bu lokal süpervizörlerden (clientlardan) topladığı verilerin (alarm, log, data transfer vs.) tiplerine ve önceliklerine göre eylemler oluşturabilen, bu verileri kullanarak geçmiş veri raporları oluşturabilen, gelecek tahmin raporları oluşturabilen, tek bir noktadan kontrol ve loglanmasını sağlayarak verileri güvenli olarak saklayan, topladığı verileri yapay zeka, deep learning ve machine learning ile analiz edip optimizasyon noktalarını belirleyen, problem önleyici ve performans geliştirici otonom çözümler oluşturabilen, cloud ve lokal sunucularda çalışabilen, mobil platformlara uyumlu, 7/24 kesintisiz şekilde tüm görevlerini yerine getirebilecek adımlardan oluştuğunun görüldüğü, yazılımın 4 fazdan oluştuğu, İlk üç faz aşamasının tamamlanmış olduğu ancak 4. faza hiç başlanmadığı, Sözleşme kapsamında olmayan yeniden yapılandırma, spotlight search, Dashbord, Role management, Boss entegrasyon işlerinin davacı karşı davalı tarafından davalıdan talep edildiği, ek işlerin talebine ilişkin e-mail konuşmalarının bulunduğu, 10.02.2020 tarihinde görülen e mail yazışmalarında iki tarafın programın ilerlemesi için karşılıklı konuştukları uyum içinde olduklarının görüldüğü, Ek protokol yapımı için e-mail olarak yapılan konuşmaların 26.02.2020 tarihinde başladığı, ... tarafından e mailde link verilerek yapılan işlemlerin kontrol edilmesinin istendiği, yine e- mail ile password kullanıcı adı gibi programın kullanılmasında gerekli bilgilerinde olduğunun görüldüğü, 28.02.2020 tarihli e mail konuşmasından işin... tarafından kilitlendiğinin anlaşıldığı, Sözleşme de olan 6.6., 6.7. ve 12.3. maddelerinde yer alan maddelerin ihlali halinde geçen sürelerin azami süre hesabında dikkate alınmayacağının taraflarca kabul edildiği, 11/12/2019 tarihinde davacı şirket isteği ile sistemin bazı bölümlerinde ElasticSearch yerine PostgreSQL veritabanı kullanma kararı verildiği, Bu konu ile ilgili sözleşme konusu 6.6 olup isteğin (platform değişikliği iş planını ve ürünün performansını etkileyeceğinden) azami süre içine alınmaması gerekmektedir. Sözleşmenin 6.6. maddesinde "Yazılımların yüklemesinin yapılacağı platformlar,... tarafından sözleşmeye konu yazılım ile ilgili kodlama/programlama çalışmalarına başlanmadan önce, ... tarafından tespit ve tayin olunacaktır. Taraflarca yazılı mutabakata varılan platformun, yazılımın kodlama/programlama çalışmalarına başlandıktan veya yazılım tamamlandıktan sonra... tarafından değiştirilmek istenmesi halinde... değişikliğin yazılıma adaptasyonu nedeniyle harcanacak her mesai günü için net 1.200 TL ilave ücret talep etme hakkına sahiptir. ... tarafından yazılı olarak talep edilen ücretin... tarafından zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde... çalışmalarını durdurma hakkına sahiptir. Değişikliğin yazılıma adaptasyonu için geçen süreler ile ilave hizmet bedelinin ödenmemesi nedeniyle çalışmaların durdurulmasından dolayı boşta geçen süreler yazılımın tamamlanması için öngörülen azami süreye dâhil edilmeyecektir " hükmüne haiz olduğu, Sözleşmenin 6.7. maddesinde "Yazılımın oluşturulması sürecinde...nın ihtiyacı olan ve ...'nin veri tabanında bulunan işlenecek veriler, ...in kontrolü altında ...'ya açılacaktır. Yazılımın oluşturulması için gerekli verilerin... tarafından...'ya açılmaması, geç açılması veya ... tarafından istenecek ilave veri, bilgi ve belgenin zamanında veya hiç teslim edilmemesi halinde boşta geçen süreler yazılımın tamamlanması için öngörülen azami süreye dahil edilmeyecektir. " hükmünün mevcut olduğu, Davacı tarafın faaliyet gösterdiği ısıtma ve soğutma sektörünün özel uzmanlık gerektiren bir sektör olduğu, bu olayların teknik bilgi gerektirmekte olduğu, uzman desteği ve cihazlarla ilgili bilgi, belge ve materyaller ile nasıl çalıştığı verileri nasıl gelip gideceği parametrelerin kontrolü gibi işlemler için test ortamı için davacı tarafından davalıya yani ... nin veri tabanında bulunan işlenecek verilerin ... açılmasının gerektiği, ... tarafından test edilmeden projede ilerlemenin mümkün olmadığı, Dosya içerisinde mevcut 14/04/2020 gün 18:18 saatli mailde davacı karşı davalı tarafından gönderilen Re: Yol Haritası Başlıklı e mailde yeniden yapılandırma adı altında programa ek istek yapılmasının istenildiğinin görüldüğü, Yazılımın ilk üç fazının 27.04.2020 tarihinde davacı şirkete internet ortamında iletildiği, 29.04.2020 Tarihli davacının İhtarnamesindeki şıkların test edilmesi sonucunda ;Alarm Rating/Puanlaması nın ve Bakım/Maintenance bölümlerinin çalışmadığı, Supervisor Detail List Page yenilenince 48-49 saniyede yüklendiği,(Dil seçeneği yüklenirken gecikme oluşturduğu) 2 seçeneğin sorunlu olduğu diğerlerinde çok anlamlı bir sorun görülmediğinin anlaşıldığı, Yazılımın, özelliği ve niteliği gereği bellek ve işlemci kapasitesi yüksek bir sunucuda çalıştırılmak üzere tasarlandığı ancak programın standart bilgisayarlar üzerinde yazılımı çalıştırıldığı için gecikme olabileceği, bu hususta % 1 lik bir eksikliğin belirlendiği, Program yazılırken tüm yazılımı etkileyecek ek işlerin, davacı tarafında olan sunucuların kullanılmasına izin verilmemesi gibi sorunlar için %10luk eksikliğin belirlendiği, İlk üç faz için yazılımın tamamlanma oranının %91 olduğu, Önceki Bilirkişi incelemesinde, "... Bilişim hakkedişinin altında, eksik ödeme yapıldığı, fatura bedellerinin vadesinden sonra ödendiği, buna rağmen gecikme faizi bedellerinin halen ödenmemiş olduğunun 11.03.2024 tarihinde tebliğ edilen mali hususlara ilişkin bilirkişi raporu ile sabit hale geldiği, raporda gecikmeli ödenen ilk faturanın 18.07.2019 tarihli fatura (vade tarihi ise 02.08.2019) olup, fatura 7 gün gecikmeli olarak ödenmişse de gecikme faizinin ödenmediği, yazılım sözleşmesinin 12.3. Maddesi gereğice 02.08.2019 vade tarihinden itibaren geçen sürenin boşta geçen süreden sayılması gerektiği, bu durumda sözleşmenin bitmesi için gereken azami süre hesabında sözleşmenin sona erdirilmemesi gerekmekte olduğu görüşüne iştirak edildiği, İlk üç faz için sözleşmede sürenin 240 gün olduğu, ek olarak bu süreye %30 süre ilave edilebileceği ve bunun için ayrıca para talebi yapılmayacağının sözleşmenin 6.8 maddesinde yazılı olduğu, İstenilen ek işlerin davacı tarafından istendiği için ek sürenin(%30) ilave edilmesi gerektiği, Jira'da kayıtları bulunan bu çalışmanın... Çalışanı ...'nın isteğiyle olduğu ve 2 hafta zaman aldığını kabul eder nitelikteki 14/04/2020, 18:18 tarihli postasında yer alan cümlesinin : "Yeniden yapılandırma olarak belirttiğiniz iş, kodun kalitesini arttırmasını beklediğimiz nitelikte bir işti. O nedenle bu iş o tarihte yapılmasa da, ürünün teslim tarihine kadar yapılması gereken bir iştir." şeklinde olduğu, isteklerin davacı ...arafından oluşturulduğu ve ek sürenin azami süreye katılması gerektiği, Yazılımın ilk üç fazının davalı karşı davacı ... tarafından tamamlanması gereken gün sayısının 240*30/100=72 gün 240+72= 312 gün olduğu, Davacı tarafından Sözleşme 6.7 maddesi gereği programları test etmek için davalıya gerekli test ortamının sağlanması halinde sözleşme süresinin bitmesi için daha 18 günün olacağı, 18 gün içinde tespit edilen eksik işlerin yapılarak projenin 1,2,3 fazının eksiksiz olarak bitirilebileceği, Davacı tarafın platform değişikliği talebi doğrultusunda... Bilişim tarafından harcanan ek adam/gün süresinin ne kadar olduğunun jira ve worklog kayıtlarının incelenmesi neticesinde 127, olarak görüldüğü, Davalı "JIRA'daki saatlik work loglarının, davacıya iletilen haftalık özeti kapsadığı, Her hafta davacı firmaya e-posta ile bu dosyadaki bilgilerin iletildiği, Smart Cooling Cloud Work Logs dosyasının proje çalışanlarının hangi işe kaç saat harcadığının JIRA iş takip yazılımı üzerinde tutulmuş dökümü olduğu, "bu eforlar proje başında hedeflenen 18 maddeyi ve ek olarak yaptırılan ancak maliyeti karşılanmayan 5 maddeyi kapsamaktadır" denildiği, Smart Cloud - Invoiced Efforts - NEW REQUEST.pdf incelendiğinde sözleşmede var olan ve ...olan işlerin (sözleşme dışı işlere) harcanan sürelerinde burada olduğunun görüldüğü, Sonuç itibariyle; yüklenici davalı karşı davacının eser meydana getirme borcunun %91' ini yerine getirdiği, jira kayıtları incelendiğinde 28.03.2019 tarihinde proje üzerine çalışmaların başladığının tespit edildiği, yazışmalar ve sunucu kayıtları incelendiğinde, 14-23.04.2020 tarihleri arasında sunucuya ulaşılmadığı ve sonrasında 05.05.2020 tarihinde sunucuya erişimin kesildiğinin anlaşıldığı, taraflar arasındaki Kavramsal Model yazışmaları incelendiğinde, temel sözleşmeye ek olarak eklenmiş olan Plug-in ve sayfa gezintilerinde backlog tutulma ihtiyacı isteklerinin tüm mimariyi ve işleyişi değiştirecek nitelikte olduğu, ek süre ve adam/gün gereksinimi içerdiği sürenin 127,7075 olduğu, buna göre 179.407,20 TL nin yüklenici davalı karşı davacıya ek işlere ilişkin olarak verilmesi gerektiği, mali incelemelerde, davalı/karşı davacının 24.000-TL alacaklı olduğunun ve kesilen faturalarının birer hafta sonra ödendiğinin tespit edildiği, rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl dava, sözleşmenin feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine; karşı dava, sözleşme bedeline ilişkin bakiye alacak ile sözleşme harici işlere yönelik verilen hizmet bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasında 22.05.2019 tarihli yazılım lisans devri ve gizlilik sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme konusunun (m.3.1.) sözleşme kapsamında işleyiş ve içeriği belirlenen yazılımın ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilen yazılım kavramsal modelinin davalı- karşı davacı... tarafından oluşturularak tüm kullanım ve işletme haklarının tümüyle davacı- karşı davalı...'ye devredilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı- karşı davalı tarafından, sözleşme kapsamında teslim süresi 29/03/2020 olarak kararlaştırılmış olmasına rağmen davalı- karşı davacı tarafından edimin yerine getirilmediği, programın teslim edilmediği, bu sebeple davalı- karşı davacıya gönderilen 30/04/2020 tarihli ihtarname ile sözleşmeden dönülerek davalı- karşı davacıya yapılan 600.000-TL'nin iadesinin talep edildiği belirtilerek eldeki kısmi dava kapsamında sözleşme kapsamında davacıya ödenen bedelin şimdilik 20.000-TL'sinin iadesinin talep edildiği; Davalı- karşı davacı tarafından, davacı- karşı davalının sözleşme kapsamında yer almayan ve sözleşme konusuna dahil olmayan taleplerde bulunduğu, 11/03/2020 tarihinde son aşamaya getirilerek platformun açılması talep edilmiş ise de olumlu dönüş alınamadığından e- posta gönderildiği belirtilerek sözleşme kapsamında ifa edilen edime ilişkin ödenmeyen 24.000-TL'nin ve davacı- karşı davalının isteği üzerine sözleşme dışı olarak gerçekleştirilen ilave iş bedeli olan 179.407,20-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilinin talep edildiği görülmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesidir. TBK.'nun 470. maddesinde; " Eser sözlesmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, issahibinin de bunun karsılıgında bir bedel ödemeyi üstlendigi sözlesmedir." şeklinde tanımlanmıştır. TBK.'nun 475. maddesinde ise; "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu oldugu hâllerde issahibi, asagıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Eser issahibinin kullanamayacagı veya hakkaniyet geregi kabule zorlanamayacagı ölçüde ayıplı ya da sözlesme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözlesmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Asırı bir masrafı gerektirmedigi takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. İş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, issahibinin tasınmazı üzerinde yapılmıs olup, sökülüp kaldırılması asırı zarar doguracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Somut olayda, uyuşmazlığın dayanağı olan taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerinin incelenmesinde, sözleşme kapsamında oluşturulacak olan yazılımın niteliklerinin sözleşmenin 3.2 maddesinde "sahalardaki kontrolörlerden sensörlere kadar lokal süpervizörlere (client) tek bir noktadan, kesintisiz ve anında erişim ve müdahaleyi sağlayan, anlık olarak parametre okumaya ve göndermeye olanak sağlayan, lokal süpervizör sayısının veya toplam veri miktarının artarak sistemin büyümesi durumunda; kaynakları arttırılarak ölçeklendirilebilir olan, sisteme eklenebilecek olan maksimum client sayısının yazılımsal açıdan herhangi bir limitle smırlandırılmadığı, yazılımı çalıştıracak donanımın yeterli olması durumda istenilen n adet sayıda süpervizöre (clienta) destek verebilecek, bu lokal süpervizörlerden (clientlardan) topladığı verilerin (alarm, log, data transfer vs.) tiplerine ve önceliklerine göre eylemler oluşturabilen, bu verileri kullanarak geçmiş veri ve gelecek tahmin raporları oluşturabilen, tek bir noktadan kontrol ve loglanmasını sağlayarak verileri güvenli olarak saklayan, topladığı verileri yapay zeka, deep learning ve machine learning ile analiz edip optimizasyon noktalarını belirleyen, problem önleyici ve performans geliştirici otonom çözümler oluşturabilen, cloud ve lokal sunucularda çalışabilen, mobil platformlara uyumlu, 7/24 kesintisiz şekilde tüm görevlerini yerine getirebilecek, kullanıcılara farklı yetkilendirmeler yapılabilecek profil yönetimine sahip, API çözümü ile üçüncü parti yazılımlarla veri alışverişleri sağlayabilen, yazılım kaynak kodları ihtiyaca göre genişletilebilir veya geliştirilebilir, farklı dil seçeneklerinin eklenebileceği, kurumsal bir çözümdür." şeklinde belirtildiği, Sözleşmenin tarafların hakları ve yükümlülüklerine ilişkin 6. maddesinin 6.4. hükmünde Sözleşmenin tarafların hakları ve yükümlülüklerine ilişkin 6. maddesinin 6.4. hükmünde sözleşmeye konu yazılımın ...adlı dördüncü fazda %80'in üzerinde başarı göstermesi halinde yazılımın tamamlanmış sayılacağının taraflarca kabul edildiğinin,... tarafından sözleşmeye konu yazılımın Smart Cloud fazındaki başarı oranının daha fazla yükseltilmek istemesi ve teklifin... tarafından kabulü halinde... 6.madde altında yer alan tabloda gösterilen adam/gün maliyeti net 1.200 TL olacak şekilde geliştirme çalışmalarına devam edeceğinin, çalışmalara devam edilmesi halinde ilave ödemelerin 6.12. maddede belirtilen şekilde yapılacağının, yazılımın geliştirilmesi için tayin edilen ücretinin... tarafından zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde...'nın, geliştirme çalışmalarını durdurma hakkına sahip olduğunun kararlaştırıldığı, aynı maddenin 6.12.hükmünde dört faz halinde yapılacak işlerin adam/gün sayısı, azami süresi, birim maliyeti ve bedelinin yer aldığı görülmektedir. Davacı- karşı davalı tarafça davalı- karşı davacıya sözleşme ilişkisi kapsamında 600.000,00-TL ödendiği, davalı- karşı davacı tarafından sözleşme kapsamına bakiye 24.000-TL'nin ve sözleşme dışı ilave iş bedeli olarak 179.407,20-TL'nin ödenmediği beyan edildiğinden Mahkememizce taraf ticari defterleri üzerinde davalı- karşı davacı tarafından düzenlene faturalar ve davacı- karşı davalı tarafından yapılan ödemeler yönüyle inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu kapsamında davalı- karşı davacının davacı- karşı davalıya 11 adet fatura karşılığı 624.000,00-TL tutarında fatura düzenlediği, davacı- karşı davalının davalı- karşı davacıya toplam 600.000,00-TL ödeme yaptığı, davacı- karşı davalının ticari defter ve kayıtlarından tespit edildiği şekilde son kayıt tarihi olan 26.03.2020 tarihi itibariyle davacı- karşı davalının davalı- karşı davacıya 24.000,00-TL borçlu bulunduğu; davalı- karşı davacıya ait ticari defter kayıtlarında davalı- karşı davacının davacı- karşı davalıya 12 adet fatura karşılığı 803.407,20-TL tutarında fatura düzenlediği, ... tarihli 28.05.2020 tarih 179.407,20-TL bedelli fatura için 01.06.2020 tarihinde "red edilen fatura düzeltmesi" açıklaması ile düzeltme kaydının bulunduğu, davacı- karşı davalının davalı- karşı davacıya toplam 600.000,00-TL ödeme yaptığı, davalı- karşı davacının ticari defter ve kayıtlarından tespit edildiği şekilde son kayıt tarihi olan 01.06.2020 tarihi itibariyle davacının davalıya 24.000,00-TL borçlu bulunduğu tespit edilmiştir. Taraf ticari defterleri düzenlenen faturalar ve yapılan ödemeler itibariyle birbiri ile uyumlu durumdadır. Davacı- karşı davalı tarafından, davalı- karşı davacının düzenlemiş olduğu 24.000,00-TL bedelli faturanın ödenmediği, 179.407,20-TL bedelli faturaya ise itiraz edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki ihtilaf, davalı- karşı davacı tarafından sözleşme kapsamındaki edimlerin yerine getirilip getirilmediği, davacı- karşı davalı tarafından edimlerin yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmeden dönülmesinin yerinde olup olmadığı, sözleşmeden dönülmesi yerinde ise davacı- karşı davalının ödemiş olduğu bedelin iadesini talep edip edemeyeceği, davacı- karşı davalı tarafından sözleşmeden dönülmesi yerinde değil ise davalı- karşı davacının sözleşme kapsamında yapılan işler sebebiyle bakiye bedelin (24.000,00-TL) ödenmesini talep edip edemeyeceği, davalı- karşı davacının sözleşme kapsamındaki işlere ilave işler yapıp yapmadığı, yaptı ise ilave işler bedelinin (179.407,20-TL) ödenmesini talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Taraflar arasında sözleşme ilişkisinin devam ettiği dönemde gönderilen ihtarnamelerin incelenmesinde, davalı- karşı davacıya İzmir ... Noterliğinin 03/03/2020 tarihli ...miye numaralı ihtarnamesi ile programdaki sorunların bildirildiği, İzmir... Noterliğinin 29/04/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı- karşı davacı tarafından 27/04/2020 tarihli mail ile yapılan teslim iddiasına itirazla, programın ilk üç fazının çalışır durumda olmadığı belirtilerek hata ve eksikliklerin bildirildiği, İzmir ... Noterliğinin 30/04/2020 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme kapsamındaki işin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmeden dönüldüğü belirtilerek ödenen bedelin iadesi, sözleşmenin 6.12. maddesi gereği cezai şartın ödenmesi hususlarının ihtar edildiği; Davalı- karşı davacı tarafından gönderilen ihtarnamelerden, İzmir.. Noterliğinin 18/03/2020 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı- karşı davalının 03/03/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesine cevap verildiği, ihtarname kapsamında belirtilen bir takım eksikliklerin sözleşme kapsamında olmadığı, sözleşme kapsamında olanlar bakımından gerekli hizmetin sağlanacağı, sözleşmenin 6.7. maddesinde belirtilen şekilde yazılımın oluşturulması için verilerin... tarafından sağlanması gerekirken veri sisteminin açılmadığı, geç açıldığı, talep edilen ilave verilen sağlanmadığı, geç sağlandığı, boşta geçen sürelerin hesaba katılmaması gerektiği, md. 12.3. gereği muaccel ödemelerin yapılmasına kadar geçen sürede hizmet süresinin askıda kalacağı hususlarının bildirildiği; İzmir... Noterliğinin 07/05/2020 tarihli...e numaralı ihtarnamesi ile davacı- karşı davalının 29/04/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ve 30/04/2020 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamelerine cevap verildiği, ihtarname kapsamında ilk üç faza ait kaynak kodu e-posta yoluyla iletilen yazılımda bulunduğu iddia edilen hata ve aksaklıkların 2 yıl süre ile ücretsiz giderileceği, sözleşmenin 6.2. Maddesinde yer almasına rağmen yazılım tümünü ilgilendirmeyen, yazılımın kullanılmasını engeller ölçüde ayıplı olmayan, her yazılımda karşılaşılması mümkün, giderilebilecek ve sözleşme ile ücretsiz olarak giderilebileceği taahhüt edilen ve bir kısmı sözleşme kapsamında yer almayan eksikler sebebiyle feshin haksız olduğu, verilen alınmadığı, 10 Şubat tarihinden sonra veri alınamadığı hususlarının bildirildiği; İzmir... Noterliğinin 29/05/2020 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme kapsamında olmayan ilave işler dolayısıyla doğan 152.040-TL ilave yazılım hizmet bedelinin ödenmesinin ihtar edildiği görülmektedir. Mahkememizce dosya kapsamında bilirkişi raporları aldırılmış olup alınan raporlara yapılan itirazlar yerinde görülmekle, Mahkememiz 19/09/2024 tarihli celsesi ara kararında detaylı şekilde belirtilen kapsamda uyuşmazlığa konu hususları teknik olarak inceler nitelikte yazılım konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20.02.2025 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce bilirkişilerden talep edilen hususlara uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmekle itibar edilmiştir. Alınan bilirkişi raporu ile dosya kapsamında toplanan delillerden, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılması kararlaştırılan işe ilişkin bir teknik şartname bulunmadığı ve sözleşmenin madde 3.2 hükmünde davacı- karşı davalının davalı- karşı davacıdan beklediği yazılımın niteliklerinin tanımlandığı, madde 6.12 altında ise yazılımın fazlarının neler olduğu ve sürelerinin ne kadar olduğunun kararlaştırıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme içerisindeki fazlar ile madde 3.2 altındaki gereksinimler bir araya getirildiğinde taraflar arasındaki sözleşme kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan yazılımın adımlar halinde ilerleyeceği, yazılımın 4 fazdan oluştuğu, jira kayıtları incelendiğinde 28.03.2019 tarihinde proje üzerine çalışmaların başladığı, ilk üç faz aşamasının tamamlandığı ancak 4. faza hiç başlanmadığı, yazılımın ilk üç fazının 27.04.2020 tarihinde davacı- karşı davalı şirkete internet ortamında iletildiği anlaşılmaktadır. Sözleşme kapsamında olmayan fakat davacı- karşı davalı tarafından talep edilen işlerin ise, yeniden yapılandırma, spotlight search, dashbord, role management, boss entegrasyon işlerinden oluştuğu anlaşılmakla bu ilave işler taraflar arasında gerçekleştirilen mail yazışmalarından ve hazırlanan yazılım üzerinden tespit edilebilmektedir. Mahallinde oluşturuşan sistem üzerinde bilirkişi heyeti tarafında yapılan incelemeler ve sunulan yazışma içerikleri ile sunucu kayıtları incelendiğinde 14-23.04.2020 tarihleri arasında davalı- karşı davacı tarafından davacı- karşı davalının sunucularına ulaşılamadığı ve sonrasında 05.05.2020 tarihinde...'nin sunucu erişimini kestiği, o tarihten sonra projenin ortak yürütülmediği, proje açık kaynak kodlu olduğu için daha sonradan proje içeriği ile ilgi güncelleme yapılabilir olduğu, son güncelleme tarihinin 05.05.2020 olduğu, yapılan ek işler kontrol edildiğinde çalışır durumda olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmenin 6.7. maddesine göre, yazılımın oluşturulması sürecinde...'nın ihtiyacı olan ve...'nin veri tabanında bulunan işlenecek verilerin,...'nin kontrolü altında...'ya açılacağı, yazılımın oluşturulması için gerekli verilerin... tarafından...'ya açılmaması, geç açılması veya... tarafından istenecek ilave veri, bilgi ve belgenin zamanında veya hiç teslim edilmemesi halinde boşta geçen süreler yazılımın tamamlanması için öngörülen azami süreye dahil edilmeyeceğinin kararlaştırıldığı görülmektedir. Davacı tarafın faaliyet gösterdiği ısıtma ve soğutma sektörünün özel uzmanlık gerektiren bir sektör olduğu ve teknik bilgi gerektirdiği gözetildiğinde sözleşmenin 6.7. maddesinde de kararlaştırıldığı üzere, uzman desteği ve cihazlarla ilgili bilgi, belge ve materyaller ile nasıl çalıştığı verilerin nasıl gelip gideceği, parametrelerin kontrolü gibi işlemler ile test ortamı için davacı- karşı davalı tarafından davalı- karşı davacıya veri tabanında bulunan işlenecek verilerin açılması gereklidir. Nitekim davalı- karşı davacı tarafından da verilen paylaşılması istemiyle maillerin gönderilmiş olduğu (örneğin, 14/04/2020 tarihli mail) görülmektedir. İlk üç faz için sözleşmede öngörülen sürenin 240 gün olduğu, ek olarak bu süreye %30 süre ilave edilebileceği ve bunun için sözleşmenin 6.8. Maddesine göre ayrıca para talebi yapılmayacağı, ek işler davacı tarafından istendiği için %30 ek süre ilave edilmesi gerektiği, bu surette ek süre hesabı yapıldığında ek süre ilave edildiğinde işin ilk 3 fazının 312 gün içerisinde tamamlanması gerektiği kanaatine varılmıştır. 30.04.2020 tarihinde davacı- karşı davalı tarafından davalı- karşı davacıya gönderilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, bu duruma göre gün hesabı yapıldığında proje başlama tarihinden feshedilme tarihine kadar olan günün 344 gün olduğu; davalı- karşı davacının programları test etme isteğine ilişkin 11.03.2020 tarihinde testlerin yapılması için ek platform isteme içerikli e-mailin davacı- karşı davalıya gönderildiği, 15.03.2020 tarihinde, davacı- karşı davalıdan gelen e- mailde test yapılacak ortamın davalı- karşı davacı tarafından sağlanması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür. Oysaki sözleşme 6.7 maddesi incelendiğinde, test yapmak için...'nin bu isteğinin davacı- karşı davalı tarafından kabul etmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda sözleşmenin 6.7. maddesi gereği husus değerlendirildiğinde 11.03.2020 tarihi itibariyle ilk 3 fazın teslimi için sürenin bitmesine 18 gün kaldığı, bu 18 gün içinde tespit edilen eksik işlerin yapılarak projenin 1,2,3 fazlarının eksiksiz bitirilebileceği kanaatine varılmaktadır. Davacı- karşı davalı tarafın platform değişikliği talebi doğrultusunda... tarafından harcanan ek adam/gün süresinin ne kadar olduğuna ilişkin olarak yapılan teknik inceleme neticesinde yapılan ek işlerin toplam adam/gün 127,7075 olacağı tespit edilmiştir. Yazılımın ilk üç fazının teslimi aşamasında taraflar arasında ihtilafın meydana geldiği, davacı- karşı davalı tarafından gönderilen 29.04.2020 tarihli ihtarname kapsamında belirtilen eksiklikler Mahkememizce görevlendirilen teknik bilirkişi heyeti tarafından test edilerek irdelendiğinde, ihtarnamede belirtilen alarm rating/puanlamasının ve bakım/maintenance bölümlerinin çalışmadığı, supervisor detail list page yenilendiğinde 48-49 saniyede yüklendiği, dil seçeneği yüklenirken gecikme oluşturduğu; bu surette ihtarnamede belirtilenlerden bu 2 seçeneğin sorunlu olduğu diğerlerinde anlamlı bir sorun görülmediği; davalı- karşı davacı tarafından oluşturulan yazılımın özelliği ve niteliği gereği bellek ve işlemci kapasitesi yüksek bir sunucuda çalıştırılmak üzere tasarlandığı ancak programın standart bilgisayarlar üzerinde yazılımı çalıştırıldığı için gecikme olabileceği, bu kapsamda %1'lik eksikliğin bulunduğu, program yazılırken tüm yazılımı etkileyecek ek işlerin davacı- karşı davalı tarafında olan sunucuların kullanılmasına izin verilmemesi gibi sorunlar için %10luk eksiklik bulunduğu, ilk üç faz için yazılımın tamamlanması oranını %91 olduğu tespit edilmiştir. Açıklanan tüm bu hususlar kapsamında, davacı- karşı davalı tarafından işin yapılmadığından bahisle sözleşmeden dönülerek bedel iadesi talep edilmiş ise de, yukarıda incelendiği üzere davalı- karşı davacı tarafından işin ilk üç fazın %91 oranında tamamlandığı, tamamlanan kısmın 27.04.2020 tarihli e-mail ile davacı- karşı davalıya iletildiği, davacı- karşı davalı tarafından fesih ihtarnamesi öncesindeki ihtarnamelerde belirtilen işlerden yalnızca yukarıda belirtilen 2 seçeneğin sorunlu olduğu diğerlerinde anlamlı bir sorun görülmediği; davalı- karşı davacı tarafından oluşturulan yazılımın özelliği ve niteliği gereği bellek ve işlemci kapasitesi yüksek bir sunucuda çalıştırılmak üzere tasarlandığı ancak programın standart bilgisayarlar üzerinde yazılımı çalıştırıldığı için gecikme olabileceği, bu kapsamda %1'lik eksikliğin bulunduğu, program yazılırken tüm yazılımı etkileyecek ek işlerin davacı- karşı davalı tarafında olan sunucuların kullanılmasına izin verilmemesi gibi sorunlar sebebiyle %10luk eksikliğin doğduğu tespit edildiğine göre, bu doğrultuda davacı- karşı davalının işin yapılmadığı iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. İşin süresi içinde tamamlanmaması iddiası yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasında yapılan sözleşmeye ek olarak davacı- karşı davalı tarafından tüm mimariyi ve işleyişi değiştirecek nitelikte ilave işlerin yapılmasının talep edildiği, söz konusu ilave işlerin ek süre ve adam/gün gereksinimi gerektirdiği, bu ilave işler için gereken makul sürenin 127,7075 olduğu teknik inceleme sonucunda tespit edildiğine göre davacı- karşı davalının bu iddiasının da yerinde olmadığı kanaatine varılmakla açıklanan tüm bu hususlar kapsamında davacı- karşı davalının sözleşmeden dönme sonucu bedel iadesi istemli asıl davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki temel sözleşmeye ek olarak davacı- karşı davalı tarafından talep edilen plug-in ve sayfa gezintilerinde backlog tutulma ihtiyacı isteklerine dair ilave işlerin yazılımdaki tüm mimariyi ve işleyişi değiştirecek nitelikte olduğu, ek süre ve adam/gün gereksinimi içerdiği, bu ilave işler için gereken makul sürenin 127,7075 olduğu teknik inceleme sonucunda tespit edildiğine göre davalı- karşı davacı tarafından talep edilen 179.407,20-TL ilave iş bedelinin makul ve yerinde olduğu, davalı- karşı davacının 24.000-TL bakiye alacak bedeli talebi yönünden incelenen taraf ticari defterlerine göre bu alacağa ilişkin olarak davalı- karşı davacı tarafından düzenlenen faturanın davacı- karşı davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaya itiraz edilmediği, yukarıda tespit edildiği üzere davalı- karşı davacı tarafından fatura konusu edim ifa edildiğinden karşı davacının bu alacağın tahsilini talep edebileceği kanaatine varılarak karşı davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; ASIL DAVA YÖNÜNDEN: 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 273,85-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun... başvuru sayılı dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince dava değeri üzerinden hesaplanan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine, KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: 1-Davanın KABULÜNE, a) 179.407,20-TL sözleşme harici ilave iş bedelinin temerrüt tarihi olan 05/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı- karşı davalıdan alınarak davalı- karşı davacıya verilmesine, b) 24.000,00-TL bakiye sözleşme bedelinin temerrüt tarihi olan 10/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı- karşı davalıdan alınarak davalı- karşı davacıya verilmesine, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 13.894,74-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.474,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.420,74-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru sayılı dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça peşin harç için yapılan 3.474,00-TL ve başvurma harcı için yapılan 59,30-TL olmak üzere 3.533,30-TL ile davacı tarafından iş bu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 7.200,00-TL olmak üzere toplam 10.733,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 32.545,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine, Dair, davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı, davacı karşı davalının yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 10/04/2025 Katip ... E imza Hakim ... eimza