İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/722 E. 2024/912 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/722 Esas KARAR NO : 2024/912 DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/09/2023 KARAR TARİHİ : 15/10/2024 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından yukarıda unvanı yazılı müvekkili şirkete 10.10.2022 tarihli ve ... numaralı fatura ile ... Marka, Sun-50K-G03 Model, 1 adet İnventör satılarak teslim edildiğini, müvekkiline teslim etmiş olunan ürünün gizli ayıplı olduğunu, Müvekkilinin, davalıdan satın almış olduğu ürünü kullanmaya başladıktan kısa bir süre sonra ürünün arızalandığını, inventör içerisinden ses gelmeye başladığını, inventörün düzensiz üretim yapması ve ses çıkarması nedeniyle müvekkili şirketin bildirimi üzerine 01.03.2023 ve 03.05.2023 tarihlerinde davalı tarafça ürün yerinden sökülerek tamir edilmek üzere götürüldüğünü, ne yazık ki 10.06.2023 tarihinde aynı arıza tekrar meydana geldiğini, tekerrür eden arızanın davalı tarafa ve teknik servisine mail yoluyla 10.06.2023 tarihinde bildirilmiş olmasına rağmen bu zamana kadar müvekkiline olumlu-olumsuz bir cevap verilmediğini, öyle ki gerçekleşen arıza devam etmekte olup karşı tarafça müvekkiline onarım teklifinde bile bulunulmadığını, müvekkiline satılan ürün ürünün 6(altı) ay dolmadan arızalandığını ve aynı arıza onarım yapılmasına rağmen devam ettiğini, hal böyleyken satın alınan malın kısa süre içerisinde ve tamir edildikten sonra da ayda bir kez arızalanmasının hayatın olağan akışına aykırı olup malın gizli ayıplı olduğunun kabul edilmesini gerektiğini, dolayısıyla müvekkilinin, satın almış olduğu üründen beklenen verimi elde edememekte, hatta ürünün sürekli arızalanması nedeniyle de zarara uğradığını, kaldı ki müvekkili şirketin, ürünün teslim alınmasından kısa süre içinde ve sıklıkla arızalanmasından şüphelenmesi üzerine ürünün öncesinde kullanılmış (ikinci el) olduğunu fark ettiğini, yeni ve kullanılmamış bir ürün satın aldığını düşünen müvekkilinin, davalı tarafın iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı davranışlarını sonucunda tartışmasız bir şekilde yanıltıldığını, bu sebeplerle ürünün ayıpsız ve kullanılmamış bir misliyle, ücretsiz olarak değiştirilmesini talep ettiklerini, nitekim davalı tarafından düzenlenen İhtiyari Garanti Belgesinde yer alan Garanti Şartlarının 5. Maddesi uyarınca, 1(bir) yıl içerisinde aynı arızanın ikiden fazla tekrarlanması halinde; alıcının, malın ücretsiz değiştirilmesini talep edilebileceğinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin, ürünün olağan bir şekilde çalıştığı dönemde tüm elektrik ihtiyacını güneş enerjisi sisteminden karşılamakta ve hatta ihtiyacından fazla ürettiği elektriği de satarak gelir elde ettiğini, müvekkilinin ayıplı ürünün tamire götürüldüğü dönemde elektrik üretememiş, işletmesinin elektrik ihtiyacını karşılayamadığını, bu sebeple de müvekkili tarafından Mart ayında 17.650,00-TL elektrik faturası ödenmek zorunda kalındığını, bunun üzerine İzmir... Noterliği ... Yevmiye Numaralı 23/06/2023 tarihli ihtarname ile davalı tarafa ayıplı malın misli ile değiştirilmesi ve müvekkilinin uğradığı zararın giderilmesi ihbar ve ihtar edildiğini, ancak davalıdan herhangi bir dönüş alınmadığını, Arabuluculuk yoluna gidildiğini, ancak yapılan görüşmeler 10.08.2023 tarihinde anlaşmama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, ...Marka, Sun-50K-G03 Model ayıplı inventörün ayıpsız ve kullanılmamış misli ile değiştirilmesini, arıza ve onarım süresince ortaya çıkan 17.650,00-TL zararın taraflarına ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür. DELİLLER: İzmir... Noterliği... Yevmiye Numaralı 23/06/2023 tarihli ihtarname, İhtiyari Garanti Belgesi, Uygulama Sözleşmesi, Teknik Servis ve Montaj Formu, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 28.07.2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Dosya içerisindeki belgeler incelendiğinde; a) Davacının davalıdan 10.10.2022 tarihli fatura ile satın aldığı ve montajı da bizzat davalı tarafından yapılan ... Marka - Sun – 50K – G03 model (Çin menşeli) inverter cihazının 10.10.2022 tarihi ile 10.06.2023 tarihi arasındaki 8 aylık sürede 3 kere arızalandığı, tekrarlayan aynı nitelikteki arızanın servis tarafından iki kere onarım yapılmasına karşılık giderilememesi nedeniyle davacıya satılan söz konusu invertör cihazının gizli ayıplı olduğu ve davacının söz konusu cihazın ayıpsız mislini talep edebileceği görüşüne varılmıştır. Ayrıca, davalı tarafından Sözleşme eki olan Makine Ekipman Alımları Temin Kayıt ve Şartları başlıklı belge ve 10.10.2022 onay tarihli İhtiyari Garanti Belgesinde, sisteme monte edilecek İnverter cihazı için, ...marka Tauro Eko 50 model (Alman menşeli) cihaz taahhüt edilmiş olduğundan, davacının arızalı cihaz yerine...marka inverter cihazının yenisini talep etme hakkının olduğu kanaatine varılmış olup bu konuda nihai takdir sayın mahkemenize aittir. b) Dava tarihi itibariyle (05.09.2023)... Marka - Sun – 50K – G03 model cihazın yenisinin değeri; (kurulum ve devreye alma hariç) 120.722,14 TL olduğu, kurulum ve devreye alma için bu bedele 10.000 TL eklendiğinde toplam tutarın 130.722,14 TL olabileceği, Dava tarihi itibariyle (05.09.2023)...marka Tauro Eco 50 model inverter cihazının yenisinin ise; (kurulum ve devreye alma hariç) 184.870,40 TL olduğu, kurulum ve devreye alma için bu bedele 10.000 TL eklendiğinde toplam tutarın 194.870,40 TL olabileceği, görüşüne varılmıştır. c) İnverter cihazının arızalanması nedeniyle davacının ...döneminde enerji üretiminin aksaması yüzünden elektrik şirketine fazladan ödediği enerji bedeli ise; 15.338,33 TL olarak hesaplanmıştır İşbu bilirkişi raporumuz saygı ile Mahkemenize arz olunur.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıbın giderilmesi ve ayıp nedeniyle oluşan zararın tazmini talebine ilişkindir. 2-Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket tarafından dava konusu inverter cihazının davacıya satılarak teslim edildiğini, cihazın düzensiz üretim yapması ve ses çıkarması nedeniyle davalı şirkete bildirim yapıldığı, 01.03.2023 ve 03.05.2023 tarihlerinde ürünün sökülerek tamir yapılmak üzere götürüldğü ancak aynı arızanın 10.06.2023 tarihinde yeniden meydana geldiği, arızayla ilgili olarak teknik servise 10.06.2023 tarihinde mail atıldığı halde buna bir cevap verilmediği, satılan ürünün 6 aylık sürede arızalandığı ve onarılmasına rağmen arızaların devam ettiği, davalının ihtiyari garanti belgesiyle ürünün 1 yıl içinde aynı arızayı 2'den fazla kez tekrarlaması halinde ücretsiz değişimini taahhüt ettiği, davacı şirketin ayıplı ürünün tamire götürüldüğü dönemde elektrik ihtiyacını şebekeden ücret ödeyip karşıladığı için 17.650,00-TL elektrik faturası ödediği ve bunun da davalıdan tahsili gerektiği ileri sürülerek cihazın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesi ve 17.650,00-TL elektrik tüketim bedelinin davalıdan tahsili talep edilmiştir. 3-Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de davaya cevap verilmediği görülmüştür. 4-Uyuşmazlığın görülmesinde öncelikle taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin tespiti gerekmektedir. 6100 sayılı HMK'nın 33/1.maddesi uyarınca, Hâkim, Türk hukukunu resen uygular. Davacı tarafça dava dilekçesinde satış sözleşmesinden bahsedilmiş ise de, dava dilekçesi ekinde yer alan sözleşme ve teknik sözleşme hükümlerinin incelenmesinde güneş enerji sistemini oluşturan cihaz ve ekipmanların satış ve montajı işlemlerini kapsadığı, davalının sadece satış değil ayrıca güneş enerji sisteminin kurulumu da dahil olmak üzere bir eser meydana getirme borcu altına girdiği gözetilerek uyuşmazlıkta eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği değerlendirilmiştir. 5-Eser sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TBK'nın 470. Maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.", 471. Maddesi, "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir. Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.", 472. Maddesi, "Malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden işsahibine karşı, satıcı gibi sorumludur. Malzeme işsahibi tarafından sağlanmışsa yüklenici, onları gereken özeni göstererek kullanmakla ve bundan dolayı hesap ve artanı geri vermekle yükümlüdür. Eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur." 474. Maddesi "İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir." 475. Maddesi "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." 478. Maddesi " Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." Hükümlerini haizdir. 6-Mahkememizce dava konusu cihazın bulunduğu tesis üzerinde elektrik mühendisi ve elektrik-elektronik mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet eşliğinde keşif icra edilmiş, keşif sonucu düzenlenen 28/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu cihazın gizli ayıplı olduğu, cihazın dava tarihindeki değerinin kurulum ve devreye alma bedeli dahil 130.722,14-TL olduğu, davacının cihaz arızasından dolayı 15.338,33-TL fazla elektrik bedeli ödediği yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, rapora karşı her iki taraf vekilinin itiraz dilekçesi sunmadıkları görülmüştür. Bilirkişi raporu teknik bir uzmanlık gerektiren hususlara dair alınmış olup, raporda belirtilen görüşlere karşı itiraz sunulmaması halinde raporda gösterilen bilirkişi tespitleri taraflar aleyhinde diğer taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturacaktır. Bilirkişi raporuna her iki tarafça itiraz edilmemiş olduğu ve mahkememizce resen gözetilmesi gereken kamu düzeninden kaynaklanan bir hata veya eksiklik bulunmadığı gözetilerek dava konusu cihazın gizli ayıplı olduğu ve dava konusu cihazın kurulum ve devreye alma bedelinin dava tarihi itibariyle 130.722,14-TL olduğu, davacının ayıp nedeniyle 15.338,33-TL elektrik tüketimi yaptığı kabul edilmiştir. 7-Dava dilekçesiyle dava konusu cihaza ilişkin ihtiyari garanti şartları kapsamında aynı arızadan 1 yıl içerisinde 2 den fazla kez oluşması halinde ürün değişimi yapılacağı ileri sürülerek ürünün ayıpsız bir misliyle değişimi talep edilmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan ve davalı tarafça itiraz görmeyen ihtiyari garanti belgesinin 5. Maddesinde garanti süresi içerisinde 1 yıl içinde aynı arızanın ikiden fazla kez tekrarlanması ve bu durumun maldan yararlanmayı engellemesi halinde malın ücretsiz değişiminin talep edilebileceği düzenlenmiş olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 03/05/2023 tarihli ve 01/03/2023 tarihli teknik servis ve montaj formlarında cihazın gelen seslerden olayı söküldüğünün belirtildiği, dava dilekçesinde gösterilen ve mahkememizce keşif sırasında gözlemlenen, bilirkişi raporuna göre ayıp olarak değerlendirilen sesli çalışma ve uğultu hususunun devam ettiği, bu haliyle aynı arızanın 2'den fazla kez tekrarlanmasıyla davacının ihtiyari garanti şartları kapsamında ayıpsız misliyle değişim talebinde bulunabileceği, davacının gerek teknik servis formları düzenlenmiş olması gerekse İzmir ...Noterliği'nin 23/06/2023 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesini davalıya gönderdiği, ihtarnamenin elektronik tebligat adresi yoluyla tebliğ edilmiş olduğu ve davacı şirketin ayıp ihbar külfetini yerine getirmiş olduğu, bu haliyle yasal şartların oluştuğu gözetilerek davanın değişim talebi yönünden kabulüne karar verilmiştir. 8-Davacı tarafça ileri sürülen bir diğer talep, cihazın onarımlarında geçen süreler için sarf edilen elektrik bedellerine ilişkindir. TBK'nın 475/2. Maddesi uyarınca işsahibinin genel hükümlere göre oluşan zararlarının giderilmesini talep etme hakkı mevcut olup, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre davacının cihazın çalıştığı dönemlerde fatura ödemesi olduğu ancak cihazın çalışmadığı dönem içerisinde tüketim değerinin olağanüstü şekilde arttığı, bu tutarın ortalama tüketimden 15.338,33-TL fazla olduğu yönünde görüş bildirilmiş, rapora karşı taraflarca bir itiraz ileri sürülmediği gözetilerek davacının ayıptan dolayı 15.338,33-TL fazla elektrik faturası ödediği kabulü ile bu tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, dava dilekçesinde faize ilişkin bir talep bulunmadığından taleple bağlı kalınarak faiz hükmü kurulmamıştır. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, A-Dava konusu ...Marka Sun-50K-G03 Model 1 Adet İnvertör cihazın davacı tarafından davalıya teslimi karşılığında ayıpsız misli ile değiştirilmesine, İnfaz sırasında aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24. maddesi gereğince işlem yapılmasına, B-15.338,33-TL enerji bedelinden kaynaklanan alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.586,51-TL harçtan peşin olarak alınan 301,42-TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 4.368,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.917,09‬-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 301,42-TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 4.368,00-TL toplamı 4.669,42‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 3.030,30-TL keşif harcı, 3.500,00-TL keşif araç ücreti, ile 205,00-TL posta ve tebligat ücreti, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 13.005,15‬-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 12.794,39-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine, 7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 3.069,44-TL'sinin davalıdan, 50,56-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 15/10/2024 Katip... e-imzalıdır Hakim... e-imzalıdır