İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1032 E. 2024/901 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO : 2023/1032 Esas KARAR NO : 2024/901 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/12/2023 KARAR TARİHİ: 10/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 10/05/2023 tarihinde İzmir ili Bayraklı ilçesi Altınyol Caddesi'nde seyir halinde olan davacı ...'a ait...plakalı araca,... Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numarası ile ZMM sigortalı, ...n Grup İnş. Gıda Turizm Otomotiv Nak. San. ve Tic. Limited Şirketine ait ve sürücüsü ... olan... plakalı araç tarafından takip mesafesinin korunmaması sebebiyle arkadan çarpılmıştır. Meydana gelen bu kaza sonucunda aracın bagaj ve arka kısmında maddi hasar meydana geldiği, davalı aracın sürücüsü ... tam ve asli kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacı aracında hasar ve değer kaybı meydana geldiği, Dava konusu aracın hasarsız değeri ile kazadan sonraki tamir edilmiş değeri arasında meydana gelen değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği, Değer kaybının tazmini talebi için... Sigorta'ya 22/06/2023 tarihinde başvuruda bulunulduğu,... Sigorta A.Ş.... numaralı hasar dosyasını oluşturarak değerlendirme sonucu 4.205,46-TL tutarını davacı hesabına ödediği, ödenen bu tutar kısmi olup aracın kaybettiği değerin altında olduğu, aracın tamir süresi boyunca davacı aracından yoksun kalmış olduğundan ikame araç bedelinin de yine kusuru ile kazaya sebebiyet veren araç sürücüsü ... ve araç sahibi ...n Grup şirketinden n tahsili gerekmektedir. Sigorta ekspertiz raporunda aracın tamir süresinin 7 gün olacağı belirtildiği, Tarafımızca ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk yoluna da başvuru yapılmış ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı, hem değer kaybı hem de araç mahrumiyeti zararının belirlenebilmesi için bilirkişi incelemesi yapılması gerekli olup dosyanın uzman bilirkişiler vasıtasıyla incelenmesini ve müvekkilin uğramış olduğu zarar miktarlarının tespiti gerektiği, izah edilen ve mahkemenizce resen dikkate alınacak sebepler kapsamında; Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL (belirsiz alacak davasıdır.) değer kaybının haksız filin meydana geldiği 10/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400,00-TL (belirsiz alacak davasıdır.) araçtan mahrum kalma sebebiyle ikame araç tazminatının haksız filin meydana geldiği 10/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan (2 ve 3 numaralı davalılardan) müştereken ve müteselsilen tahsiline, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. SAVUNMA : Davalı... Sigorta Şirketi Vekilinin Cevap Dilekçesinde;... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 06/10/2022 - 06/10/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğu, Davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkil şirkete başvuru şartını yerine getirmiş olması gerekmektedir. Davacı taraf usulüne uygun başvuru yapmadığından öncelikle davanın usulden reddini, dava konusu miktar davacı tarafça belirlenebilir olduğundan belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı değildir. Ayrıca ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurmak, Yargıtay tarafından hükmün eksik inceleme ürünü olarak değerlendirilmesine sebebiyet vermektedir. Bu nedenle kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması, davalı şirket tarafından değer kaybına ilişkin davacıya 22/06/2023 tarihinde 4.205,46-TL ye araç onarımına ilişkin tamirhaneye 12/06/2023 tarihinde 11.746,52-TL ödenmiş olup başvuru konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle başvurunun reddi, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faiz yasal faiz olduğu, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle; davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği. Davalı ...n Grup Ltd. Şti. Vekilinin Cevap Dilekçesinin Özeti: Tutulan kaza tespit tutanağı şahıslar arasında tutulmuştur, tamamen bilgiden yoksun tutulan bu tutanağın bir geçerliliği olmadığı gibi kabul edilmesi de mümkün değildir. Öncelikle kazaya karışan... plakalı araç... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış bulunup; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almış ve davacıya ödemesini gerçekleştirmiştir. Davacı, trafik kaza zaptı gereğince diğer sürücünün % 100 kusurlu olduğunu beyan etmiş olup; söz konusu değerlendirme somut delillere dayanmamaktadır. Böyle bir tespitin ancak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkabileceği, diğer taraftan davayı kabul anlamına gelmemek üzere... plakalı aracın değer kaybı diğer davalı... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmıştır, Davacı ikame araç bedeli talep etmiş olup; kazaya karışan aracının yerine herhangi bir araç ikame ettiğine dair bir belge de sunmuş değildir; hal böyleyken davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacının işbu talebinin herhangi bir mesnedinin bulunmadığı, açıklanan nedenlerden ötürü davanın reddi ile yargılama ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını talep ettiği görülmüştür. UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE : 1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma (İkame Araç Bedeli) Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır. 2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir. Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır. 3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi; "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 22/06/2023 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür. 4) Davaya konu trafik kazasının 10.05.2023 tarihinde, İzmir ili Bayraklı ilçesinde gerçekleştiği, davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın dava dışı...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır. 5) Zarar gören... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu; Zarar veren... plaka sayılı aracın ise davalılardan ...n Grup ... Ltd. Şti adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir. 6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 06.10.2022 - 06.10.2023 tarihlerini kapsar şekilde...Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır. 7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir. 8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; 91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur"; 85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir. Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. 9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 06.10.2022 - 06.10.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalılardan... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 10.05.2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden sigorta şirketi sorumludur. Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir. 10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. 11) Mahkememizce aldırılan 05/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; - Kusur Dağılımı Yönünden; ... plaka sayılı davalı araç sürücü ...'ın; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b ve 56/c maddelerini ihlal ettiğinden dolayı KAZANIN OLUŞUMUNA TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU, ... plaka sayılı davacı taraf sürücü...'ın; KAZANIN OLUŞUMUNA ETKEN FAKTÖRÜ VE KURAL İHLALİ OLMADIĞI, Meydana gelen trafik kazasına etken başka kişi ya da kurum bulunmadığı, - Değer Kaybı Yönünden ise; Davacıya ait... plakalı 2009 Model yılı... marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 24.600,00-TL. Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, Davalı Sigorta Şirketi tarafından, davacıya 4.205,46-TL Değer kaybı tazminatı ödenmiş olduğundan, Davacının Bakiye Değer Kaybı tazminatı alacağının, 20.394,54-TL olarak hesaplanmış olduğu, - Araç Mahrumiyeti Zararı Yönünden ise; Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 7 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 535,00-TL/gün hesabı ile İkame Araç Gideri 3.745,00-TL hesap edilmiş olduğu, şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. 12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal trafiğin yoğun işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, istikametinde trafik yoğunluğundan dolayı hızını düşüren davacı aracını zamanında fark edemediği, ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da duramayıp mevcut sürati ile arkadan çarpması olayında dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmasından dolayı meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/b maddesinde yer alan "Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafık durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama" hükmünü ihlal ettiği; Madde 56/c'de düzenlenen "araçlar arasındaki mesafe zorunluluğunun" ve de sürücülerin önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorunda olduklarını ön gören hükmü ihlal ettiği anlaşılmakla... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'ın % 100 ve Asli Kusurlu olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise Kusursuz olduğu, bakiye değer kaybına ilişkin zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın ZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. 05/07/2024 tarihli Bilirkişi Raporuna ilişkin rapor içeriğinin gerçekçi olduğu ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirmesiyle bakiye değer kaybı ve ikame araç bedeli hususlarındaki tespitler de Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmış ve aşağıdaki karara hükmolunmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-. Davanın KABULÜ ile; a) 20.394,54-TL Bakiye Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, - Tazminata Davalı ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti. yönünden Haksız Fiil tarihi olan 10/05/2023 tarihinden itibaren, - Davalı Sigorta yönünden ise Temerrüt Tarihi olan 05/07/2023'den itibaren Avans Faizi işletilmesine, b) 3.745,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, - Tazminat miktarına Haksız Fiil tarihi olan 10/05/2023 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine, . 2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.393,15-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL ve tamamlama harcı olarak alınan 403,71-TL'nin mahsubu ile bakiye 719,59-TL'nin 607,95-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye miktarın ise davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL'nin 2.703,55-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye miktarın ise davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı'ndan oluşan 578,10-TL harç ile 403,71-TL Tamamlama Harcının toplamı olan 981,81-TL'nin 829,50-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye miktarın ise davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 24.139,54-TL Vekalet Ücretinin 20.394,54-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye miktarın ise davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6- Davacı tarafından yapılan 5.500,00-TL bilirkişi ücretinin ve 729,25‬-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 6.229,25‬-TL Yargılama Giderinin 5.262,84-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye miktarın ise davalılar ... ve Davalı ...n Grup İnşaat ... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair; davacı vekili ile davalı ...n Grup vekili ve Davalı ...'ın yüzüne karşı, diğer davalı yokluğunda HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/10/2024 Katip... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza